Σοβαρή πολιτική κρίση αντιμετωπίζει ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, μετά τις αποκαλύψεις ότι ο διορισμός του εμπλεκόμενου στο σκάνδαλο Επστάιν, Πίτερ Μάντελσον ως πρέσβη στην Ουάσινγκτον εγκρίθηκε υπό συνθήκες έντονης πολιτικής πίεσης και παρά τις σοβαρές επιφυλάξεις ασφαλείας.
Η υπόθεση, που ήδη λαμβάνει και ποινικές διαστάσεις, εξελίσσεται σε μείζον πλήγμα για την κυβέρνηση των Εργατικών, ανοίγοντας μέτωπο τόσο στο εσωτερικό του κόμματος όσο και στο κοινοβουλευτικό πεδίο.
Πίεση από το πρωθυπουργικό γραφείο και παρακάμψεις ελέγχων
Καταλυτική ήταν η κατάθεση του ανώτατου αξιωματούχου του βρετανικού ΥΠΕΞ Όλι Ρόμπινς στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Κοινοτήτων. Όπως αποκάλυψε, επικρατούσε «ατμόσφαιρα πίεσης» από το πρωθυπουργικό γραφείο ώστε ο Μάντελσον να τοποθετηθεί άμεσα στη θέση του.
Ο ίδιος μίλησε για «πολύ ισχυρή προσδοκία» ότι ο διορισμός έπρεπε να προχωρήσει χωρίς καθυστερήσεις, παρά το γεγονός ότι η αρμόδια υπηρεσία ασφαλείας χαρακτήριζε τον Μάντελσον «οριακή περίπτωση» και έτεινε προς αρνητική εισήγηση για τη χορήγηση άδειας ασφαλείας.
Παρά τις επιφυλάξεις, το ΥΠΕΞ προχώρησε στην έγκριση, με τον Ρόμπινς να περιγράφει μια «απαξιωτική στάση» απέναντι στη διαδικασία ελέγχου ασφαλείας.
Παραδοχή λάθους από τον Στάρμερ
Υπό το βάρος των αποκαλύψεων, ο Στάρμερ αναγκάστηκε να αναγνωρίσει δημόσια το σφάλμα του. Μιλώντας στη Βουλή των Κοινοτήτων, δήλωσε ότι δεν θα είχε εγκρίνει τον διορισμό εάν γνώριζε τα προβλήματα ασφαλείας.
Χαρακτήρισε «σοκαριστικό» το γεγονός ότι δεν ενημερώθηκε από τους αρμόδιους αξιωματούχους, ενώ ανέλαβε την ευθύνη για την απόφαση, ζητώντας συγγνώμη και από τα θύματα του Τζέφρι Έπσταϊν, με τον οποίο ο Μάντελσον διατηρούσε σχέσεις.
Ο ίδιος επιχείρησε να μετακυλίσει μέρος της ευθύνης στο υπουργείο Εξωτερικών, τονίζοντας ότι οι υπηρεσίες δεν τον ενημέρωσαν επαρκώς για τους κινδύνους.
Το παρασκήνιο: Έπσταϊν, διεθνείς σχέσεις και προειδοποιήσεις
Η επιλογή Μάντελσον είχε προκαλέσει αντιδράσεις ήδη από την αρχή. Στελέχη της κυβέρνησης είχαν προειδοποιήσει ότι η σχέση του με τον Έπσταϊν εγκυμονεί σοβαρό κίνδυνο για τη διεθνή εικόνα της Βρετανίας.
Παράλληλα, οι επιχειρηματικές του διασυνδέσεις με Ρωσία και Κίνα είχαν εντείνει τις ανησυχίες.
Ωστόσο, η εμπειρία του ως πρώην επιτρόπου εμπορίου της ΕΕ και οι διεθνείς επαφές του θεωρήθηκαν κρίσιμες για τη διαχείριση των σχέσεων με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, κάτι που φαίνεται να έγειρε την πλάστιγγα υπέρ του διορισμού.
Ποινική έρευνα και σύλληψη
Η υπόθεση κλιμακώθηκε περαιτέρω όταν προέκυψαν στοιχεία από το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης, σύμφωνα με τα οποία ο Μάντελσον φέρεται να είχε αποστείλει ευαίσθητες κυβερνητικές πληροφορίες στον Έπσταϊν το 2009, μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.
Ακολούθησε ποινική έρευνα από τις βρετανικές αρχές, με τον Μάντελσον να συλλαμβάνεται τον Φεβρουάριο. Ο ίδιος αρνείται οποιαδήποτε παρανομία, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχουν απαγγελθεί κατηγορίες και δεν αντιμετωπίζει κατηγορίες για σεξουαλικά αδικήματα.
Πολιτικό κόστος και εσωκομματικές αναταράξεις
Το σκάνδαλο επιβαρύνει περαιτέρω τη θέση του Στάρμερ, σε μια περίοδο που το Εργατικό Κόμμα εμφανίζει φθορά στις δημοσκοπήσεις, παρά τη νίκη του το καλοκαίρι του 2024.
Εντός του κόμματος, οι επικρίσεις εντείνονται, με ορισμένους βουλευτές να έχουν ήδη θέσει ζήτημα ηγεσίας από τους προηγούμενους μήνες.
Σε μια προσπάθεια να περιορίσει τη ζημιά, ο πρωθυπουργός διέταξε επανεξέταση των πιθανών κινδύνων ασφαλείας που ενδέχεται να προέκυψαν από την πρόσβαση του Μάντελσον σε ευαίσθητες πληροφορίες.
Η υπόθεση εξελίσσεται σε κρίσιμο τεστ για την πολιτική επιβίωση του Στάρμερ, με την αξιοπιστία της κυβέρνησης να βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας πολυεπίπεδης κρίσης.
