Η πολεμική αναμέτρηση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν εισέρχεται σε νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση, με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις να επεκτείνονται, το μνημόνιο κατανόησης του Ιουνίου να καταρρέει στην πράξη και τα Στενά του Ορμούζ να μετατρέπονται ξανά στο πιο κρίσιμο γεωπολιτικό σημείο του πλανήτη. Οι αμοιβαίες επιθέσεις, οι απειλές και η ένταση στην ευρύτερη Μέση Ανατολή αυξάνουν τον κίνδυνο μιας ανεξέλεγκτης περιφερειακής ανάφλεξης με σοβαρές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία και την ενεργειακή ασφάλεια.
Νέοι αμερικανικοί βομβαρδισμοί στις ιρανικές ακτές
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσαν δύο νέα κύματα αεροπορικών επιδρομών εναντίον στόχων στις νότιες ακτές του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι έπληξαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνταν για επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων στον Περσικό Κόλπο.
Παράλληλα, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι κατέστρεψε το δεξαμενόπλοιο M/T Belma, υπό σημαία Κουρασάο, όταν αυτό επιχείρησε να παραβιάσει τον εκ νέου επιβληθέντα αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο. Σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, το πλοίο ήταν κενό φορτίου και χαρακτηρίστηκε ως απειλή για την επιβολή του ναυτικού αποκλεισμού.
Την ίδια ώρα, εκρήξεις ακούστηκαν σε πολλές περιοχές του Ιράν, μεταξύ των οποίων η Μπαντάρ Αμπάς, η Ρασκ, η Σαμπαχάρ, η νήσος Κεσμ αλλά και περιοχές κοντά στην Τεχεράνη, όπου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά μετά την επανέναρξη των συγκρούσεων η αντιαεροπορική άμυνα.
Στο στόχαστρο η Μπουσέρ και οι στρατιωτικές υποδομές
Σημαντικό πλήγμα δέχθηκε και η περιοχή της Μπουσέρ, όπου βρίσκεται ο μοναδικός πυρηνικός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας του Ιράν που παραμένει σε λειτουργία.
Σύμφωνα με την Τεχεράνη, καταγράφηκαν δεκατρία αμερικανικά πυραυλικά πλήγματα, ενώ επτά μέλη των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων σκοτώθηκαν.
Οι αμερικανικές αρχές υποστηρίζουν ότι οι επιθέσεις είχαν ως στόχο τη σημαντική αποδυνάμωση των δυνατοτήτων του Ιράν να πραγματοποιεί επιθέσεις εναντίον της διεθνούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, στην πόλη Αχβάζ χρειάστηκε να εκκενωθεί νοσοκομείο, μετά από βομβαρδισμούς στην ευρύτερη περιοχή, με ασθενείς και προσωπικό να μεταφέρονται σε άλλες υγειονομικές δομές.
Η Τεχεράνη κρατά κλειστό το Ορμούζ
Το Ιράν επανέλαβε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά μέχρι να σταματήσουν οι αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Η Τεχεράνη θεωρεί ότι η παρουσία αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων στην περιοχή αποτελεί «κόκκινη γραμμή», ενώ ξεκαθαρίζει πως δεν πρόκειται να επιτρέψει παρέμβαση στον έλεγχο της στρατηγικής θαλάσσιας οδού.
Η κατάσταση έχει προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στη διεθνή ναυσιπλοΐα. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Kpler, μόλις δεκατρία εμπορικά πλοία διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ την Τρίτη, αριθμός εξαιρετικά μειωμένος σε σχέση με τα φυσιολογικά επίπεδα.
Από το συγκεκριμένο πέρασμα διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, γεγονός που εξηγεί την ανησυχία των διεθνών αγορών.
Αντίποινα κατά αμερικανικών βάσεων
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι εξαπέλυσαν δύο κύματα βαλλιστικών πυραύλων εναντίον αμερικανικής αεροπορικής βάσης στην Ιορδανία.
