Με τρία ανοιχτά μέτωπα και με το γεωπολιτικό ρίσκο να κλιμακώνεται, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετέχει στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες, σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας λόγω του πολέμου στο Ιράν. Η Αθήνα προσέρχεται με σαφείς προτεραιότητες: την ανάσχεση της ενεργειακής κρίσης, την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας και την προετοιμασία για πιθανές νέες μεταναστευτικές πιέσεις.
Το κλίμα μεταξύ των «27» παραμένει βαρύ. Οι ευρωπαίοι ηγέτες συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι η σύγκρουση δεν οδηγείται σε άμεση εκτόνωση, ούτε διαμορφώνει προϋποθέσεις σταθερότητας στο ορατό μέλλον. Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη επιλέγει να κρατήσει αποστάσεις από την αμερικανική γραμμή, διαμηνύοντας προς τον Ντόναλντ Τραμπ ότι δεν πρόκειται να εμπλακεί σε έναν πόλεμο που δεν θεωρεί δικό της.
Ενέργεια: Ο φόβος του Ορμούζ και η πρόταση για ευρωπαϊκή «ασπίδα»
Η μεγαλύτερη πίεση εντοπίζεται ήδη στο ενεργειακό πεδίο. Η αστάθεια στα Στενά του Ορμούζ επηρεάζει άμεσα τις ροές και τις τιμές των καυσίμων, δημιουργώντας συνθήκες νέου κύματος ακρίβειας.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να επαναφέρει την πρόταση για μια ευρωπαϊκή «ασπίδα προστασίας» των καταναλωτών. Η λογική της παρέμβασης βασίζεται στην εμπειρία της ενεργειακής κρίσης μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία: άμεσα ενεργοποιήσιμα μέτρα, με βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, που θα απορροφούν τους κραδασμούς στις τιμές.
Η κατεύθυνση αυτή συνδέεται και με τις επισημάνσεις της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία στην επιστολή της προς τους ηγέτες προειδοποιεί για το αυξανόμενο κόστος εισαγωγών ενέργειας και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο παρεμβάσεων, όπως πλαφόν στο φυσικό αέριο ή αναδιανομή υπερκερδών.
Καύσιμα και ΕΦΚ: Τα όρια της εθνικής πολιτικής
Παρά την πίεση στο εσωτερικό, η κυβέρνηση δεν ανοίγει, σε αυτή τη φάση, ζήτημα μείωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρωθυπουργός εμφανίζεται επιφυλακτικός απέναντι σε μονομερείς παρεμβάσεις, δίνοντας προτεραιότητα σε ευρωπαϊκές λύσεις που θα έχουν μεγαλύτερη εμβέλεια και διάρκεια.
Η στάση αυτή αντανακλά μια στρατηγική επιλογή: η αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης να γίνει κυρίως σε επίπεδο ΕΕ, ώστε να αποφευχθούν ασύμμετρες επιβαρύνσεις και να διατηρηθεί η δημοσιονομική ισορροπία.
Άμυνα και Ανατολική Μεσόγειος: Στήριξη στην Κύπρο και ενίσχυση αποστολών
Στο πεδίο της ασφάλειας, η Αθήνα επιδιώκει ισχυρότερη ευρωπαϊκή παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο και την Ερυθρά Θάλασσα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να υποστηρίξει την ενίσχυση της ναυτικής επιχείρησης ASPIDES, με στόχο τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και την προστασία κρίσιμων θαλάσσιων διαδρομών.
Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στήριξη της Κύπρου, καθώς η γεωγραφική εγγύτητα με τις εστίες έντασης αυξάνει τους κινδύνους. Η ευρωπαϊκή απάντηση στο ζήτημα της άμυνας συνδέεται ευρύτερα με τη συζήτηση για τη στρατηγική αυτονομία της Ένωσης.
Μεταναστευτικό: Οι πρώτες ενδείξεις πίεσης
Το τρίτο μέτωπο αφορά το μεταναστευτικό. Οι Βρυξέλλες καταγράφουν ήδη τις πρώτες ενδείξεις αύξησης ροών, ως έμμεση συνέπεια της αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή.
Στην επιστολή της, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν περιγράφει το ζήτημα ως επείγον, καλώντας σε προετοιμασία και συντονισμένη δράση. Για την Ελλάδα, που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή, το θέμα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ενδέχεται να συνδυαστεί με τις ήδη υπάρχουσες πιέσεις στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ.
Ουκρανία: Η σκιά ενός δεύτερου πολέμου
Παρά την ένταση στη Μέση Ανατολή, ο πόλεμος στην Ουκρανία παραμένει στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμένεται να ενημερώσει τους ηγέτες μέσω τηλεδιάσκεψης, με την ΕΕ να επαναβεβαιώνει τη στήριξή της προς το Κίεβο.
Ωστόσο, η ενότητα δοκιμάζεται. Ο Βίκτορ Όρμπαν εξακολουθεί να μπλοκάρει κρίσιμες χρηματοδοτικές αποφάσεις, συνδέοντας τη στάση του με ενεργειακά ζητήματα, γεγονός που αναδεικνύει τις εσωτερικές αντιφάσεις της Ένωσης.
Ευρώπη σε καμπή: Συντονισμός ή κατακερματισμός
Η Σύνοδος Κορυφής πραγματοποιείται σε μια συγκυρία που δοκιμάζει τα όρια της ευρωπαϊκής συνοχής. Ενέργεια, άμυνα, οικονομία και μετανάστευση συνδέονται πλέον άμεσα με τις γεωπολιτικές εξελίξεις, δημιουργώντας ένα σύνθετο πεδίο αποφάσεων.
Το ζητούμενο για τους «27» παραμένει η διαμόρφωση μιας κοινής, έγκαιρης και αποτελεσματικής απάντησης. Για την ελληνική πλευρά, το διακύβευμα είναι διπλό: η προστασία της εγχώριας οικονομίας και η ενίσχυση του ρόλου της χώρας ως πυλώνα σταθερότητας σε μια ιδιαίτερα ασταθή περιοχή.
