Στην εξειδίκευση του νέου πακέτου στήριξης ύψους 500 εκατ. ευρώ προχώρησε το οικονομικό επιτελείο, ενεργοποιώντας έναν νέο κύκλο μέτρων που ανεβάζει το συνολικό ύψος των παρεμβάσεων για το 2025 στα 800 εκατ. ευρώ. Η δημοσιονομική ευελιξία προέκυψε από το πρωτογενές πλεόνασμα 4,9% του ΑΕΠ, το οποίο, σύμφωνα με την κυβέρνηση, δεν έχει συγκυριακό χαρακτήρα αλλά συνδέεται με βαθύτερες μεταβολές στη λειτουργία της οικονομίας.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, περιέγραψε το δίλημμα που αντιμετώπισε η κυβέρνηση: εφάπαξ ενισχύσεις ή μόνιμες παρεμβάσεις. Το τελικό μείγμα επιχειρεί να συνδυάσει και τα δύο, με στόχο τη σταθερή ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος και την άμεση ανακούφιση ευάλωτων ομάδων.
Οι τρεις άξονες των μέτρων
Το πακέτο οργανώνεται γύρω από τρεις βασικούς πυλώνες: στήριξη εισοδήματος, μείωση του κόστους ζωής και διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.
Στο πεδίο της ενέργειας και της καθημερινότητας, επεκτείνεται για τον Μάιο η επιδότηση στο diesel κατά 20 λεπτά το λίτρο, προσφέροντας ανάσα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Παράλληλα, συνεχίζεται έως τον Αύγουστο η επιδότηση λιπασμάτων στο 15% της αξίας τους, με στόχο τη στήριξη περίπου 250.000 αγροτών και τη συγκράτηση του κόστους παραγωγής στον πρωτογενή τομέα.
Σημαντική είναι και η άμεση ενίσχυση των οικογενειών: προβλέπεται καταβολή 150 ευρώ ανά παιδί, χωρίς αίτηση, στα τέλη Ιουνίου. Το μέτρο καλύπτει σχεδόν το 80% των οικογενειών με τέκνα, αγγίζοντας περίπου 1 εκατομμύριο νοικοκυριά.
Για τους συνταξιούχους και τις ευάλωτες ομάδες, η ετήσια ενίσχυση αυξάνεται στα 300 ευρώ και επεκτείνεται σε 1,9 εκατομμύρια δικαιούχους, καλύπτοντας πλέον το 85% των συνταξιούχων άνω των 65 ετών.
Παρεμβάσεις στην κατοικία και το ιδιωτικό χρέος
Στο μέτωπο της στέγασης, διευρύνονται τα εισοδηματικά όρια για την επιστροφή ενός ενοικίου ετησίως, εντάσσοντας επιπλέον 70.000 νοικοκυριά. Συνολικά, περισσότεροι από 1 εκατομμύριο ενοικιαστές θα επωφεληθούν από τη συγκεκριμένη παρέμβαση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους. Προβλέπεται άρση κατάσχεσης τραπεζικών λογαριασμών εφόσον έχει αποπληρωθεί το 25% της οφειλής και έχουν ρυθμιστεί τα υπόλοιπα χρέη. Επιπλέον, διευρύνεται η πρόσβαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό για οφειλές από 5.000 έως 10.000 ευρώ, ανοίγοντας τον δρόμο για περίπου 300.000 οφειλέτες.
Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα ρύθμισης ληξιπρόθεσμων οφειλών έως το τέλος του 2023 σε έως 72 δόσεις, υπό την προϋπόθεση ότι οι νεότερες υποχρεώσεις έχουν τακτοποιηθεί.
Αναθεώρηση προβλέψεων και διεθνείς πιέσεις
Το πακέτο μέτρων συνοδεύεται από αναθεώρηση των μακροοικονομικών προβλέψεων. Η εκτίμηση για την ανάπτυξη το 2026 μειώνεται στο 2% από 2,4%, ενώ καταγράφεται προσωρινή άνοδος του πληθωρισμού λόγω διεθνών πιέσεων.
Για το 2027, ωστόσο, η εικόνα εμφανίζεται βελτιωμένη: η ανάπτυξη αναθεωρείται ανοδικά στο 2% και ο πληθωρισμός αναμένεται να αποκλιμακωθεί. Στο ίδιο πλαίσιο, ενισχύεται και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, το οποίο προβλέπεται να φτάσει τα 7 δισ. ευρώ έως το 2027, με τη στήριξη ευρωπαϊκών πόρων.
Το πολιτικό αποτύπωμα των παρεμβάσεων
Η κυβέρνηση επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει το δημοσιονομικό αποτέλεσμα, μετατρέποντας το πλεόνασμα σε απτό κοινωνικό όφελος. Ταυτόχρονα, η αναθεώρηση των προβλέψεων λειτουργεί ως υπενθύμιση της αβεβαιότητας που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει το διεθνές περιβάλλον.
