Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εισέρχεται σε νέα φάση, καθώς η στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν αποκτά χαρακτηριστικά ανοιχτής σύγκρουσης στον Περσικό Κόλπο.
Τα αμερικανικά πλήγματα σε ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις προκάλεσαν την άμεση απάντηση της Τεχεράνης με βαλλιστικό πύραυλο κατά αμερικανικών θέσεων, ενώ το Κουβέιτ τέθηκε σε κατάσταση συναγερμού μετά από επιθέσεις με πυραύλους και drones.
Αμερικανικά πλήγματα σε ιρανικές στρατιωτικές υποδομές
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν ότι κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου πραγματοποίησαν επιθέσεις εναντίον ιρανικών εγκαταστάσεων στο Γκορούκ και στο νησί Κεσμ. Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή, στο στόχαστρο βρέθηκαν ραντάρ, συστήματα αεράμυνας και κέντρα διοίκησης και ελέγχου μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Η Centcom χαρακτήρισε τις επιχειρήσεις «μετρημένες και σκόπιμες», υποστηρίζοντας ότι αποτελούσαν απάντηση στην κατάρριψη αμερικανικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους MQ 1 που επιχειρούσε πάνω από διεθνή ύδατα.
Πυραυλική απάντηση της Τεχεράνης
Λίγο μετά την ανακοίνωση των αμερικανικών πληγμάτων, οι Φρουροί της Επανάστασης γνωστοποίησαν ότι εξαπέλυσαν βαλλιστικό πύραυλο εναντίον αμερικανικής βάσης που, σύμφωνα με τους ίδιους, χρησιμοποιήθηκε για την εκτέλεση των επιθέσεων κατά του Ιράν.
Η Τεχεράνη δεν διευκρίνισε ποια βάση επλήγη ούτε σε ποια χώρα βρίσκεται. Παράλληλα προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη συνέχιση των αμερικανικών επιθέσεων θα προκαλέσει διαφορετικής κλίμακας αντίδραση.
Συναγερμός στο Κουβέιτ
Νωρίς το πρωί της Δευτέρας, οι αρχές του Κουβέιτ ανακοίνωσαν ότι τα συστήματα αεράμυνας αναχαίτισαν πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ενώ σειρήνες ήχησαν σε ολόκληρη τη χώρα.
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης δεν έδωσαν λεπτομέρειες για την προέλευση των επιθέσεων ούτε διευκρίνισαν εάν όλες οι απειλές εξουδετερώθηκαν. Το περιστατικό ενίσχυσε τις ανησυχίες για περαιτέρω επέκταση της κρίσης στον Περσικό Κόλπο.
Πολιτικές διεργασίες και πιέσεις στο εσωτερικό του Ιράν
Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό του Ιράν εξελίσσονται πολιτικές διεργασίες υπό το βάρος της στρατιωτικής αντιπαράθεσης και των οικονομικών πιέσεων.
Ο πρόεδρος της χώρας, Μασούντ Πεζεσκιάν, τάχθηκε υπέρ ευρύτερης συμμετοχής κοινωνικών και οικονομικών φορέων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, υποστηρίζοντας ότι η διακυβέρνηση δεν μπορεί να περιορίζεται σε έναν στενό κύκλο αξιωματούχων.
Το προεδρικό γραφείο διέψευσε παράλληλα πληροφορίες περί παραίτησής του, ενώ ο Ιρανός πρόεδρος απηύθυνε έκκληση για περιορισμό της κατανάλωσης ενέργειας και καυσίμων λόγω των επιπτώσεων που έχουν οι κυρώσεις και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στην οικονομία της χώρας.
Ο Τραμπ επιμένει ότι υπάρχει περιθώριο συμφωνίας
Παρά τη στρατιωτική κλιμάκωση, η διπλωματική κινητικότητα συνεχίζεται. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι η Τεχεράνη επιθυμεί την επίτευξη συμφωνίας με την Ουάσιγκτον και εκτίμησε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα είναι επωφελής για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους.
Την ίδια στιγμή, αμερικανικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η Ουάσιγκτον έχει αποστείλει νέα εκδοχή πρότασης προς το Ιράν, με αυστηρότερους όρους κυρίως σε ό,τι αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδόθηκαν από αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, η πρόταση περιλαμβάνει παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και πλαίσιο επανέναρξης των πυρηνικών διαπραγματεύσεων.
Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχάμαντ Μαγέρ Γαλιμπάφ ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να εγκριθεί συμφωνία χωρίς εγγυήσεις για τα δικαιώματα του ιρανικού λαού, την άρση των κυρώσεων και την αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Διπλωματικός αγώνας δρόμου για τον Λίβανο
Παράλληλα με τις συνομιλίες ΗΠΑ και Ιράν, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να προωθήσει πρωτοβουλία αποκλιμάκωσης στο μέτωπο του Λιβάνου.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, είχε επαφές με τον πρόεδρο του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν και τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Η αμερικανική πρόταση προβλέπει παύση των επιθέσεων της Χεζμπολάχ κατά του Ισραήλ και ταυτόχρονη αναστολή των ισραηλινών πληγμάτων στην περιοχή της Βηρυτού.
Ο πρόεδρος του λιβανικού κοινοβουλίου, Ναμπίχ Μπέρι, διατηρεί επιφυλάξεις, ζητώντας ως προϋπόθεση τον άμεσο τερματισμό των ισραηλινών επιθέσεων.
Συνεδριάζει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ
Οι εξελίξεις οδηγούν και σε εντατικοποίηση των διεθνών διπλωματικών πρωτοβουλιών. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αναμένεται να συνεδριάσει για την κατάσταση στον Λίβανο, έπειτα από σχετικό αίτημα της Γαλλία.
Η συνεδρίαση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η στρατιωτική κλιμάκωση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, οι συγκρούσεις στον Λίβανο και οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν διαμορφώνουν ένα σύνθετο και ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
