Το 1991, τριάντα χρόνια πριν δλδ, κάποιοι υπάλληλοι στα Ελληνικά Ταχυδρομεία, βλέποντας τον όγκο των γραμμάτων που είχαν ως παραλήπτη τον Άγιο Βασίλη, αποφάσισαν ν’ αρχίσουν ν’ απαντάνε.
Μπορεί να σας φαίνεται απλοϊκό και κάπως χαζό και περιττό, αλλά δεν είναι. Τα ΕΛΤΑ λαμβάνουν κάθε χρόνο έως και 150.000 «γράμματα στον Άγιο Βασίλη», και απαντούν σε όλα, χειρόγραφα μάλιστα. Κι επειδή ο Άγιος Βασίλης είναι εποχιακό επάγγελμα, αυτή τη δουλειά κάνουν οι ίδιοι οι υπάλληλοι. Τα περισσότερα γράμματα είναι από παιδιά φυσικά. Μικρότερα παιδιά, στην ηλικία που η μαγεία είναι ακόμη μέρος της ζωής τους, ή και μεγαλύτερα παιδιά που έχουν ήδη αρχίσει να αμφισβητούν, αλλά συνεχίζουν να ακροβατούν ανάμεσα στην σκληρή αλήθεια και το παραμύθι. Σ’ αυτήν την ακροβασία, μερικά παιδιά βλέπουν το παραμύθι σα γιατρειά από τη σκληρή πραγματικότητα: Ζητάνε συχνά χάρες από τον Άγιο Βασίλη: Να κάνει καλά τον άρρωστο παππού, τη μαμά να μην κλαίει, μια δουλειά για τον μπαμπά… Μετά, οι άνθρωποι μεγαλώνουμε και ξέρουμε πλέον -ή τουλάχιστον οφείλουμε να ξέρουμε- ότι τα παραμύθια δεν γιατρεύουν την πραγματικότητα. Μπορεί να την κάνουν για λίγο πιο υποφερτή, να της στρογγυλέψουν τις γωνίες, να σου χαρίσουν έναν πολύ ιδιωτικό χώρο μέσα στο κεφάλι σου, στον οποίο μπορείς να επιστρέφεις για λίγο και να ξαναγίνεσαι παιδί και να φαντάζεσαι ότι όλα θα γίνουν καλύτερα αν μετρήσεις ανάποδα από το 100 ως το 1 χωρίς να κάνεις κανένα λάθος. Για λίγο. Ναι, για λίγο μπορείς. Σ’ αυτόν τον ιδιωτικό χώρο αρκετοί μεγάλοι επιστρέφουν αυτές τις μέρες και γράφουν τα δικά τους γράμματα στον Άγιο Βασίλη. Όπως αυτό, που έγραψε μια άγνωστη αποστολέας και το έβαλε στα κόκκινα κουτιά των ΕΛΤΑ: «Για ακόµα µία φορά θα σου ζητήσω ό,τι πραγµατικά λείπει από τη ζωή µου. Αγάπη, ηρεµία, υγεία ψυχική (ευτυχώς σωµατική έχω και σ’ ευχαριστώ γι’ αυτό). Κλείσ’ τα όλα αυτά σ’ ένα ξύλινο κουτί και µε µια µελωδία να απλώνεται σ’ εµένα και στους γύρω µου. Καλή χρονιά! Η κάπως µεγάλη φίλη σου, που όσο µεγαλώνει τόσο πιστεύει πως κάτι ονειρικό, όπως εσύ, µπορεί να αλλάξει την ανία της ζωής της». Ελπίζω ο Άγιος Βασίλης να της απάντησε την αλήθεια: «Σ’ ευχαριστώ για το γράμμα. Το κουτί είναι έτοιμο, το έβαλα εκεί που πρέπει: Το βράδυ των Χριστουγέννων ψάξτο μέσα σου και μέσα στους ανθρώπους που αγαπάς και σ’ αγαπάνε κι εκείνοι. Χρόνια Πολλά από τον παγωμένο Αρκτικό. Βασίλης».
Λίγα πράγματα έχουν γίνει τόσο viral τελευταία όσο η λέξη “metaverse”. Η αρχή έγινε από το Facebook και την μετονομασία του σε Meta, με τον Mark Zuckerberg να λέει ξεκάθαρα πως το μέλλον των social media είναι στο metaverse, ενώ λίγο αργότερα ακολούθησε και η Microsoft με δικές της ανακοινώσεις. Ωστόσο η έννοια του metaverse δεν είναι νέα, ούτε είναι κάτι που εισήγαγε το Facebook, απλώς έκανε δημοφιλή τον όρο. Επομένως τι πραγματικά είναι το metaverse;
Αν το internet είναι κάτι που κοιτάμε σε μια οθόνη, το metaverse είναι μία εκδοχή του internet στην οποία βρισκόμαστε μέσα σε αυτήν. Και δεν είναι ένα. Μπορούν να υπάρχουν χιλιάδες ή εκατομμύρια διαφορετικοί κόσμοι του metaverse. Η ιδέα είναι πως μπορούμε να κινούμαστε μέσα στο metaverse ως ένα avatar, μία ψηφιακή εκδοχή του εαυτού μας -στην οποία δίνουμε χαρακτηριστικά της αρεσκείας μας- την οποία ελέγχουμε καθώς εξερευνούμε το metaverse.
Το metaverse είναι ένα χωροταξικό οικοδόμημα, ένας ψηφιακός χώρος τριών διαστάσεων, σε αντίθεση με την προηγούμενη (τωρινή) εκδοχή του internet η οποία είναι γραμμική και 2D. Αυτό όμως δε σημαίνει πως πρέπει οπωσδήποτε να μιλάμε για εικονική πραγματικότητα, αφού μπορεί να υπάρξει και σε ένα τηλέφωνο ή έναν υπολογιστή.
Τι μπορεί να κάνει κάποιος λοιπόν στο metaverse; Ό,τι ακριβώς μπορεί να κάνει στο internet, απλά με μία πιο εμβυθιστική εμπειρία. Μπορεί να συνεργαστεί με συναδέλφους του κατά τη διάρκεια της εργασίας, μπορεί να ταξιδέψει σε εξωτικούς προορισμούς, μπορεί να παίξει παιχνίδια, να βγει με τους φίλους του σε ένα εικονικό μπαρ, οι δραστηριότητες δεν έχουν όρια.
