Η Meta συμφώνησε να καταβάλει περίπου 18 δισεκατομμύρια δολάρια για να κλείσει μία από τις σημαντικότερες δικαστικές διαμάχες που αντιμετώπισε στις ΗΠΑ, καθώς 29 πολιτείες την κατηγορούσαν ότι σχεδίασε το Instagram και το Facebook με τρόπο που ενθαρρύνει την υπερβολική χρήση από παιδιά και εφήβους, ενώ παράλληλα δεν προστάτευσε επαρκώς τα προσωπικά τους δεδομένα.
Συμβιβασμός λίγο πριν από την κρίσιμη δικαστική μάχη
Η συμφωνία επετεύχθη ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη η ομοσπονδιακή δίκη στην Καλιφόρνια, αποτρέποντας μία από τις πλέον προβεβλημένες δικαστικές αναμετρήσεις γύρω από τις επιπτώσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στους ανήλικους χρήστες.
Οι πολιτείες υποστήριζαν ότι η Meta είχε σχεδιάσει τις πλατφόρμες της ώστε να κρατούν τους νεότερους χρήστες όσο το δυνατόν περισσότερο συνδεδεμένους, αξιοποιώντας χαρακτηριστικά που ενίσχυαν την επαναλαμβανόμενη χρήση. Παράλληλα, κατηγορούσαν την εταιρεία ότι παραπλάνησε τους καταναλωτές σχετικά με την ασφάλεια των υπηρεσιών της.
Η δικαστική υπόθεση αφορούσε, μεταξύ άλλων, προσφυγές από την Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ. Οι πολιτείες υποστήριζαν ότι η Meta παραβίασε νομοθεσία για την προστασία των καταναλωτών, αλλά και την ομοσπονδιακή νομοθεσία για την προστασία της ιδιωτικότητας των παιδιών στο διαδίκτυο.
Περιορισμοί στη χρήση από εφήβους
Ο διακανονισμός δεν περιορίζεται στην καταβολή χρημάτων. Η Meta αναλαμβάνει να προχωρήσει σε αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των πλατφορμών της, με στόχο να περιοριστεί η χρήση τους από ανηλίκους.
Μεταξύ των μέτρων περιλαμβάνονται ημερήσια χρονικά όρια για τους εφήβους χρήστες, αλλά και αποκλεισμός της πρόσβασης κατά τις νυχτερινές ώρες.
Τα μέτρα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς η συζήτηση στις ΗΠΑ έχει μετατοπιστεί από το αν οι πλατφόρμες πρέπει να προστατεύουν τους ανήλικους στο πώς ακριβώς θα πρέπει να το κάνουν. Οι πολιτείες ζητούσαν, μεταξύ άλλων, να επιβληθούν σημαντικές αλλαγές στον σχεδιασμό των υπηρεσιών και αυστηρότεροι περιορισμοί στη δημιουργία λογαριασμών από παιδιά.
Τα περίπου 18 δισεκατομμύρια δολάρια του διακανονισμού θα κατευθυνθούν, σύμφωνα με τη Meta, στη χρηματοδότηση κρατικών πρωτοβουλιών για την ασφάλεια των νέων στο διαδίκτυο.
Στο επίκεντρο και τα προσωπικά δεδομένα των παιδιών
Ιδιαίτερα σοβαρό σκέλος της υπόθεσης ήταν οι καταγγελίες για τη συλλογή και αξιοποίηση δεδομένων ανηλίκων.
Οι 29 πολιτείες υποστήριξαν ότι η Meta συνέλεγε προσωπικά δεδομένα χρηστών που γνώριζε ότι ήταν παιδιά, χωρίς την απαιτούμενη ενημέρωση ή συγκατάθεση των γονέων.
Στις καταγγελίες περιλαμβανόταν επίσης ο ισχυρισμός ότι τα δεδομένα αυτά χρησιμοποιήθηκαν για την εκπαίδευση μοντέλων μηχανικής μάθησης και γενετικής τεχνητής νοημοσύνης, προσθέτοντας μία ακόμη διάσταση στη δικαστική διαμάχη.
Το ζήτημα των δεδομένων αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία οι τεχνολογικές εταιρείες επεκτείνουν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης και χρειάζονται τεράστιους όγκους δεδομένων για την εκπαίδευση των μοντέλων τους.
Η Meta αρνήθηκε τις κατηγορίες
Η εταιρεία είχε απορρίψει τους βασικούς ισχυρισμούς των πολιτειών, υποστηρίζοντας ότι έχει λάβει σημαντικά μέτρα για την προστασία των παιδιών και των εφήβων στις πλατφόρμες της.
Ένα από τα επιχειρήματα της Meta ήταν ότι δεν μπορούσε να έχει παραπλανήσει τους καταναλωτές σχετικά με τον υποτιθέμενο εθιστικό χαρακτήρα των υπηρεσιών της, καθώς ο «εθισμός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης» δεν αποτελεί αναγνωρισμένη ψυχιατρική διαταραχή.
Παράλληλα, η εταιρεία είχε προειδοποιήσει ότι οι πολιτείες διεκδικούσαν δυνητικά τεράστιες χρηματικές κυρώσεις. Σε δικαστική κατάθεση η Meta είχε αναφέρει ότι τέσσερις πολιτείες θα μπορούσαν να ζητήσουν ποσά που έφθαναν συνολικά έως και τα 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι πολιτείες είχαν αναφέρει σε ακρόαση ότι οι αξιώσεις τους θα μπορούσαν να προσεγγίσουν τα 200 δισεκατομμύρια δολάρια.
Μία από τις μεγαλύτερες νομικές πιέσεις στη Meta
Ο συμβιβασμός κλείνει μία κρίσιμη δικαστική μέτωπο για τη Meta, χωρίς ωστόσο να τερματίζει τη γενικότερη νομική και πολιτική πίεση που δέχονται οι μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης στις ΗΠΑ.
Η υπόθεση αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου κύματος αγωγών από πολιτείες, δήμους, σχολικές περιφέρειες και ιδιώτες, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι οι πρακτικές των εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης συνδέονται με την επιδείνωση της ψυχικής υγείας των νέων.
Η συμφωνία των 18 δισεκατομμυρίων δολαρίων στέλνει, πάντως, ένα σαφές μήνυμα: η προστασία των ανηλίκων από τον σχεδιασμό και τη λειτουργία των ψηφιακών πλατφορμών μετατρέπεται πλέον σε ζήτημα που δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως ευθύνη των γονέων, αλλά και ως υποχρέωση των ίδιων των τεχνολογικών εταιρειών.
