Σε μια κίνηση που ενισχύει το αίσθημα αβεβαιότητας στην παγκόσμια ναυτιλία, το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης ανακοίνωσε ότι τα εμπορικά πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ οφείλουν, μέχρι νεοτέρας, να ακολουθούν δύο συγκεκριμένες εναλλακτικές διαδρομές. Η απόφαση συνοδεύεται από προειδοποίηση για πιθανή ύπαρξη ναρκών στις συνήθεις θαλάσσιες οδούς, πιο ανοικτά των στενών.
Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, η οδηγία βασίζεται σε στρατιωτικό ανακοινωθέν που περιλαμβάνει και χάρτη πλοήγησης, με τα νέα δρομολόγια να ορίζονται βόρεια και νότια του νησιού Λαράκ. Η κίνηση μεταφέρει ουσιαστικά τη ναυσιπλοΐα πιο κοντά στις ιρανικές ακτές, ενισχύοντας τον έλεγχο της Τεχεράνης στη θαλάσσια δίοδο.
Το «σημείο διοδίων» της Τεχεράνης
Κρίσιμος κόμβος στη νέα χάραξη των διαδρομών είναι το νησί Λαράκ, που χαρακτηρίζεται από τη ναυτιλιακή επιθεώρηση Lloyd’s List ως «σταθμός διοδίων» της Τεχεράνης. Τα πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο από τη θάλασσα του Ομάν καλούνται να πλέουν ανάμεσα στις ιρανικές ακτές και το νησί, ενώ για την έξοδο από τον Κόλπο πρέπει να κινούνται νότια του Λαράκ.
Η νέα αυτή διαμόρφωση αποφεύγει την παραδοσιακά πιο «ομαλή» διαδρομή, που βρίσκεται πλησιέστερα στις ακτές του Ομάν, και μετατοπίζει την εμπορική ναυτιλία εντός ιρανικών χωρικών υδάτων. Ήδη, οι πρόσφατες διελεύσεις δείχνουν ότι τα πλοία συμμορφώνονται με τις νέες οδηγίες.
Κατάπαυση πυρός με περιορισμούς στην πράξη
Η ανακοίνωση έρχεται λίγες ώρες μετά τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν για κατάπαυση του πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων, η οποία θεωρητικά περιλαμβάνει και το πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Ωστόσο, η πρακτική εφαρμογή της συμφωνίας φαίνεται πιο σύνθετη, καθώς η ναυσιπλοΐα εξακολουθεί να τελεί υπό αυστηρό ιρανικό έλεγχο.
Τα Στενά, τα οποία είχαν σχεδόν πλήρως κλείσει μετά το ξέσπασμα του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, παραμένουν κρίσιμος γεωστρατηγικός κόμβος. Η μερική επαναλειτουργία τους συνοδεύεται από νέους κανόνες που αλλάζουν τις ισορροπίες στην περιοχή.
Κατάρρευση διελεύσεων και παγκόσμιες επιπτώσεις
Τα στοιχεία αποτυπώνουν τη δραματική συρρίκνωση της ναυτιλιακής δραστηριότητας. Από την 1η Μαρτίου έως την 27η Απριλίου καταγράφηκαν μόλις 307 διελεύσεις πλοίων που μετέφεραν πρώτες ύλες, σύμφωνα με δεδομένα της Kpler και του MarineTraffic. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε πτώση σχεδόν 95% σε σχέση με περιόδους κανονικότητας.
Η σημασία των Στενών του Ορμούζ για την παγκόσμια οικονομία είναι καθοριστική. Υπό κανονικές συνθήκες, περίπου το 20% της παγκόσμιας ροής αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχεται από αυτό το στενό πέρασμα που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τις κύριες διεθνείς θαλάσσιες οδούς.
Ναυτιλία υπό καθεστώς αβεβαιότητας
Η νέα πραγματικότητα διαμορφώνει ένα περιβάλλον αυξημένου ρίσκου για τη διεθνή ναυτιλία. Η πιθανότητα ύπαρξης ναρκών, η ανάγκη συμμόρφωσης με στρατιωτικές οδηγίες και η μετατόπιση των διαδρομών εντός ιρανικών υδάτων δημιουργούν ένα σύνθετο επιχειρησιακό τοπίο.
Για τις αγορές ενέργειας και τις ναυτιλιακές εταιρείες, η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί ότι ακόμη και σε περιόδους εκεχειρίας, η κανονικότητα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει εύθραυστη και υπό διαρκή διαπραγμάτευση.
