Η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προχωρά στην έγκριση της πώλησης δεκάδων αμερικανικών κινητήρων αεριωθούμενων προς την Τουρκία, σε μια συμφωνία που ξεπερνά τα 700 εκατομμύρια δολάρια και αναμένεται να αποτελέσει ένα ακόμη σημείο αναφοράς στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις. Παρά τις ενστάσεις στο Κογκρέσο, η διαδικασία μπαίνει στην τελική ευθεία, με την επίσημη ειδοποίηση προς τη Βουλή των Αντιπροσώπων να αναμένεται μέσα στις επόμενες ημέρες.
Η κίνηση αυτή καταγράφεται λίγο πριν από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ που θα φιλοξενηθεί στην Άγκυρα τον επόμενο μήνα, ενισχύοντας το πολιτικό βάρος της επιλογής της Ουάσινγκτον σε μια περίοδο έντονων ισορροπιών εντός της Συμμαχίας.
Οι κινητήρες για το μαχητικό Kaan και το σχέδιο αμυντικής αυτάρκειας της Άγκυρας
Οι κινητήρες της General Electric θα χρησιμοποιηθούν στο τουρκικό μαχητικό πέμπτης γενιάς Kaan, ένα πρόγραμμα που ξεκίνησε το 2016 και αποτελεί κεντρικό πυλώνα της τουρκικής στρατηγικής για ανάπτυξη εγχώριας αμυντικής τεχνολογίας.
Η Άγκυρα επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από ξένους προμηθευτές και να ενισχύσει τη βιομηχανική της βάση στον τομέα της αεροναυπηγικής. Το Kaan εντάσσεται σε αυτή τη μακροπρόθεσμη προσπάθεια, με στόχο την είσοδο της Τουρκίας σε μια περιορισμένη ομάδα χωρών που αναπτύσσουν προηγμένα μαχητικά αεροσκάφη.
Αντιδράσεις στο Κογκρέσο και πολιτικές ενστάσεις στην Ουάσινγκτον
Η συμφωνία δεν προχωρά χωρίς εσωτερικές τριβές στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο βουλευτής Γκρέγκορι Μικς, κορυφαίος Δημοκρατικός στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, έχει εκφράσει αντιρρήσεις κατά την άτυπη διαδικασία ελέγχου, χωρίς να δώσει την έγκρισή του για το πακέτο.
Οι ενστάσεις εντάσσονται σε ένα ευρύτερο κλίμα δυσπιστίας που έχει διαμορφωθεί μετά την αποπομπή της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35 και την επιβολή κυρώσεων, λόγω της αγοράς των ρωσικών συστημάτων αεράμυνας S-400.
Το «αγκάθι» των F-35 και η εύθραυστη ισορροπία ΗΠΑ – Τουρκίας
Η υπόθεση των F-35 παραμένει το πιο σοβαρό σημείο τριβής στις σχέσεις Ουάσινγκτον και Άγκυρας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν αποκλείσει την Τουρκία από το πρόγραμμα συμπαραγωγής και προμήθειας του μαχητικού, θεωρώντας ότι η ενσωμάτωση των ρωσικών S-400 δημιουργεί κινδύνους για την ασφάλεια του συστήματος.
Παρά τις διαφωνίες, οι σχέσεις των δύο πλευρών έχουν διατηρήσει λειτουργική βάση, με την κυβέρνηση Τραμπ να επιδιώκει σταθερά διαύλους επικοινωνίας με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η νέα συμφωνία για τους κινητήρες έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη σύνθετο πλέγμα συνεργασίας και ανταγωνισμού.
ΝΑΤΟ, Ορμούζ και περιφερειακές ισορροπίες στο φόντο της συμφωνίας
Η χρονική συγκυρία της πώλησης συνδέεται και με τις ευρύτερες συζητήσεις στο ΝΑΤΟ για τον ρόλο των συμμάχων σε κρίσιμες γεωστρατηγικές περιοχές, από τη Μέση Ανατολή έως τη Μαύρη Θάλασσα.
Η σύνοδος στην Άγκυρα αναμένεται να φέρει στο προσκήνιο ζητήματα κατανομής βαρών και αμυντικών δαπανών, αλλά και τις αμερικανικές ενστάσεις για τον ρόλο ορισμένων συμμάχων στη διαχείριση της έντασης γύρω από το Στενό του Ορμούζ, στο πλαίσιο της αντιπαράθεσης ΗΠΑ – Ιράν.
Σε αυτό το περιβάλλον, η έγκριση της πώλησης κινητήρων προς την Τουρκία αποκτά χαρακτήρα πολιτικής κίνησης με πολλαπλούς αποδέκτες, πέρα από τη στενή εμπορική της διάσταση.
