Η ασφάλεια των κτιρίων και η επάρκεια των μέτρων προστασίας αποτελούν τις βασικές προϋποθέσεις για την επανεκκίνηση του μετροπόντικα της Γραμμής 4 του Μετρό στην Κυψέλη, όπου οι εργασίες έχουν διακοπεί από τις 8 Μαΐου.
Η ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, η διοίκηση της Ελληνικό Μετρό και η ανάδοχος AVAX διαβεβαίωσαν ότι η διάνοιξη της σήραγγας θα συνεχιστεί μόνο εφόσον δοθούν οι απαραίτητες εγγυήσεις, χωρίς ωστόσο να προσδιορίσουν συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε συνέντευξη Τύπου, στην επίμαχη περιοχή υπάρχουν 87 κτίρια, από τα οποία έχουν ελεγχθεί τα 35. Σε 20 από αυτά καταγράφηκαν βλάβες που συνδέονται με τις εργασίες διάνοιξης της σήραγγας. Η υπόθεση παραμένει ανοιχτή, καθώς αναμένονται οι τελικές πραγματογνωμοσύνες, ενώ οι κάτοικοι εξακολουθούν να ζητούν πλήρη πρόσβαση στα τεχνικά δεδομένα του έργου.
Η εξέλιξη έρχεται μετά τη δικαστική δικαίωση των κατοίκων, οι οποίοι ζητούν εδώ και μήνες στοιχεία για τις καθιζήσεις και τις ζημιές στις κατοικίες τους. Το ζήτημα της διαφάνειας βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο, καθώς, όπως έχει γίνει γνωστό, έγγραφα για τις ζημιές στη Γραμμή 4 περιλαμβάνονται στις πληροφορίες που οι κάτοικοι διεκδικούν από την Ελληνικό Μετρό και την ανάδοχο κοινοπραξία.
Καθιζήσεις και υπερβάσεις των ορίων συναγερμού
Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας ανέφερε ότι κατά τη διάνοιξη της σήραγγας στο τμήμα Κυψέλη – Δικαστήρια καταγράφηκαν καθιζήσεις από το σύστημα παρακολούθησης του έργου. Σε ορισμένα κτίρια ξεπεράστηκαν τα προβλεπόμενα όρια συναγερμού, γεγονός που οδήγησε στην καταγραφή και αξιολόγηση των βλαβών ανά ακίνητο.
Ο μετροπόντικας ακινητοποιήθηκε στις 8 Μαΐου και, σύμφωνα με τον υπουργό, από τότε δεν έχουν καταγραφεί νέες βλάβες. Οι πρώτοι έλεγχοι αφορούσαν 14 κτίρια, ενώ στη συνέχεια προστέθηκαν ακόμη έξι, ανεβάζοντας σε 20 τον αριθμό των ακινήτων που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα πραγματογνωμοσυνών.
Ο κ. Δήμας υποστήριξε ότι δεν τίθεται ζήτημα εγκατάλειψης των κτιρίων. Η συγκεκριμένη διαβεβαίωση, ωστόσο, δεν υποκαθιστά την ανάγκη ολοκλήρωσης των τεχνικών ελέγχων και της τεκμηρίωσης της κατάστασης κάθε ακινήτου, καθώς οι κάτοικοι εξακολουθούν να ζητούν σαφείς απαντήσεις για την ασφάλεια των κατοικιών τους.
Αποκαταστάσεις με δαπάνη της αναδόχου κοινοπραξίας
Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας έχει παραδώσει τις πρώτες ενδιάμεσες πραγματογνωμοσύνες, ενώ, σύμφωνα με την ενημέρωση του υπουργείου, οι εργασίες αποκατάστασης των ζημιών ξεκινούν άμεσα.
Την ευθύνη για το κόστος και την εκτέλεση των αποκαταστάσεων αναλαμβάνει η ανάδοχος κοινοπραξία της AVAX. Ωστόσο, δεν έχει προσδιοριστεί το συνολικό κόστος των παρεμβάσεων ούτε το ακριβές χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής τους.
Ο υπουργός απέφυγε να δώσει συγκεκριμένη ημερομηνία για την ολοκλήρωση των ελέγχων και των εργασιών, καθώς αναμένονται οι τελικές εκθέσεις του ΤΕΕ έως το τέλος του 2026.
Η ανεξάρτητη επιτροπή θα κρίνει την επανεκκίνηση
Η επαναλειτουργία του μετροπόντικα θα εξαρτηθεί από την αξιολόγηση των δεδομένων και την εφαρμογή των αναγκαίων μέτρων ασφαλείας. Για τον σκοπό αυτό προβλέπεται η συμμετοχή ανεξάρτητης επιτροπής, στην οποία θα συμμετάσχει και Βρετανός εμπειρογνώμονας.
Η επιτροπή θα εξετάσει τις συνθήκες που διαμορφώθηκαν κατά τη διάνοιξη της σήραγγας και θα αξιολογήσει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα μπορούσαν να συνεχιστούν οι εργασίες χωρίς να επαναληφθούν τα φαινόμενα καθίζησης.
Η κυβερνητική πλευρά δεν έδωσε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την επιστροφή του μετροπόντικα. Η επανεκκίνηση, όπως τονίστηκε, θα γίνει μόνο εφόσον κριθεί ότι τα μέτρα που θα εφαρμοστούν είναι επαρκή.
Υπουργείο και AVAX αποδίδουν τις καθιζήσεις στις γεωλογικές συνθήκες
Τόσο η ηγεσία του υπουργείου όσο και ο διευθύνων σύμβουλος της AVAX, Κωνσταντίνος Μιτζάλης, υποστήριξαν ότι δεν αναζητείται ένα μεμονωμένο λάθος για να εξηγηθεί η κατάσταση στην Κυψέλη. Έδωσαν έμφαση στις γεωλογικές ιδιαιτερότητες της περιοχής και υποστήριξαν ότι είχαν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα κατά τη διάρκεια των εργασιών.
