Υπερπλεόνασμα 2025: Νέος γύρος μέτρων στήριξης με κοινωνικό και πολιτικό αποτύπωμα – Η δημοσιονομική υπεραπόδοση ανοίγει τον δρόμο για παρεμβάσεις
Το υπερπλεόνασμα του 2025, που ανακοινώνεται σήμερα, δημιουργεί ένα νέο πεδίο για κυβερνητικές πρωτοβουλίες με σαφή στόχευση στην ανακούφιση των πολιτών.
Η υπεραπόδοση της ελληνικής οικονομίας διαμορφώνει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο, τον οποίο η κυβέρνηση επιδιώκει να αξιοποιήσει με στοχευμένα μέτρα στήριξης, σε μια συγκυρία όπου οι κοινωνικές πιέσεις παραμένουν έντονες.
Ο αρχικός στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα στο 3,7% του ΑΕΠ φαίνεται να ξεπερνιέται αισθητά. Οι εκτιμήσεις πλέον τοποθετούν το τελικό αποτέλεσμα σημαντικά υψηλότερα, με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να ανεβάζει τον πήχη στο 4,4% και το οικονομικό επιτελείο να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για ακόμη καλύτερη επίδοση. Σε απόλυτους αριθμούς, το υπερπλεόνασμα εκτιμάται κοντά στο 1 δισ. ευρώ.
Περιορισμοί και «κόφτες» στη διάθεση των πόρων
Παρά τη θετική εικόνα, το σύνολο του υπερπλεονάσματος δεν μπορεί να διοχετευθεί απευθείας στην κοινωνία. Οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες θέτουν σαφή όρια στη χρήση των επιπλέον πόρων, επιβάλλοντας συγκρατημένη διαχείριση.
Την ίδια στιγμή, το διεθνές περιβάλλον εντείνει την ανάγκη για προσεκτικές κινήσεις. Η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή αυξάνει την αβεβαιότητα, ιδίως σε ό,τι αφορά τις τιμές της ενέργειας, γεγονός που ωθεί την κυβέρνηση να διατηρεί δημοσιονομικές εφεδρείες για ενδεχόμενες νέες κρίσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο σχεδιασμός των μέτρων δεν έχει οριζόντιο χαρακτήρα, αλλά εστιάζει σε παρεμβάσεις με σαφή κοινωνική στόχευση, κυρίως προς τα πιο ευάλωτα στρώματα.
Στοχευμένες ενισχύσεις για χαμηλοσυνταξιούχους και ευάλωτα νοικοκυριά
Κεντρική θέση στο υπό διαμόρφωση πακέτο καταλαμβάνει η ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων. Στο τραπέζι βρίσκεται η αύξηση της μόνιμης οικονομικής ενίσχυσης των 250 ευρώ, καθώς και η διεύρυνση των δικαιούχων, ώστε να καλυφθεί μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού που αντιμετωπίζει αυξημένες οικονομικές πιέσεις.
Παράλληλα, εξετάζεται η συνέχιση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης στην αντλία, καθώς και η επέκταση του fuel pass, ως εργαλεία για τον περιορισμό του κόστους μετακίνησης. Αντίστοιχα, στον πρωτογενή τομέα σχεδιάζεται η διατήρηση της στήριξης των αγροτών μέσω επιδότησης 15% για την αγορά λιπασμάτων, με στόχο τη συγκράτηση του κόστους παραγωγής και, κατ’ επέκταση, των τιμών στα τρόφιμα.
Στεγαστικό στο επίκεντρο της κυβερνητικής στρατηγικής
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο στεγαστικό ζήτημα, το οποίο εξελίσσεται σε μία από τις πιο πιεστικές προκλήσεις για τα ελληνικά νοικοκυριά. Η διεύρυνση των δικαιούχων για επιδότηση ενοικίου αποτελεί βασικό σενάριο, με στόχο την ενίσχυση όσων πλήττονται από τη συνεχή άνοδο των ενοικίων.
Το υψηλό κόστος στέγασης λειτουργεί ως βασικός παράγοντας επιβάρυνσης του οικογενειακού προϋπολογισμού, καθιστώντας τις σχετικές παρεμβάσεις κρίσιμες για τη συνολική αποτελεσματικότητα του πακέτου μέτρων.
Την ίδια στιγμή, στο οικονομικό επιτελείο εξετάζεται και το ενδεχόμενο φορολογικών ελαφρύνσεων, που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά στις άμεσες ενισχύσεις.
Ακρίβεια και διεθνής αβεβαιότητα διαμορφώνουν το πλαίσιο
Οι παρεμβάσεις αυτές σχεδιάζονται σε ένα περιβάλλον που παραμένει επιβαρυμένο. Η ακρίβεια εξακολουθεί να πιέζει τα νοικοκυριά, ιδίως σε βασικά αγαθά, ενέργεια και στέγαση, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη.
Παράλληλα, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή εντείνουν την αβεβαιότητα, διατηρώντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων ανατιμήσεων, κυρίως στον ενεργειακό τομέα. Η κυβέρνηση καλείται να κινηθεί σε μια λεπτή ισορροπία: να προσφέρει ουσιαστική στήριξη χωρίς να υπονομεύσει τη δημοσιονομική σταθερότητα.
