Η προοπτική επανέναρξης της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ φαίνεται να πλησιάζει, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες κάνουν λόγο για ουσιαστική πρόοδο στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν και το Ομάν. Παρότι οριστική συμφωνία δεν έχει ακόμη επιτευχθεί, οι δημόσιες τοποθετήσεις Αμερικανών αξιωματούχων ενισχύουν τις προσδοκίες ότι τις επόμενες ώρες μπορεί να ανακοινωθεί μια μεταβατική διευθέτηση, με στόχο τόσο το άνοιγμα του στρατηγικής σημασίας θαλάσσιου διαδρόμου όσο και την επανεκκίνηση των συνομιλιών για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Θετικά μηνύματα από την Ουάσινγκτον
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι οι επαφές με το Ιράν και το Ομάν έχουν σημειώσει πρόοδο, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν υπάρχει ακόμη τελική συμφωνία.
«Έχει σημειωθεί πρόοδος στις συνομιλίες αυτές, αλλά δεν υπάρχει ακόμη κάτι οριστικό. Ελπίζουμε ότι θα συμβεί πολύ σύντομα», ανέφερε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος εκτίμησε ότι συμφωνία θα μπορούσε να επιτευχθεί ακόμη και μέσα στις επόμενες ώρες, ώστε να αποκατασταθεί πλήρως η ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ.
Σύμφωνα με το Axios, που επικαλείται δύο περιφερειακές πηγές και έναν Αμερικανό αξιωματούχο, βρίσκεται στο τραπέζι μεταβατική συμφωνία διάρκειας 60 ημερών μεταξύ ΗΠΑ, Ιράν και Ομάν. Η συμφωνία αποσκοπεί στην άμεση επαναλειτουργία του θαλάσσιου διαδρόμου, ενώ παράλληλα θα δημιουργήσει το πλαίσιο για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Οι απειλές Τραμπ συνοδεύουν τη διπλωματία
Παρά τα θετικά μηνύματα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ διατήρησε τη γνωστή τακτική του, συνδυάζοντας την αισιοδοξία με σκληρές προειδοποιήσεις προς την Τεχεράνη.
Μιλώντας στο Fox News, υποστήριξε ότι οι ολοήμερες διαπραγματεύσεις της Τρίτης «πήγαν πολύ καλά», ωστόσο προειδοποίησε πως εάν δεν υπάρξει συμφωνία, το Ιράν θα δεχθεί «πολύ σκληρό πλήγμα».
«Το Στενό του Ορμούζ θα ανοίξει πολύ σύντομα. Διαφορετικά θα πληγούν πολύ σκληρά και τότε θα ανοίξει», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε επίσης ότι το Ιράν «δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα», ενώ ισχυρίστηκε πως η Τεχεράνη ζήτησε η ίδια την επανέναρξη των συνομιλιών, υποστηρίζοντας ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ ανάγκασαν την ιρανική ηγεσία να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
«Επρόκειτο να πραγματοποιήσουμε τη μεγαλύτερη επίθεση από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τότε μάς τηλεφώνησαν ζητώντας να μιλήσουμε», δήλωσε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι εάν το Ιράν υπαναχωρήσει εκ νέου, «το σκληρό χτύπημα δεν έχει έρθει ακόμη».
Η Τεχεράνη συνεχίζει να διαψεύδει τις διαπραγματεύσεις
Παρά τις επανειλημμένες αναφορές της Ουάσινγκτον, το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν εξακολουθεί να αρνείται επισήμως ότι διεξάγονται απευθείας διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Από την πλευρά του, το Κατάρ, που μαζί με το Ομάν και το Πακιστάν συμμετέχει στις προσπάθειες διαμεσολάβησης, επιβεβαίωσε ότι οι διπλωματικές επαφές βρίσκονται σε εξέλιξη, χωρίς όμως να έχουν προγραμματιστεί απευθείας συνομιλίες μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Ο εμίρης του Κατάρ, σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ, κατά την οποία συζητήθηκαν οι προσπάθειες αποκλιμάκωσης της έντασης στην περιοχή.
Το Ορμούζ παραμένει το κλειδί της ενεργειακής αγοράς
Τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του πλανήτη, καθώς μέσω αυτών διακινείται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Μετά το ξέσπασμα της σύγκρουσης ανάμεσα στις ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η περιοχή μετατράπηκε σε βασικό πεδίο αντιπαράθεσης, με την Τεχεράνη να επιδιώκει μεγαλύτερο έλεγχο της ναυσιπλοΐας και την επιβολή τελών διέλευσης, κάτι που η Ουάσινγκτον απορρίπτει κατηγορηματικά.
Η προοπτική ανοίγματος του Ορμούζ είχε ήδη θετική επίδραση στις διεθνείς αγορές, οδηγώντας τις τιμές του πετρελαίου σε υποχώρηση, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν περιορισμό του γεωπολιτικού κινδύνου.
Η Ερυθρά Θάλασσα παραμένει εστία κινδύνου
Την ίδια ώρα, η αστάθεια μεταφέρεται και στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης, που υποστηρίζονται από το Ιράν, συνεχίζουν τις επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων.
Η Σαουδική Αραβία εξακολουθεί να αξιοποιεί το λιμάνι του Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα ως εναλλακτική οδό εξαγωγών, περιορίζοντας την εξάρτησή της από το Ορμούζ.
Ωστόσο, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη. Την Τρίτη, το ινδικό φορτηγό πλοίο MSV Faize Noore Oliya βυθίστηκε στα ανοικτά της Υεμένης έπειτα από επίθεση άγνωστης προέλευσης. Όλα τα μέλη του πληρώματος διασώθηκαν, όμως το περιστατικό υπενθύμισε ότι οι εμπορικές θαλάσσιες οδοί της Μέσης Ανατολής εξακολουθούν να αποτελούν πεδίο υψηλού γεωπολιτικού κινδύνου.
Εφόσον επιβεβαιωθεί η μεταβατική συμφωνία που συζητείται, θα πρόκειται για την πρώτη ουσιαστική διπλωματική αποκλιμάκωση μετά την έναρξη της σύγκρουσης, χωρίς ωστόσο να αίρονται οι βαθιές διαφωνίες γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και την ισορροπία ισχύος στον Περσικό Κόλπο.