Υπάρχουν ήδη εταιρίες που πουλούν avatars προσαρμοσμένα στο χρήστη, τα οποία μπορεί να αγοράσει για να εξερευνήσει με αυτά οποιοδήποτε metaverse. Η οικονομία του metaverse είναι ήδη μία υπαρκτή έννοια και δεν αναφερόμαστε μόνο στην αγοραπωλησία ψηφιακών αγαθών αλλά και στις υπηρεσίες. Σε ένα εμβυθιστικό περιβάλλον όπως είναι αυτό του metaverse, προκύπτουν ανάγκες για το avatar, ίσως κάποιος στυλίστας για την εμφάνισή του, ένας διακοσμητής για το σπίτι που αγοράστηκε στο metaverse. Ήδη εταιρίες πωλούν branded ρούχα για avatars, ενώ οικόπεδα και σπίτια αγοράζονται έναντι εκατομμυρίων δολαρίων μέσω κρυπτονομισμάτων.
Η Microsoft αναπτύσσει ένα εργασιακό περιβάλλον στο metaverse, μία έκδοση του Teams που ονομάζεται Mesh, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί με μία πληθώρα διαφορετικών συσκευών, φέρνοντας τη συνεργατικότητα σε άλλα επίπεδα. Συνάδελφοι μπορούν να βρίσκονται στον ίδιο ψηφιακό χώρο, ακόμα κι αν στην πραγματικότητα είναι στο σπίτι τους. Μέσω των ψηφιακών εργαλείων που θα έχουν στη διάθεσή τους θα μπορούν να ολοκληρώσουν μία εργασία, βλέποντας ο καθένας ακριβώς τα ίδια πράγματα σε πραγματικό χρόνο.
Το επόμενο βήμα είναι η έλευση αίσθησης στο metaverse. Εταιρίες αναπτύσσουν αξεσουάρ με τα οποία θα μπορείτε να νιώθετε τον ψηφιακό κόσμο γύρω σας. Η Meta για παράδειγμα αναπτύσσει ένα γάντι το οποίο θα επιτρέπει στο χρήστη να νιώθει το αντικείμενο που κρατάει το avatar του. Αισθητήρες μετρούν τις κινήσεις του χρήστη και αέρας κάτω από την επιφάνεια του γαντιού φουσκώνει το ύφασμα για να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση του αγγίγματος.
Σε κάθε περίπτωση το metaverse είναι εδώ. Δεν είναι ένα σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αφού οι τεράστιες επενδύσεις που κάνουν οι τεχνολογικοί κολοσσοί αποδεικνύουν πως δεν είναι κάτι εφήμερο και πως θα είναι πραγματικό το μέλλον του internet. Είστε έτοιμοι για αυτό το μέλλον;
Ένα καλοκαιρινό διήγημα, για την τελευταία μέρα του χρόνου.
Εκείνα τα χρόνια, περί το ‘65 και, που να δούμε γυναίκα εμείς οι πιτσιρικάδες… Κι άμα τύχαινε καμιά φορά να σηκώσει ο αέρας καμιά φούστα και να πάρουμε μάτι κανένα μπουτάκι, είχαμε υλικό για τις… καταλαβαίνετε, για ολόκληρο μήνα.
Τα καλοκαίρια ήταν το καλύτερό μας, γιατί κατέβαιναν και οι γυναίκες για μπάνιο. Αλλά μη φανταστείτε τίποτα σπουδαίο… Τυλιγμένες ως το λαιμό οι μικρές, έβγαζαν τα φουστάνια πίσω από αυτοσχέδια προστατευτικά τείχη, μη και τις δει κανένα μάτι – και έτρεχαν στο νερό. Κι όταν έβγαιναν, το ίδιο. Όσο για τις μεγαλύτερες, πολλές έμπαιναν στη θάλασσα με τα κομπινεζόν, στεκόντουσαν στο ένα μέτρο βάθος και μούλιαζαν, φούσκωνε τα κομπινεζόν το νερό κι αντίκριζες κάτι τραγικά ναυάγια στα ρηχά και στη μέση ένα κεφάλι.
Η Σόφη, όμως… Ακόμα και τώρα, μετά σαράντα τόσα χρόνια, όταν θέλω να φανταστώ μια ωραία γυναίκα, σκέφτομαι αυτήν. Ξανθιά, αεράτη, καλοχτενισμένη, μακιγιαρισμένη, με τα αρώματά της, το μινάκι της, τα σέα της τα μέα της… Όλο το Στρατώνι την έπαιζε για πάρτη της! Και απελευθερωμένη – καμιά σχέση με τις χωριατοπούλες τις δικές μας, αυτή ερχόταν για παραθέριση με τη μαμά της, από τη Θεσσαλονίκη. Είχαν και αυτοκίνητο δικό τους, τότε που ερχόταν στο χωριό μονάχα ένα λεωφορείο την ημέρα, από εκείνα τα προπολεμικά τα πράσινα, με τις βαλίτσες φορτωμένες στην οροφή και έτρεχαν τα παιδιά από πίσω χοροπηδώντας, το-λε-ωφο-ρεί-ο, το-λε-ω-φο-ρεί-ο! Έβγαινε από το σπίτι της, πρώτο στην αμμουδιά ήταν, αλλά κάμποση απόσταση, με το μπικινάκι της, τρίκι τρακ περπατούσε καμαρωτή ως τη θάλασσα, εμείς γαρίδα το μάτι, έκανε και ηλιοθεραπεία… Διάλεγε, μεγαλύτερους από εμάς βέβαια, και πηδιόταν, εκεί κοντά στις λυγαριές ή και ψηλά, στον ελαιώνα… Κι εμείς είχαμε μάθει τα χούγια της και ακολουθούσαμε κρυφά, για να πάρουμε μάτι. Και δόστου το γαβάνι – γαβάνι το λέγαμε στο χωριό- γαβανάδες όλοι οι δεκαπεντάρηδες, δεκαεξάρηδες!
Το ωραίο όμως ήταν όταν πήγε με τον Νικολάρα, έναν κλοσάρ της εποχής, που την είχε όση και ο γάιδαρος και μην κόψετε ούτε πόντο!
