Οι ελπίδες για μια διπλωματική διέξοδο στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής φαίνεται να απομακρύνονται, καθώς η Τεχεράνη δήλωσε ότι δεν έχει σημειωθεί «καμία απτή πρόοδος» στις επαφές με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την ώρα που οι στρατιωτικές συγκρούσεις κλιμακώνονται εκ νέου από τον Λίβανο μέχρι τον Περσικό Κόλπο.
Οι δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η εύθραυστη κατάπαυση του πυρός που είχε επιτευχθεί τον Μάιο δοκιμάζεται καθημερινά, ενώ νέα πλήγματα, πυραυλικές επιθέσεις και ανταποδοτικές στρατιωτικές ενέργειες επαναφέρουν το ενδεχόμενο γενικευμένης ανάφλεξης στην περιοχή.
Η Τεχεράνη βλέπει αδιέξοδο στις συνομιλίες
Ο Αμπάς Αραγτσί ξεκαθάρισε ότι παρά την ανταλλαγή μηνυμάτων μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών, οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν οδηγήσει σε ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Μιλώντας στο λιβανικό τηλεοπτικό δίκτυο Al Mayadeen, ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας υποστήριξε ότι υπήρξαν επαφές σχετικά με την ανάγκη να σταματήσουν οι ισραηλινές επιθέσεις εναντίον της Βηρυτού, χωρίς όμως να καταγραφεί πρόοδος σε πολιτικό επίπεδο.
Παράλληλα προειδοποίησε ότι οποιοδήποτε ισραηλινό πλήγμα κατά της λιβανικής πρωτεύουσας θα μπορούσε να οδηγήσει σε επανέναρξη του πολέμου «σε μεγάλη κλίμακα», επιβαρύνοντας περαιτέρω το ήδη εκρηκτικό περιβάλλον ασφαλείας στην περιοχή.
Η θέση αυτή αντικατοπτρίζει τη σταθερή επιμονή της Τεχεράνης ότι το μέτωπο του Λιβάνου και η ευρύτερη σύγκρουση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ αποτελούν ενιαίο ζήτημα και δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν ξεχωριστά.
Ο Τραμπ μιλά για πρόοδο και πιθανή συμφωνία
Στον αντίποδα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος για την πορεία των επαφών.
Μιλώντας στο Οβάλ Γραφείο, ανέφερε ότι ενημερώνεται πως οι διαπραγματεύσεις εξελίσσονται θετικά και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επίτευξης συμφωνίας ακόμη και μέσα στο προσεχές Σαββατοκύριακο.
Ταυτόχρονα υπογράμμισε ότι επιδιώκει να διαχωρίσει τις συνομιλίες που αφορούν τον Λίβανο από το πυρηνικό και στρατηγικό ζήτημα του Ιράν, μια προσέγγιση που η Τεχεράνη απορρίπτει κατηγορηματικά.
Η διάσταση αυτή αναδεικνύει το βαθύ χάσμα που εξακολουθεί να χωρίζει τις δύο πλευρές, παρά τις παρασκηνιακές διπλωματικές επαφές.
Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει το μεγαλύτερο αγκάθι
Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρίσκεται το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει το Ιράν.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ενώπιον επιτροπής του Κογκρέσου ότι η αμερικανική θέση έχει διατυπωθεί με απόλυτη σαφήνεια προς την Τεχεράνη. Σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, το ζήτημα του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού πρέπει να επιλυθεί προκειμένου να υπάρξει συνολική συμφωνία.
Ωστόσο, όπως παραδέχθηκε ο ίδιος, η ιρανική πλευρά δεν έχει αποδεχθεί μέχρι στιγμής τις αμερικανικές απαιτήσεις.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θεωρούν ότι το συγκεκριμένο υλικό θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για στρατιωτικούς σκοπούς και κατηγορούν το Ιράν ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Η Τεχεράνη απορρίπτει σταθερά τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα εξυπηρετεί αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς.
Νέα κρίση στον Περσικό Κόλπο
Την ίδια ώρα, το μέτωπο του Κόλπου παρουσιάζει νέα σημάδια επικίνδυνης κλιμάκωσης.
Οι αρχές του Κουβέιτ κατηγόρησαν το Ιράν για επίθεση εναντίον του διεθνούς αεροδρομίου της χώρας, από την οποία σκοτώθηκε ένας Ινδός υπήκοος και τραυματίστηκαν ακόμη 63 άνθρωποι.
