Η ατομική έκθεση του νέου εικαστικού στο Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού εγκαινιάζεται στις 26 Αυγούστου, σε επιμέλεια του Χριστόφορου Μαρίνου.
Υπάρχουν ζωγραφικά έργα που δεν αποκαλύπτονται με την πρώτη ματιά. Χρειάζονται χρόνο, μια δεύτερη ματιά, ίσως και μια μικρή απόσταση από τον θόρυβο της καθημερινότητας. Σε αυτή τη σχέση ανάμεσα στο βλέμμα και την εικόνα κινείται η ζωγραφική του Αλέξανδρου Καπετάνου, ενός νέου εικαστικού που αναζητά το φως μέσα στο σκοτάδι, τη μνήμη μέσα στην εικόνα και την ανθρώπινη παρουσία μέσα από την απουσία.
Το Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού παρουσιάζει στην Αίθουσα «Νικόλαος Γύζης» την ατομική έκθεση του Αλέξανδρου Καπετάνου με τίτλο «Σκοτεινό Γυαλί», σε επιμέλεια του Χριστόφορου Μαρίνου. Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν την Τετάρτη 26 Αυγούστου στις 20:00, ενώ η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 12 Οκτωβρίου 2026.
Η έκθεση συγκεντρώνει ελαιογραφίες μιας ενότητας που αναπτύχθηκε από το 2022 έως το 2025 και έχει ως αφετηρία τον «Γυάλινο κόσμο» του Tennessee Williams. Ο Καπετάνου αντλεί από το θεατρικό σύμπαν του Williams ένα ιδιαίτερο οπτικό και συναισθηματικό λεξιλόγιο, με επίκεντρο το φως, τη μνήμη και την ευθραυστότητα των προσώπων και, ειδικότερα, της Λώρας Γουίνγκφιλντ.
Όταν το φως βγαίνει μέσα από το σκοτάδι
Στους πίνακες της ενότητας, ο πολυέλαιος, ένα αντικείμενο συνδεδεμένο με τον οικιακό χώρο αλλά και τη θεατρική σκηνή, απομακρύνεται από την αρχική του ταυτότητα. Μετατρέπεται σχεδόν σε ένα άυλο σώμα φωτός.
Αιωρείται μέσα στο μαύρο, άλλοτε μετωπικός και αινιγματικός και άλλοτε ψηλά, σαν να κρέμεται από ένα αόρατο σημείο στήριξης. Το αναγνωρίσιμο αντικείμενο σταδιακά απομακρύνεται από το βλέμμα και στη θέση του εμφανίζονται λευκές και υπόλευκες αντανακλάσεις, λεπτές κάθετες γραμμές και μικρές εκρήξεις φωτεινής ύλης.
Ο ζωγράφος δεν ενδιαφέρεται τόσο να περιγράψει ένα αντικείμενο όσο να αποτυπώσει τη στιγμή κατά την οποία αυτό αρχίζει να εμφανίζεται. Τη στιγμή που η εικόνα του φωτός μόλις διακρίνεται, πριν αποκτήσει πλήρη μορφή ή καθώς μοιάζει να επιστρέφει στο σκοτάδι.
Η λάμψη γίνεται ίχνος. Η αντανάκλαση γίνεται μνήμη. Και το γυαλί γίνεται φορέας μιας εύθραυστης παρουσίας.
Το μαύρο δεν είναι απουσία
Κεντρικό ρόλο στη ζωγραφική του Καπετάνου έχει το μαύρο.
Δεν λειτουργεί απλώς ως φόντο, αλλά ως υλικό και χώρος μέσα στον οποίο το φως αποκτά ένταση. Απλωμένο σε αλλεπάλληλες στρώσεις, αρχικά μοιάζει ενιαίο και αδιαπέραστο. Όσο όμως το βλέμμα παραμένει πάνω στην επιφάνεια, αρχίζουν να αποκαλύπτονται μικρές μεταβολές, διαβαθμίσεις και διαφορετικές πυκνότητες.
Είναι τότε που οι μικρές φωτεινές περιοχές αποκτούν ιδιαίτερο βάρος.
Μια λευκή γραμμή, μια αχνή αντανάκλαση, μια μικρή λάμψη μπορεί να λειτουργήσει σαν υπόλειμμα μιας παρουσίας που μόλις πρόλαβε να εμφανιστεί.