Δεν ήταν Νικολάκης, ούτε Νικόλας, ήταν ο Νικολάρας. Ψηλός, γεροδεμένος, με μια μύτη τεράστια και πάντα κατακόκκινη, γιατί ήταν συνέχεια μεθυσμένος. Βρωμιάρης, δεν πλενόταν ποτέ, κουρελής. Ζούσε σε μια σπηλιά, πάνω από το χωριό, απέξω είχε ένα πλάτωμα μ’ ένα πηγάδι, πήγαινες να μπεις στο γιατάκι του και έπιανες τη μύτη σου… Αλλά, το χαρακτηριστικό του Νικολάρα ήταν η τεράστια μαλαπέρδα του. Την είχε μακριά, 35, 38 πόντους και χοντρή. Την είχε ταχτοποιημένη στο μπατζάκι και έμοιαζε με δεύτερο πόδι. Την έτριβε όταν καθόταν στο καφενείο από πάνω έως κάτω – κι όταν τύχαινε και του σηκωνόταν έκανε κριιικ η ραφή. Επειδή τον φαγούριζε συνέχεια, λόγω απλυσιάς, την έβγαζε και τη γούλιζε στο μαντράκι. Θα σας εξηγήσω, η εταιρεία του Μποδοσάκη είχε χτίσει ένα τοιχάκι μπροστά στην παραλία, για να μη φτάνει το κύμα και πλημμυρίζει τα μαγαζιά και τα σπίτια, όταν είχε καιρό από τη θάλασσα. Στεκόταν λοιπόν ο Νικολάρας μπροστά στην μάντρα,
Ξεκουμπωνόταν, μεθυσμένος πάντα, δεν έβγαινε και εύκολα τέτοιο θηρίο, τέλος πάντων την άπλωνε χραπ πάνω στο περβάζι και άρχιζε να την τρίβει κυκλικά, σα να έπλαθε τσουρέκι. Όταν ανακουφιζόταν, χλαπ, τη γύρναγε από την άλλη μεριά και δώστου, ώσπου να του περάσει η φαγούρα. Όποιος περνούσε, έκανε χάζι το Νικολάρα και το κανόνι του – γιατί τέτοιο πράμα δεν είχε ματαϊδεί το χωριό!
Μεθυσμένος καθώς ήταν πάντα, κατουρούσε όπου τύχαινε. Μια φορά βρέθηκε έξω από το παραθύρι της θειάς – Μαλαματένιας και καθώς εκείνος έκανε τη δουλειά του, κρατώντας την με τα δυό χέρια και κάνοντας μικρές ελλείψεις περί τον άξονά του για να κρατάει την ισορροπία του, ανοίγει η θειά την πόρτα και βάζει τις φωνές, ίιι-ιιίιιιιιιιχχχχ, σφαλίζει με τις παλάμες τα μάτια τάχα να μη βλέπει, αλλά στο ένα το μάτι μπροστά ανοιχτά τα δάχτυλα.
Με το εργαλείο αυτό εξασφάλιζε πολλές φορές ο Νικολάρας τον επιούσιον οίνον – δηλαδή μεγάλες ποσότητες… Έπινε μια παρέα, ας πούμε, και τον έβλεπε να ζυγώνει, έλα δω ρε Νικολάρα, πάρε ένα τάληρο να μας δείξεις την ψωλή σου! Γέλαγαν αυτοί, εξασφάλιζε κι ο Νικολάρας το κρασάκι του. Μια φορά είχε πιεί μισή οκά πετρέλαιο, με έπαθλο ένα ολόκληρο δεκάρικο – και επιβίωσε το θηρίο. Σκοτώθ’καν κι τα μικρόβια, έλεγε μετά. Έκανε όμως και κανένα μεροκάματο, αν ήθελε κανείς να σκάψει κανένα χαντάκι, ας πούμε, γιατί παρόλο το μπεκριλίκι του ήτανε πολύ χειροδύναμος.
Όπως ήταν φυσικό, η Σόφη άκουσε για την υπερφυσική απόφυση του Νικολάρα και μπήκε σε μεγάλη περιέργεια, μάλλον σε πειρασμό. Είπαμε, ήταν απελευθερωμένη κοπέλα, μοναδικό φαινόμενο για το χωριό τότε – στις λυγαριές στο πλάι της ακρογιαλιάς έδινε ταχτικά ρεσιτάλ. Τότε έβγαλε κάποιος και τραγούδι, κρέμετ’ η καπότα στην αλυγαριά… Όσο νάναι, στο καφενείο που τον έβλεπε από μακριά, δε γινόταν να κάνει αυτοψία. Έτσι αποφάσισε να ανέβει ως τη σπηλιά του Νικολάρα. Τη βλέπουμε λοιπόν ένα απογεματάκι να ξεπορτίζει και να τραβάει προς τα πάνω, λέμε εμείς οι πιτσιρικάδες αυτή πηγαίνει τώρα για γαμίσι και την ακολουθούμε, χωρίς να μας πάρει είδηση. Προς μεγάλη μας έκπληξη ανηφορίζει και τραβάει ίσια για του Νικολάρα. Ακροβολιζόμαστε κι εμείς πίσω από τα σκίνα και παρακολουθούμε, με τα μάτια ορθάνοιχτα.
Έξω από τη σπηλιά ήταν ένα ξέφωτο κι εκεί, όπως σας είπα, ένα παλιό πηγάδι, χτισμένο. Ο Νικολάρας ακουμπούσε στις πέτρες και ρέμβαζε κοιτώντας προς τη θάλασσα, αλλά μάλλον δεν την έβλεπε, γιατί έπινε από μια δαμιζάνα και ήταν κιόλας σκνίπα. Την είδε μονάχα όταν αυτή στάθηκε μπροστά του και τον χαιρέτισε, σου έφερα τσιγάρα, του λέει και του δίνει δυο πακέτα που κουβαλούσε στην τσάντα της. Ο Νικολάρας σήκωσε τα μάτια προς τα πάνω και δεν πίστευε αυτό που έβλεπε. Είχε νταλγκά με τις γυναίκες, γιατί λόγω του τερατώδους μεγέθους του καμιά δεν του καθόταν, από τον καιρό που ήταν νέος, όχι τώρα που είχε γεράσει και ήταν καταβρώμικος. Μονάχα καμιά γύφτισσα τολμούσε να αρπάξει, εκεί πλάι στις λυγαριές που έστηναν τα τσαντίρια τους, αλλά κι αυτές μόλις έβλεπαν τι τις περίμενε, έβαζαν τις φωνές και όπου φύγει φύγει…
Ο Νικολάρας σηκώθηκε όρθιος και στεκόταν, έκπληκτος και ζαλισμένος, προσπαθώντας να συνέλθει. Η Σόφη τον κοίταζε μια πάνω μια κάτω και είπε απλά, δείξ’ τη μου. Πρόθυμος αυτός, ξεκούμπωσε τα παντελόνια του και τα έσπρωξε να πέσουν. Το θηρίο αποκαλύφθηκε και, καθώς η Σόφη το άγγιζε και μετά το χάιδεψε, ξύπνησε κιόλας κι άρχισε να σαλεύει. Έφτασε στο μη περαιτέρω όταν ο Νικολάρας αντίκρισε τη νεαρή ξανθιά Θεσσαλονικιά να σηκώνει τη φουστίτσα της και να κατεβάζει με χάρη το κυλοτάκι της.