Το στοίχημα μεταφέρεται πλέον στην αποτελεσματικότητα των μέτρων: κατά πόσο θα ενισχύσουν την κατανάλωση, θα συγκρατήσουν τις κοινωνικές πιέσεις και θα στηρίξουν τη δυναμική της οικονομίας σε μια περίοδο επιβράδυνσης.
Αναλυτικότερα, όπως αναφέρθηκε κατά τη συνέντευξη Τύπου:
1. Άρση Κατάσχεσης Τραπεζικού Λογαριασμού
- Εξόφληση τουλάχιστον 25% της βασικής οφειλής
- Ρύθμιση ή τακτοποίηση των υπόλοιπων οφειλών προς τη φορολογική διοίκηση
- Δίνεται μία φορά (άπαξ)
2. Διεύρυνση Εξωδικαστικού Μηχανισμού
- Κατώφλι ένταξης από 10.000€ → 5.000€
- Οφειλέτες με χρέη 5.000€ – 10.000€
- Περίπου 300.000 πολίτες & επιχειρήσεις
3. Ρύθμιση Παλαιών Οφειλών σε 72 Δόσεις
- Οφειλές που έγιναν ληξιπρόθεσμες έως 31/12/2023
- Δεν βρίσκονται σε ρύθμιση στις 21/04/2026
- Προϋπόθεση: Εξόφληση ή ρύθμιση νεότερων οφειλών (μετά το 2023) μέσω της πάγιας ρύθμισης
- Επιτόκιο: 5,84%
- Ελάχιστη δόση: 30€
- 1,3 εκατ. φυσικά πρόσωπα (31,5 δισ. €)
- 284 χιλ. επιχειρήσεις (63,8 δισ. €)
- Σύνολο οφειλών: 95,3 δισ. € (≈90% των αρρύθμιστων)
Πέντε μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης και ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος
Παράλληλα, έγινε εξειδίκευση των πέντε μέτρων αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης και ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος που ανακοινώθηκαν από τον πρωθυπουργό. Ειδικότερα:
1. Επέκταση επιδότησης στο Diesel
Επεκτείνεται η επιδότηση του Diesel στο δίκτυο για τον μήνα Μάιο, με συνολικό ύψος 20 λεπτά (16 λεπτά συν ΦΠΑ) και δημοσιονομικό κόστος 55 εκατ. ευρώ.
2. Επέκταση επιδότησης στα λιπάσματα
Επεκτείνεται η επιδότηση των λιπασμάτων 15% επί της αξίας των τιμολογίων που αγοράζονται την περίοδο από Ιούνιο έως και Αύγουστο. Δημοσιονομικό κόστος 23 εκ. ευρώ (41 εκ. ευρώ σύνολο από τον Μάρτιο).
3. Διεύρυνση οικονομικής ενίσχυσης συνταξιούχων
Η οικονομική ενίσχυση των συνταξιούχων, ανασφάλιστων υπερηλίκων και ατόμων με αναπηρία που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο αυξάνεται από τα 250 σε 300 ευρώ καθαρά σε μόνιμη βάση. Διευρύνονται τα εισοδηματικά κριτήρια ώστε να καλύπτεται το 85% των συνταξιούχων. Επιπλέον 420.000 συνταξιούχοι. Επιπλέον δημοσιονομικό κόστος 198 εκ. ευρώ.
4. Αύξηση εισοδηματικών ορίων επιστροφής ενοικίου
Αυξάνονται τα όρια εισοδήματος για την επιστροφή ενοικίου. Καλύπτει το 86% των ενοικιαστών (περίπου 70.000 ενοικιαστές επιπλέον, συνολικά 1 εκατ.). Επιπλέον δημοσιονομικό κόστος περίπου 25 εκατ. ευρώ ετησίως. (κόστος 240 εκ. ευρώ).
5. Έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά, ύψους 150 ευρώ για κάθε παιδί
Έκτακτη οικονομική ενίσχυση 150 ευρώ ανά εξαρτώμενο τέκνο που θα δοθεί χωρίς αίτηση στα τέλη Ιουνίου με βάση εισοδηματικά κριτήρια που καλύπτουν το 80% των οικογενειών με παιδιά. Δημοσιονομικό κόστος 240 εκατ. ευρώ.
Μακροοικονομικές και δημοσιονομικές προβλέψεις
Παράλληλα, το οικονομικό επιτελείο αναφέρθηκε στις μακροοικονομικές και δημοσιονομικές προβλέψεις.
Όπως τονίστηκε κατά τη συνέντευξη Τύπου, η εκτίμηση για ανάπτυξη σε ό,τι αφορά το 2026 αναθεωρήθηκε στο 2% από 2,4%, ενώ για το 2027 στο 2% από 1,7%
Παράλληλα, η εκτίμηση για τον πληθωρισμό σε ό,τι αφορά το 2026 αναθεωρήθηκε προς τα πάνω στο 3,2% από 2,2%.