Η ιρανική πλευρά υποστήριξε ότι η επίθεση αποτέλεσε απάντηση σε αμερικανικούς βομβαρδισμούς κοντά σε νοσοκομείο παίδων στο Ιράν, ισχυριζόμενη πως οι αμερικανικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν βάσεις στην Ιορδανία για να πραγματοποιήσουν τα πλήγματα.
Παράλληλα συνεχίστηκαν οι επιθέσεις με drones εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων σε χώρες του Κόλπου, ενώ ενεργοποιήθηκαν συστήματα αεράμυνας στο Κουβέιτ και στο Μπαχρέιν.
Στην αυτόνομη περιοχή του Ιρακινού Κουρδιστάν σημειώθηκαν επίσης υπερπτήσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών, με εκρήξεις να ακούγονται κοντά στο προξενείο της Αρμπίλ.
Καταρρέει το μνημόνιο κατανόησης
Η νέα στρατιωτική κλιμάκωση ουσιαστικά ακυρώνει το μνημόνιο κατανόησης που είχε υπογραφεί στα μέσα Ιουνίου στο Ισλαμαμπάντ και θεωρούνταν το πρώτο βήμα προς μια μόνιμη κατάπαυση του πυρός.
Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, δήλωσε ότι η συμφωνία δεν έχει πλέον καμία αξία, εφόσον –όπως υποστήριξε– δεν εφαρμόζονται οι δεσμεύσεις που περιλαμβάνει.
«Αν το Ιράν δεν αποκομίζει κανένα όφελος από τη συμφωνία, δεν υπάρχει λόγος να συνεχίσουμε να τηρούμε τους όρους της», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Μια μικρή διπλωματική ανάσα
Μέσα στο ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα, καταγράφηκε μία εξέλιξη που αφήνει περιθώριο συγκρατημένης αισιοδοξίας.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι το Ιράν επέτρεψε την αποχώρηση της αμερικανοϊρανής υπηκόου Ντένα Καράρι, η οποία κρατούνταν από το 2024 με κατηγορίες περί κατασκοπείας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε την εξέλιξη «χειρονομία καλής θέλησης», ενώ ο συνήγορός της έκανε λόγο για πολιτικά υποκινούμενη κράτηση.
Παρά τη συγκεκριμένη κίνηση, τίποτα δεν δείχνει ότι μπορεί να αναστρέψει τη συνολική εικόνα της σύγκρουσης.
Ανθρωπιστική κρίση και παγκόσμια ανησυχία
Σύμφωνα με τις ιρανικές αρχές, περισσότεροι από τριάντα άμαχοι έχουν χάσει τη ζωή τους από την επανέναρξη των εχθροπραξιών στις 7 Ιουλίου.
Κάτοικοι των πληγεισών περιοχών περιγράφουν συνθήκες διαρκούς τρόμου, με οικογένειες να εγκαταλείπουν τα σπίτια τους και παιδιά να αδυνατούν να κοιμηθούν εξαιτίας των συνεχών εκρήξεων.
Την ίδια στιγμή, οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν με αγωνία τις εξελίξεις, καθώς η περιορισμένη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ συνεχίζει να δημιουργεί αβεβαιότητα στον ενεργειακό εφοδιασμό. Η τιμή του πετρελαίου Brent διαμορφώθηκε κοντά στα 85 δολάρια το βαρέλι, παραμένοντας σε υψηλά επίπεδα μετά τις έντονες διακυμάνσεις των τελευταίων ημερών.
Η νέα στρατιωτική κλιμάκωση επιβεβαιώνει ότι η σύγκρουση ΗΠΑ – Ιράν έχει εισέλθει σε μία από τις πιο επικίνδυνες φάσεις της, με το ενδεχόμενο γενικευμένης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή να παραμένει περισσότερο ορατό από ποτέ.