Εμείς παρακολουθούσαμε με κομμένη την ανάσα… Τον πλησιάζει κι άλλο η Σόφη, κι έτσι όρθιοι όπως ήταν και οι δύο τη χουφτώνει με τα δυό της χέρια, και βάζει όσο μπορούσε μέσα της… Ο Νικολάρας μούγκρισε μια δυο φορές και κάποια στιγμή κόντεψε να πέσει, αλλά όλα πήγαν κατ’ ευχήν.
Τι θα πει τι έγινε μετά; Ρε για κοίτα κάτι περίεργοι…
Λίγες εβδομάδες αφότου επιστήμονες στη Νότια Αφρική και τη Μποτσουάνα ειδοποίησαν για πρώτη φορά τον κόσμο για την εμφάνιση μιας ανησυχητικής νέας παραλλαγής κοροναϊού, οι ερευνητές αρχίζουν να κατανοούν τις συνέπειες των μεταλλάξεων του, οι οποίες ξεπερνούν κατά πολύ τον αριθμό οποιασδήποτε προηγούμενης παραλλαγής του Covid19.
Tι γνωρίζουμε από επιστημονικές ανακοινώσεις μέχρι τώρα (όχι από τον ταξιτζή ή το τι “πιστεύει” η κυρία Κούλα):
🔸Τις 50 μεταλλάξεις της Όμικρον στα πρώτα δείγματα. Οι αρχικοί φόβοι τροφοδοτήθηκαν από το εξαιρετικά ασυνήθιστο γενετικό προφίλ του Omicron. Ο Jeffrey Barrett, διευθυντής του Covid-19 Genomics Initiative στο Wellcome Sanger Institute, το περιέγραψε ως «μια άνευ προηγουμένου δειγματοληψία» μεταλλάξεων από ότι οι τέσσερις προηγούμενες παραλλαγές μεταλλάξεων, των Άλφα, Βήτα, Γάμα και Δέλτα, μαζί με άλλες παραλλαγές του κορονοϊού που δεν έχουμε ξαναδεί! 🔸Δεκαπέντε από τις μεταλλάξεις της Ομικρον βρίσκονται στον τομέα δέσμευσης του υποδοχέα που λειτουργεί σαν ένα «αγκίστρι» για να εισέλθει ο ιός στα ανθρώπινα κύτταρα, δήλωσε ο Jacob Glanville, ένας υπολογιστικός ανοσολόγος και ιδρυτής της Centivax, μιας αμερικανικής θεραπευτικής εταιρείας που εξειδικεύεται στην υπολογιστική γεννετική. Αυτές οι μεταλλάξεις καθιστούν πιο δύσκολο για το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα, το ήδη εκπαιδευμένο με εμβολιασμό ή προηγούμενη μόλυνση, στο να αναγνωρίσει μια διαφορετική παραλλαγή, όπως η Όμικρον και να την αντιμετωπίσει. (Για ανεμβολιαστους δεν το συζηταμε! Δεν διαθέτουν απολυτως καμία άμυνα περιορισμού των πιθανοτήτων να αρρωστησουν σοβαρά).Τα τρέχοντα εμβόλια βασίζονται στο αρχικό στέλεχος που εντοπίστηκε για πρώτη φορά στην κινεζική πόλη Γουχάν πριν από δύο χρόνια και καλύπτουν, τα περισσότερα, επαρκώς μέχρι και την κυρίαρχη σήμερα μετάλλαξη Δελτα. «Από την προοπτική της εξέλιξης, η Omicron είναι η πιο δραματική απόδειξη φυσικής επιλογής που έχω δει ποτέ σε οποιονδήποτε οργανισμό», είπε ο Barrett. 🔸Αν και η Omicron εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε δείγματα από τη νότια Αφρική, κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα από πού προήλθε και πώς συσσώρευσε τόσες πολλές παραλλαγές τόσο πολύ γρήγορα. Υπάρχουν ήδη πρώτες επιστημονικές αναφορές που θεωρούν ότι η Όμικρον αρχικά προήλθε από άλλη πηγή μετάδοσης από ζώο σε άνθρωπο απ’ ότι ο Covid19. Εικάζεται (αλλά δεν έχει αποδειχθεί ακόμα πλήρως) ότι η Όμικρον προήλθε από ποντίκια σε αντίθεση με τον Covid19 που προήλθε από νυχτερίδα. (σχετικό το σχόλιο #2) 🔸Τα κρούσματα Omicron πολλαπλασιάζονται γρήγορα σε όλο τον κόσμο, με τους αριθμούς να διπλασιάζονται μέσα σε μόλις δύο ημέρες σε ορισμένα μέρη, και οι κυβερνήσεις να ανταποκρίνονται με μέτρα για τον περιορισμό της κοινωνικής ανάμειξης (lockdown) Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Δανία έχουν αναφέρει την ταχύτερη ανάπτυξη της Omicron στην Ευρώπη, αν και αυτό οφείλεται εν μέρει στο ότι διαθέτουν πιο ενδελεχή συστήματα γονιδιωματικής επιτήρησης από ότι άλλες χώρες. Στην Νότιο Αφρική όμως, το πρώτο κύμα εμφάνισης του Ομικρον ήδη δείχνει να μπαίνει σε ύφεση, στοιχείο κατ αρχάς ενθαρρυντικό. 🔸Μελέτες στα πανεπιστήμια του Χονγκ Κονγκ και του Κέμπριτζ υποδεικνύουν ότι η Όμικρον είναι σημαντικά λιγότερο αποτελεσματική από άλλα στελέχη των παραλλαγών του Covid19 στη μόλυνση των πνευμονικών κυττάρων και των ιστών (που, όπως απέδειξε η ομάδα Γεροτζιαφα στην Σορβόνη, οφείλεται σε θρομβώσεις στο αίμα, που επιμολυνουν και άλλα όργανα). Αντίθετα η Όμικρον διαδίδεται πολύ πιο γρήγορα σε βρόγχους υψηλότερα από το αναπνευστικό σύστημα, προκαλωντας πολύ πιο ήπια συμπτώματα. Άγνωστο ακόμα αν αυτό γίνεται επίσης μέσω ασθένειας του αίματος η όχι. Αυτές οι διαφορές, εάν επιβεβαιωθούν, θα βοηθούσαν να εξηγηθεί η μεγαλύτερη ικανότητα της Omicron να διαδίδεται μεταξύ των ανθρώπων ενώ προφανώς προκαλεί λιγότερο σοβαρή νόσο απ οτι ο Covid19. 🔸 Ως προς την αποτελεσματικότητα των υπαρχοντων εμβολίων επι της Όμικρον: Δύο σειρές αποδεικτικών στοιχείων επιβεβαιώνουν τους φόβους των ιολόγων ότι τα εμβόλια και η προηγούμενη μόλυνση θα είναι λιγότερο αποτελεσματικά στην πρόληψη των κρουσμάτων της Omicron από προηγούμενες παραλλαγές του Covid19. Ωστόσο, οι εργαστηριακές μελέτες επικεντρώνονται στην εξουδετέρωση των αντισωμάτων και όχι στη μακροπρόθεσμη ανοσία που δίνεται από τα Τ-κύτταρα, τα οποία μπορούν να «θυμηθούν» προηγούμενες λοιμώξεις και να σκοτώσουν παθογόνα αν επανεμφανιστούν. Αλλά το τρέχον πρώτο κύμα Omicron δεν έχει πάρει αρκετό καιρό ώστε οι επιδημιολόγοι να μπορούν να εκτιμήσουν αξιόπιστα την αποτελεσματικότητα των υπαρχοντων μηχανισμών παραγωγής αντισωμάτων. Έτσι, είναι αδύνατη και η πρόβλεψη ως προς την μειωση των απαιτήσεων νοσηλείας και των θανάτων που θα προκληθούν από την Ομικρον. Η οποία αναμένεται να είναι όμως πολύ υψηλότερη από ό,τι στις ήπιες πρωτοφανείς λοιμώξεις άλλων μορφών γρίπης. 🔸Ωστόσο, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι είναι ακόμα δύσκολο να γίνουν άμεσες συγκρίσεις μεταξύ της Omicron και των προηγούμενων παραλλαγών του Covid19, όχι μόνο λόγω της χρονικής καθυστέρησης πριν από την εμφάνιση σοβαρών συμπτωμάτων, αλλά και επειδή η ανοσία του κορωνοϊού στον πληθυσμό, μέσω της προηγούμενης μόλυνσης και του γενικού εμβολιασμού που έχει προηγηθεί, είναι πολυ διαφορετική σήμερα απ’ ότι ήταν στην αρχή του 2020.