Η ζωγραφική του Καπετάνου έχει έτσι μια ήπια ένταση, αλλά ταυτόχρονα μια έντονη εσωτερική φόρτιση. Δεν επιδιώκει να εντυπωσιάσει με την πρώτη ματιά. Ζητά από τον θεατή να παραμείνει απέναντι στο έργο και να παρατηρήσει όσα αποκαλύπτονται σταδιακά.
Η Τήνος και το ιδιαίτερο φως της
Η παρουσίαση της έκθεσης στην Τήνο προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο στην ανάγνωση των έργων.
Το φως αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της εμπειρίας του νησιού, όχι μόνο ως φυσικό φαινόμενο αλλά και μέσα από τη θρησκευτική και υλική του διάσταση. Σε αυτό το περιβάλλον, το «Σκοτεινό Γυαλί» αποκτά έναν διακριτικά κατανυκτικό χαρακτήρα.
Οι μικρές ανταύγειες μέσα στο βαθύ μαύρο μπορούν να θυμίσουν τη φλόγα ενός κεριού, μια στιγμιαία λάμψη πάνω σε γυαλί ή μια εικόνα που εμφανίζεται για λίγο πριν χαθεί ξανά.
Έτσι, η ζωγραφική του Αλέξανδρου Καπετάνου συνομιλεί με τον τόπο όπου παρουσιάζεται, δημιουργώντας έναν διάλογο ανάμεσα στο φως και την ύλη, το παρόν και την ανάμνηση, την εμφάνιση και τη σιωπή.
Ένας νέος εικαστικός με ήδη σημαντική διαδρομή
Ο Αλέξανδρος Καπετάνου γεννήθηκε στη Φλώρινα και σπούδασε στο 3ο Εργαστήριο Ζωγραφικής του Τμήματος Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ.
Έχει ολοκληρώσει επίσης προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές στη Θεωρία Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ, καθώς και μεταπτυχιακές σπουδές στην Εφαρμοσμένη Κλινική Κοινωνιολογία και Τέχνη, στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας.
Έχει πραγματοποιήσει πέντε ατομικές εκθέσεις, μεταξύ άλλων στο Κέντρο Τεχνών του Δήμου Αθηναίων, στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Φλώρινας, στα Σφαγεία Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με τον Δήμο Θεσσαλονίκης και το Open House Thessaloniki, καθώς και στον κινηματογράφο Ολύμπιον.
Έχει ακόμη πραγματοποιήσει διατομική έκθεση και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές εκθέσεις. Το 2022 επιλέχθηκε ανάμεσα στους δέκα καλλιτέχνες για τα βραβεία MATAROA της 6ης Art Thessaloniki, ενώ έργο του βρίσκεται στη συλλογή του Γαλλικού Ινστιτούτου Θεσσαλονίκης.
Παράλληλα, έχει οργανώσει και επιμεληθεί ατομικές και ομαδικές εικαστικές εκθέσεις.
Το Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού στηρίζει τη νέα εικαστική δημιουργία
Με την παρουσίαση του «Σκοτεινού Γυαλιού», το Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού συνεχίζει να δίνει χώρο στη σύγχρονη εικαστική δημιουργία και να συστήνει στο κοινό δημιουργούς μιας νεότερης γενιάς.
Η έκθεση του Αλέξανδρου Καπετάνου έρχεται στην Τήνο σε μια περίοδο κατά την οποία το νησί βρίσκεται στο επίκεντρο ενός ιδιαίτερα πλούσιου πολιτιστικού προγράμματος.
Το «Σκοτεινό Γυαλί» δεν είναι μια έκθεση που εξαντλείται στην εικόνα. Είναι περισσότερο μια πρόσκληση για παρατήρηση. Για να δει κανείς τι συμβαίνει όταν το φως δεν βρίσκεται απέναντι από το σκοτάδι, αλλά γεννιέται μέσα από αυτό.
Αλέξανδρος Καπετάνου – «Σκοτεινό Γυαλί»
Επιμέλεια: Χριστόφορος Μαρίνος
Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού – Αίθουσα «Νικόλαος Γύζης»
Εγκαίνια: Τετάρτη 26 Αυγούστου 2026, ώρα 20:00
Διάρκεια: 26 Αυγούστου – 12 Οκτωβρίου 2026