Πρόκειται για το πρώτο θανατηφόρο περιστατικό από την εφαρμογή της κατάπαυσης του πυρός στις 8 Μαΐου και θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητικό καθώς επηρεάζει άμεσα κράτη του Κόλπου που έως τώρα παρέμεναν εκτός της κύριας γραμμής πυρός.
Οι Φρουροί της Επανάστασης αρνήθηκαν οποιαδήποτε ευθύνη, υποστηρίζοντας ότι η ζημιά προκλήθηκε από λανθασμένη αναχαίτιση πυραύλου από σύστημα αεράμυνας Patriot.
Παράλληλα, το Κουβέιτ ανακοίνωσε ότι δέχθηκε μαζική επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ενώ η κυβέρνηση προχώρησε στην απέλαση δύο Ιρανών διπλωματών, επιβαρύνοντας περαιτέρω τις διμερείς σχέσεις.
Στο στόχαστρο και το Μπαχρέιν
Σύμφωνα με την αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM), το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους και προς το Μπαχρέιν.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες απάντησαν με στρατιωτικά πλήγματα στο ιρανικό νησί Κεσμ, υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για ενέργεια νόμιμης άμυνας. Η Τεχεράνη από την πλευρά της κατήγγειλε ότι επλήγη τηλεπικοινωνιακή υποδομή.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έβαλαν στο στόχαστρο αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Κουβέιτ και το αρχηγείο του 5ου Στόλου των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν, παρουσιάζοντας τις επιθέσεις ως αντίποινα για τις αμερικανικές επιχειρήσεις και για πλήγμα που δέχθηκε ιρανικό δεξαμενόπλοιο.
Η αντιπαράθεση αποκτά πλέον χαρακτηριστικά ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης, με πολλαπλά μέτωπα να παραμένουν ενεργά ταυτόχρονα.
Το Στενό του Ορμούζ και η νέα άνοδος του πετρελαίου
Η αναζωπύρωση των συγκρούσεων επηρεάζει άμεσα και τις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Οι τιμές του πετρελαίου επέστρεψαν κοντά στο όριο των 100 δολαρίων ανά βαρέλι, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για τη σταθερότητα των μεταφορών υδρογονανθράκων μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Η θαλάσσια αυτή δίοδος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του πλανήτη και η de facto διακοπή της κυκλοφορίας που επέβαλε το Ιράν από την έναρξη του πολέμου συνεχίζει να δημιουργεί αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές.
Εύθραυστη εκεχειρία στον Λίβανο
Παράλληλα, το μέτωπο Ισραήλ – Χεζμπολά εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχία.
Έπειτα από δύο ημέρες συνομιλιών στην Ουάσιγκτον υπό αμερικανική διαμεσολάβηση, Ισραήλ και Λίβανος ανακοίνωσαν νέα συμφωνία για εφαρμογή κατάπαυσης του πυρός και δημιουργία πιλοτικών ζωνών υπό τον έλεγχο του λιβανικού στρατού.
Ωστόσο, πριν από την ανακοίνωση της συμφωνίας, ισραηλινοί βομβαρδισμοί προκάλεσαν τον θάνατο τουλάχιστον δέκα ανθρώπων στη λιβανική επικράτεια, μεταξύ των οποίων στρατιώτες και διασώστες.
Από την άλλη πλευρά, η Χεζμπολά ανέλαβε την ευθύνη για επιθέσεις κατά του βόρειου Ισραήλ, ενώ ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε εναέριους στόχους και βλήματα που εκτοξεύθηκαν από τον Λίβανο.
Πολιτικές πιέσεις στον Τραμπ
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η αμερικανική Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε ψήφισμα που ζητά την απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Μέση Ανατολή.
Η πρωτοβουλία έχει κυρίως συμβολικό χαρακτήρα, καθώς ακόμη και αν εγκριθεί από τη Γερουσία, ο πρόεδρος Τραμπ αναμένεται να ασκήσει βέτο.
Παρά ταύτα, η ψηφοφορία καταγράφει την αυξανόμενη πολιτική πίεση που δέχεται ο Λευκός Οίκος για τη συνέχιση της αμερικανικής εμπλοκής σε μια σύγκρουση που εξελίσσεται πλέον σε πολλαπλά μέτωπα και χωρίς ορατό τέλος.