Τι λέει η κοινή λογική (όπου υπάρχει) από αυτά τα επιστημονικά δεδομένα:
🔹 Η Όμικρον δεν έχει εκτοπίσει τις προηγούμενες παραλλαγές του Covid19, που συνεχίζουν να δρουν το ίδιο θανατηφόρα κυρίως επί των ανεμβολίαστων. Αυτός ο “εκτοπισμός” εχει γίνει μόνο από την προπαγάνδα στα κανάλια. Άρα εμβολιαστείτε για τον σωστό λόγο, όχι από φόβο σε συσκευασία χύμα που σας πουλάνε για πολιτικούς λόγους! 🔹 Φαίνεται ότι η Όμικρον είναι μάλλον ένας άλλος τύπος κορονοϊού που θα κάνει τον δικο του κύκλο, πριν περιοριστεί μέσω εμβολίων η εξαφανιστεί όπως ο αντίστοιχος του 2003. Ως εκ τουτου δεν οδηγεί στην χάραξη σωστών επιδημιολογικών πολιτικών όταν όλα αυτά τα περιστατικά διαφορετικών τύπων κορονοιών απλώς αθροίζονται! Για τον ίδιο λόγο που δεν αθροιζονταν μέχρι τώρα τα κρούσματα του Covid19 με τις παραλλαγές της εποχικής γρίπης. 🔹 Απαιτείται καθολικός εντοπισμός του τύπου του κάθε περιστατικού ως προς το ποια παραλλαγή αφορά. Αυτή η πιο πολύπλοκη και ακριβότερη ανάλυση, σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να βαρύνει τις τσέπες των πολιτών, αφού είναι βασική πληροφορία υπό την ευθύνη του ΕΣΥ. Είναι εγκληματικά ανεύθυνο από την πολιτεία να μην σου επιτρέπει να γνωρίζεις, ανεμβολιαστος ή εμβολιασμενος, αδιάφορο, από ποια ασθένεια αρρώστησες, αν κολλήσεις οποιονδήποτε ιό! Όσο εγκληματικό είναι να τα φορτώνει όλα, φυρδην μίγδην μόνο σε ένα αναγκαίο εμβόλιο, στην ατομική σου ευθύνη και στην σύγχιση-αμφισβητηση προβοκάτσια της επιστήμης για να δικαιολογήσει το μέγα φιάσκο της μέχρι σήμερα. 🔹Θα πρέπει να μάθουμε να ΣΥΜΒΙΩΝΟΥΜΕ με τους ιούς, προσαρμοσμένοι γρήγορα με την εμφάνιση τους τώρα και στο μέλλον. Και αυτό μπορεί να γίνει ΜΟΝΟ με ενίσχυση του ΕΣΥ, τόσο στο δευτεροβάθμιο επίπεδο (επαρκής αριθμός στελεχωμένων ΜΕΘ και οχι επικοινωνιακά καλαμπούρια, όπως σήμερα αυτά που κάνει η κυβέρνηση, επαρκεις ποσότητες φαρμάκων τελικού σταδίου κλπ). Αλλά και του πρωτοβάθμιου τομέα του ΕΣΥ για γρήγορες και αποτελεσματικές αντιδράσεις (screening, ενημέρωση, εμβολιασμοί).
Απόδειξη της ανάγκης αυτής της στρατηγικής: η Κούβα.
Η εκεί οργάνωση του ΕΣΥ κατάφερε τον έγκαιρο και γρήγορο εμβολιασμό δια της πειθούς των επαγγελματιών της υγείας με αποτέλεσμα να έχει μηδέν θανάτους από Covid19 τις τελευταίες 20 ημέρες και πολύ περιορισμένα περιστατικά. Άρα με μεγαλύτερη ευκολία εκεί μπορούν να αντιμετωπίσουν την Όμικρον, όπως αυτό ήθελε να εξελιχθεί ως Covid21.
Συμπέρασμα: η εδώ ατομική μας ευθύνη είναι κυρίως στο να πιεστεί και από τον καθένα να φύγει η καταστροφική κυβερνηση Μητσοτάκη ως τελείως ανίκανη και ανεπαρκής (κυρίως λόγω των δογματικών ιδεοληψιών της και στον χώρο της υγείας και της μεροληψίας της κατά του ΕΣΥ) και ως εγκληματικά υπεύθυνη για χιλιάδες ήδη θανάτους, που μπορούσαν να αποφευχθούν. Πριν γίνουν πολύ περισσότερες χιλιάδες.
Αγόρια. Δύο. Συνεσταλμένα. Το ένα με θολωμένα τα γυαλιά της μυωπίας από τη μάσκα.