Σύμφωνα με όσα ανέφεραν, ο μετροπόντικας είχε διακόψει τη λειτουργία του τουλάχιστον τέσσερις φορές από τον Φεβρουάριο, όταν καταγράφονταν καθιζήσεις.
Ωστόσο, το ιστορικό των συμβάντων και τα έγγραφα που έχουν δημοσιοποιηθεί δημιουργούν ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκε το πρόβλημα πριν από την οριστική διακοπή των εργασιών.
Τα έγγραφα που είχαν καταγράψει το πρόβλημα πριν από τις 8 Μαΐου
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αλληλογραφία της Ελληνικό Μετρό με την ανάδοχο κοινοπραξία, καθώς από αυτήν προκύπτει ότι οι παραμορφώσεις των κτιρίων και οι καθιζήσεις είχαν απασχολήσει τις αρμόδιες υπηρεσίες πριν από την ακινητοποίηση του μετροπόντικα.
Σε έγγραφο της 6ης Μαΐου 2026, η Ελληνικό Μετρό αναφέρεται στην αναστολή της διάνοιξης της σήραγγας στις 23 Απριλίου, επισημαίνοντας ότι οι μέχρι τότε ενέργειες δεν είχαν καταφέρει να εξαλείψουν τα φαινόμενα αυξημένων παραμορφώσεων.
Στο ίδιο έγγραφο εκφράζεται ανησυχία για τη συστηματικότητα και την επαναληπτικότητα των φαινομένων, τα οποία, σύμφωνα με την εταιρεία, δεν περιορίζονταν σε ένα συγκεκριμένο σημείο, αλλά παρουσίαζαν ευρύτερη χωρική και χρονική έκταση.
Είχε προηγηθεί, στις 15 Απριλίου, περιστατικό κατά το οποίο υγρό τσιμέντο αναδύθηκε από το έδαφος και πλημμύρισε δρόμους της περιοχής, προκαλώντας πρόσθετη ανησυχία για τις επιπτώσεις των εργασιών.
Τα στοιχεία αυτά έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα εάν τα μέτρα που εφαρμόστηκαν ήταν επαρκή και εάν η αντίδραση των αρμόδιων φορέων ήταν ανάλογη με τη σοβαρότητα των ενδείξεων.
Η δικαστική απόφαση και τα αιτήματα των κατοίκων
Η συνέντευξη Τύπου πραγματοποιήθηκε τέσσερις ημέρες μετά τη δικαστική απόφαση που δικαιώνει τους κατοίκους στο αίτημά τους για πρόσβαση σε έγγραφα σχετικά με τις ζημιές και τις καθιζήσεις. Οι κάτοικοι ζητούν εδώ και επτά μήνες στοιχεία για την πορεία του έργου, τις μετρήσεις, τις τεχνικές αξιολογήσεις και τις μελέτες που αφορούν την επανεκκίνηση του μετροπόντικα.
Μεταξύ των εγγράφων που διεκδικούν περιλαμβάνονται το ημερολόγιο του έργου, οι καταγραφές των καθιζήσεων, οι γεωτεχνικές μελέτες, οι μελέτες τρωτότητας των κτιρίων και οι εκθέσεις εμπειρογνωμόνων για το τμήμα Κυψέλη – Δικαστήρια.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και έγγραφο της Ελληνικό Μετρό με ημερομηνία 28 Ιουλίου 2026, το οποίο φέρει την ένδειξη «ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟ» και προβλέπει πραγματογνωμοσύνες για 20 κτίρια. Το έγγραφο είχε κοινοποιηθεί στον αρμόδιο υφυπουργό Νίκο Ταχιάο.
Οι κάτοικοι ζητούν να δημοσιοποιηθούν τα τεχνικά στοιχεία, να ολοκληρωθούν οι έλεγχοι στα ακίνητα που έχουν υποστεί ζημιές και να υπάρξουν σαφείς εγγυήσεις πριν από την επανέναρξη των εργασιών. Παράλληλα, διεκδικούν την πλήρη αποκατάσταση των βλαβών.
Το ζήτημα της διαφάνειας παραμένει κρίσιμο, καθώς η δικαστική εξέλιξη έρχεται να ενισχύσει τις πιέσεις για πρόσβαση στα δεδομένα του έργου και πληρέστερη ενημέρωση των κατοίκων.
Ασφάλεια, αποκατάσταση και λογοδοσία πριν από τη συνέχεια του έργου
Η επανεκκίνηση της Γραμμής 4 στην Κυψέλη δεν εξαρτάται πλέον μόνο από την τεχνική δυνατότητα συνέχισης της διάνοιξης. Προϋποθέτει την ολοκλήρωση των ελέγχων, την αποκατάσταση των ζημιών και την αξιολόγηση των μέτρων που θα αποτρέψουν την επανάληψη των καθιζήσεων.
Η διοίκηση του έργου διαβεβαιώνει ότι η ασφάλεια αποτελεί απαράβατο όρο για τη συνέχιση των εργασιών. Για τους κατοίκους, όμως, η κρίσιμη δοκιμασία είναι εάν οι διαβεβαιώσεις θα συνοδευτούν από πλήρη ενημέρωση, τεκμηριωμένες εκθέσεις και ουσιαστική αντιμετώπιση των ζημιών που έχουν ήδη καταγραφεί.
Μέχρι να ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, ο μετροπόντικας παραμένει ακινητοποιημένος και το χρονοδιάγραμμα συνέχισης των εργασιών παραμένει ανοιχτό.