Κι απ΄ την υγρασία. Έξω βρέχει. – Τι τάξη πάτε; – Πρώτη Λυκείου. – Στο 1ο ή στο 2ο; – Στο 19ο Αθηνών… – Και πώς και λέτε τα κάλαντα στο Άνω Χαλάνδρι; – (Χαμόγελα-Αμηχανία) Στα Πατήσια δεν έχουμε λεφτά… – Και ήρθατε από τα Πατήσια στο Χαλάνδρι για τα κάλαντα; – (Χαμόγελα-Αμηχανία) Είχα κάτι στίβες με κέρματα για να δίνω μια στο κάθε κάλαντο, πήγα μέσα, πήρα όλα τα λεφτά στη χούφτα, τους τα δωσα, «και του χρόνου παιδιά». (Πιο μεγάλα χαμόγελα-Πιο πολλή αμηχανία) Τα αγόρια που ήρθαν αξημέρωτα με το λεωφορείο από τα Πατήσια στο Χαλάνδρι να πουν τα κάλαντα και η γυναίκα που καταφέρνει και συγκινείται ακόμη με κάτι τέτοια πράγματα· που καταφέρνει να συγκινείται ακόμη γενικά, θα προχωρήσουν «μαζί» προς το 2022, μ’ αυτόν τον αόρατο ιστό να τους ενώνει, τον ιστό της ανθρώπινης κατάστασης. Σ’ όλους εκείνους που καταφέρνουν, against all odds, να τον κρατάνε άρρηκτο. Αλλά και σε όσους δεν τα κατάφεραν, δεν είναι καθόλου εύκολο εξάλλου: Καλή χρονιά σας εύχομαι.
Εμφανώς το “business as usual”. Κανένα μπλοκ στον Κραουνάκη, αφού η Ακρίτα έμαθε να προσέχει ή κανένα άλλο δοκιμαστικό σε προφίλ κυρίως όμορφων γυναικών, τελείως αναίτια.
Στο backstage όπως οι μάχες είναι άγριες μετά την ακρόαση του Ζουκη από το Κογκρέσο και κάτι ασυνήθιστα blackout μεγάλης διάρκειας του Facebook, που οδήγησαν και σε αυτό το εξώφυλλο του Τime. Για να απαντηθεί το υπαρξιακό delete or not delete, σημείωσε τα πιο κάτω:
6+1 πράγματα είπε στην Γενική Συνέλευση των μετόχων του Μαρκ Ζούκεμπεργκ για το μέλλον του Facebook, πριν λίγους μήνες:
🔸 Θα συνεχίσει να εστιάζει στα groups. Αυτή τη στιγμή το Facebook έχει 2,9 δισεκατομμύρια ενεργούς χρήστες (και άλλα 2δισ μη ενεργούς). 700 εκατομμύρια από αυτούς είναι σε Groups.Θα προσθέσει την δυνατότητα στα groups να είναι συνδρομητικά, με πληρωμή. 🔸Θα σταματήσει ο αλγόριθμος να εστιάζει σε συζητήσεις που θεωρούνται πολιτικές. Να πάτε αλλού, λέει. Τι το κάναμε εδώ, καφενείο? (Ουπς) 🔸 Θεωρεί την Apple, που ο συνιδρυτής της έφτιαξε ήδη δικό του κρυπτονόμισμα, τον κύριο ανταγωνιστή του. Aλλα και γιατί ο μεγαλύτερος στις ΗΠΑ κατασκευαστής υλικού υπολογιστών δεν συμφωνεί με τις δικες του εμπορικές επιλογές στις προδιαγραφές του metaverse, βάζοντας του και τρικλοποδιές μέσω του λειτουργικού Ios, που δίνει στον χρήστη την δυνατότητα να αποκλείει τα spyware που καταγράφουν τα πάντα. 🔸Υπεραμύνθηκε όμως και της συγκέντρωσης προσωπικών δεδομένων γιατί αυτό είναι, λέει, που επιτρέπει στις μικρές εταιρείες να κάνουν πετυχημένες διαφημίσεις. Δικό του είναι το fb, ότι θέλει το κάνει. 🔸Θα επενδύσει στο να κάνει το Facebook την νο 1 πλατφόρμα εμπορίου. Το Facebook έχει βοηθήσει, λέει, ήδη 200 εκατομμύρια μικρές επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο να ανταγωνίζονται με ελάχιστο κόστος τις μεγαλύτερες διαφημίζοντας τα προϊόντα τους αποτελεσματικά. 🔸. Θα επενδύσει στις 3D virtual reality εμπειρίες των χρηστών, ακολουθώντας τον ανταγωνισμό κινεζικών εταιρειών κυρίως, που προφέρουν ήδη τέτοιες υπηρεσίες σε δικιές τους πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου, όπως η Alibaba. Εντός αυτής της εταιρικής στρατηγικής, άλλαξε ήδη το logo της εταιρίας και, εντός του πολύ εγγύς μέλλοντος, αναμένεται και η μετονομασία της εδώ πλατφόρμας σε Metaverse με όλα τα πιο πάνω χαρακτηριστικά.
ΤΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΆ “ΠΑΙΖΕΙ”:
🔹 Μία ανευ προηγούμενου τεχνο-πολιτικη μάχη για να διατηρηθεί το σημερινό μοντέλο web2.0 με τις παρακολουθήσεις, τους αποκλεισμούς περιεχομένου και τα ανεξέλεγκτα fake-news , όσο γίνεται. Το επερχόμενο νέο web3.0 (ανάλυση τι ειναι στο σχολιο #1) επί των τεχνολογιών blockchain δείχνει ήδη απειλητικό και θα κλείσει πολλά “μαγαζιά” τύπου facebook και google στο προσεχές μέλλον. Το metaverse με τα avatars είναι το “όπλο” για μια μάχη οπισθοφυλακων για την συνέχιση της παρακολούθησης των χρηστών-αντικειμενων. Τα data που παράγουν είναι το νέο χρυσάφι. 🔹Μια παράλληλη μάχη επικράτησης επί του metaverse. Προς το παρόν δείχνει άλυτο το πρόβλημα πως να στείλεις το avatar σου που εφτιαξες πχ στο google η στην Amazon να συμμετέχει στις 3D διαδικτυακές εμπειρίες συναυλιών, sex ή shopping στο facebook, ή το αντίστροφο, με την ίδια ευκολία που σήμερα κινείσαι απο ιστοσελίδα σε ιστοσελιδα. Ο λόγος δεν είναι μόνο τεχνικός, ασυμβατότητα τεχνικών προδιαγραφών. Είναι κυρίως εμπορικός αφού κάθε avatar “κουβαλάει” και όλα τα data- χρυσάφι που η κάθε αντίστοιχη μηχανή συνελλεξε. Δεν τα δίνει κανείς αυτά στον ανταγωνιστή του για να του κλέψει την διαφημηστικη πίτα… 🔹 Ένας αθέατος για τους πολλούς πόλεμος για το ποιο ψηφιακό μέσο συναλλαγών τύπου “κρυπτονόμισμα” θα κυριαρχήσει εντός του ψηφιοποιημένου μας κόσμου. Και αυτός έχει και τεράστιες γεωπολιτικές διαστάσεις λόγω του προβαδισματος της Κίνας σε αυτόν τον τομέα με το ψηφιακό γουάν και τις υπηρεσίες ηλεκτρονικού εμπορίου που προσφέρει ήδη. Αντίστοιχη υποδομή η Δύση δεν έχει ακόμα αναπτύξει και περιμένει από τον Ζουκη ή την Amazon να παράγουν τα αντίστοιχα “όπλα” και για αυτον τον πόλεμο. Εξ ου και οι εκβιασμοί στις κυβερνήσεις για φορολογικές ασυλίες ή προνόμια παραβίασης άρθρων των Συνταγμάτων. Αλλά και οι προχθεσινές ανακοινώσεις του Πούτιν περί αποχώρησης της Ρωσίας από το διατραπεζικό σύστημα υπό το δολάριο SWIFT για συμμετοχή στο αντίστοιχο Κινεζικό (σχόλιο #2).
Σημειώστε ότι το ηλεκτρονικό εμπόριο, λόγω του κορονοϊού, εκτινάχθηκε κατα 21%, παρασύροντας αντίστοιχα και τα ανετοιμα δίκτυα logistics να παρακολουθησουν αυτή την μεταβολή σε πολυ μεγάλη κρίση. Ποιός θα κερδίσει;
Όποιος έχει μαζι του τους πιο πολλούς και είναι και πιο γρήγορος. Δεν έχει πλέον και πολύ μεγάλη σημασία και το ποιός είναι πιο πλούσιος.
Φυσικά και θα πάρει 2-3 χρόνια ακόμα (αν δεν καταρρευσουν εν τω μεταξύ τα πάντα λογω της ενεργειακής και οικονομικής κρίσης που εχει δημιουργησει τεράστια προβλήματα και στην προσφορά και την ζήτηση της πραγματικής οικονομίας))για να έχει κριθεί και η μάχη του παλιού web2.0 με το επερχόμενο web3.0. Αυτό που αλλάζει τα πάντα όσα γνωριζουμε και τα θεωρούμε δεδομένα.
Οπως πχ τις συνήθεις συναλλαγές με την εκτελεστική εξουσία ή και με κύκλους από θεούσες αντιεμβολιάστριες. Αυτές που, τώρα τελευταία, έχουν βάλει στο μάτι όμορφες γυναίκες, που τις μπλοκάρουν αναίτια τα σχόλια!
Κορίτσια προσέχετε! Δεν ανεβάζουμε πλέον την καλή μας φωτό στο προφίλ μέχρι να είναι τελείως έτοιμο το επόμενο.
Στις 18 Δεκεμβρίου ο υπουργός Επικρατείας Γιώργος Γεραπετρίτης εγκαλούσε, με ειρωνεία και στόμφο, τον Αλέξη Τσίπρα στην Βουλή για την πανδημία. Ζητούσε στοιχεία και αποδείξεις ότι έρχεται πέμπτο κύμα: «Ο κ. Τσίπρας μας καλεί να προετοιμαστούμε για το πέμπτο κύμα της πανδημίας. Που το ξέρει ότι θα υπάρξει πέμπτο κύμα; Ποιος του το είπε; Έχει στοιχεία;» ρωτούσε ο υπουργός.
Στις 27 Δεκεμβρίου, με τα κρούσματα ήδη πάνω από τις 9.000, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωνε μετά την συνάντησή του με την Πρόεδρο της Δημοκρατίας ότι «βγαίνουμε από το τέταρτο κύμα της πανδημίας». Αμέσως μετά αναχωρούσε για ολιγοήμερες διακοπές στα Ζαγόρια (με ανοιχτό κινητό).
Την ίδια μέρα, 27 Δεκεμβρίου, οι πάσης φύσεως – κυβερνητικοί και μη – αρμόδιοι έδωσαν ρεσιτάλ υπευθυνότητας. Ο υπουργός Υγείας Θάνος Πλεύρης ανακοίνωνε μέτρα με εφαρμογή κατόπιν εορτών: Μειωμένο ωράριο στην εστίαση, αλλά μετά την Πρωτοχρονιά – κοινώς, αφού προηγουμένως οι πολιορκημένοι του covid θα είχαν γιορτάσει πανηγυρικά και το νέο έτος, και την έξοδο από το τέταρτο κύμα μαζί, ξεσαλώνοντας μέχρι πρωίας σε μπουζούκια και κλαμπ. Κάτι σαν την έξοδο του Μεσολογγίου με εσάνς μακάριας ευδαιμονίας.
Ο υπουργός Ανάπτυξης Αδωνις Γεωργιάδης κήρυττε από τα τηλεπαράθυρα ότι «η συλλογική ανοσία θα χτιστεί από την νόσηση ενός μεγάλου τμήματος του πληθυσμού» – κοινώς, εκεί που τελειώνει η πολιτική ευθύνη αρχίζει η ανοσία της αγέλης. Και ο επιδημιολόγος και σύμβουλος του Μαξίμου Γκίκας Μαγιορκίνης δήλωνε πως με την έλευση της ‘Ομικρον – η οποία, παρεμπιπτόντως είχε ήδη έρθει και ήταν κυρίαρχη στην Αττική – τα κρούσματα θα φθάσουν «κάποια στιγμή» στις 11.000 με 12.000.
Την επόμενη ημέρα μας έπεσε ο ουρανός στο κεφάλι. Τα κρούσματα έφθασαν από τις 9.000 στις 21.000, η Ομικρον συνάντησε την Δέλτα πρόωρα και εκτός προγραμματισμού, και ο υπουργός Υγείας ξαναβγήκε στα τηλεπαράθυρα για να πει ότι τα μέτρα που ήταν να ληφθούν μετά την Πρωτοχρονιά θα ληφθούν τελικά πριν από την Πρωτοχρονιά, αλλά εν τω μεταξύ ειδικά την Πρωτοχρονιά και κατ’ εξαίρεση μπορούμε να το πάμε μέχρι τις 2 το πρωί με ανοιχτή εστίαση αλλά άνευ μουσικης.
Το πρόβλημα δεν είναι τόσο η Ομικρον, ούτε ίσως αυτή καθαυτή η εκτόξευση των κρουσμάτων. Συμβαίνει άλλωστε σε όλον τον πλανήτη – η Αμερική είχε μέσα στο τελευταίο 24ωρο πάνω από 500.000 κρούσματα.
Το πρόβλημα είναι ότι στην ημεδαπή αιφνιδιάστηκαν (ξανά) εκείνοι που δεν έπρεπε να αιφνιδιαστούν. Και χαλάρωσαν πρώτοι εκείνοι που δεν έπρεπε να χαλαρώσουν – είτε με ανοιχτό, είτε με κλειστό κινητό. Το μεγάλο πρόβλημα είναι πως πιο επικίνδυνη και από τον ίλιγγο των κρουσμάτων είναι η πλήρης απώλεια εμπιστοσύνης των πολιτών σε κυβέρνηση και επιστήμονες. Και αυτή η απώλεια μπορεί να αποτελεί και συστατικό εθνικής κρίσης.
Οι πληροφορίες και οι προειδοποιήσεις υπήρχαν. Στην κυβέρνηση είχαν λάβει και τα μηνύματα και τα προγνωστικά μοντέλα. Ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης ετοίμαζε μέχρι επιστολή προς στο Μαξίμου ζητώντας ολικό lockdown από τις 3 Ιανουαρίου. «Αδειάστηκε» ακαριαία με την κυβερνητική διαρροή ότι δεν είναι σύμβουλος του πρωθυπουργού.
Οι καθηγητές Παυλάκης και Τζανάκης έκρουαν αγωνιώδη συναγερμό με καθημερινές παρεμβάσεις. Και ο διευθυντής της ΜΕΘ του Παπανικολάου Νίκος Καπραβέλος ρωτούσε τι σημαίνει μέτρα κατόπιν εορτής κι έλεγε ότι σύμβαση με τον κορονοϊό δεν μπορεί να κάνει κανείς.
Ο Αλέξης Τσίπρας επίσης, μετά την ενημέρωση που είχε από τους ευρωπαίους σοσιαλιστές στις Βρυξέλλες αλλά και από τους επιστήμονες στην Ελλάδα, προειδοποιούσε εδώ και δέκα ημέρες ότι το πέμπτο κύμα είναι προ των πυλών και θα είναι σαρωτικό.
Και ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε πλήρη ενημέρωση, σύμφωνα με απολύτως έγκυρες πληροφορίες, κατά την τελευταία σύνοδο κορυφής της ΕΕ ότι ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος σε όλη την Ευρώπη θα είναι ίσως οι πιο σκληροί μήνες από την αρχή της πανδημίας. Σε βαθμό, μάλιστα, να υπάρχουν προωθημένες σκέψεις στις Βρυξέλλες ακόμη και για πανευρωπαϊκό lockdown – γεγονός, για το οποίο επίσης ήταν ενήμερος ο πρωθυπουργός.
Παρά ταύτα η κυβέρνηση και οι σύμβουλοί της δεν θορυβήθηκαν, ή δεν ήθελαν να θορυβηθούν. Για λόγους είτε πολιτικού, είτε οικονομικού κόστος. Παραμένει άγνωστο εάν και τα δύο κόστη δεν θα αποδειχθούν πολλαπλάσια πλέον. Και για την κυβέρνηση, και για τον ίδιο τον πρωθυπουργό. Ο οποίος για τρίτη φορά έδειξε χαμηλά αντανακλαστικά σε στιγμές εθνικής και κοινωνικής κρίσης – από την Πάρνηθα και την Ικαρία έως την Αρίστη και το γραφικό Ζαγόρι. Τόσο χαμηλά, που θολώνουν τα όρια μεταξύ αλαζονείας και απώλειας ενσυναίσθησης…
Δεσμώτης του Ιλίγγου. Αυτό μόνο μπορεί να σκεφτεί κανείς βλέποντας τα σχεδόν 22.000 κρούσματα. Την εκτόξευση, τον Ίλιγγο που δημιουργεί η σχεδόν κάθετη αύξηση του γραφήματος. Αυτό το γράφημα δεν είναι κάποιο σχεδιάκι που κάναμε στο μιλιμετρέ χαρτί.
Πολίτης δεσμώτης. Και αν ο Προμηθέας διέπραξε το αμάρτημα να πλησιάσει τον θνητό και να πάρει το μέρος του, ο πολίτης αναζητά ακόμα το αμάρτημα που διέπραξε ώστε να μην απολαμβάνει την Υγεία (άλλη λιγότερο γνωστή θεότητα της Αρχαίας Ελλάδας), την οποία πληρώνει και εν ευθέτω, ή όχι, χρόνω θα χρειαστεί, μοιραία.
Η αμαρτία του Προμηθέα ήταν η αμφισβήτηση της εξουσίας του Δία. Ο Κράτος και η Βία, πιστοί εκτελεστές της βούλησης του Δία, βοηθούν τον Ήφαιστο να δέσει τον Προμηθέα στα βράχια του Καυκάσου. Ο Κράτος αποδέχεται άκριτα τις εντολές και τη βούληση του Δία, δίχως αμφισβήτηση και σκέψη. Ο λόγος του Δία είναι η μόνη δικαιοσύνη που ο Κράτος αναγνωρίζει. Ανίκανος για φιλία και οίκτο, ο Κράτος δεν διαθέτει κάποιο δικό του σύστημα αξιών.
Ο Κράτος συνεχίζει την αλύγιστη στάση του λέγοντας πως: «ελεύθερος κανείς, μονάχα ο Δίας» («ἐλεύθερος γὰρ οὔτις ἐστὶ πλὴν Διός»).
Στις μέρες μας, αναμφισβήτητα οι αντιστοιχίες είναι αντικειμενικά εμφανείς. Με σχεδόν 22.000 ημερήσια κρούσματα, σημαίνει πως σε 5 μέρες και εφόσον παραμείνει σταθερά αμετάβλητο αυτό το νούμερο, 100 χιλιάδες άτομα θα βρίσκονται σε καραντίνα, ελεγχόμενη από κάποιους ή με ατομική ευθύνη.
Αυτό σημαίνει πως επίκειται η διάλυση της κοινωνικής συνοχής όσο αφορά στις υπηρεσίες, δημόσιες, ιδιωτικές, την υγεία, την αστυνόμευση και την στρατιωτική επαγρύπνηση. Ο Δίας-Κυριάκος όμως, ανεβασμένος στα, όχι υψηλότερα, αλλά και πάλι υψηλά βουνά της Πίνδου, γνωρίζει καλύτερα. Και ο Κράτος, του, δεν έχει βούληση ούτε σκέψη, ούτε αμφισβήτηση. Με εντολή Δία-Κυριάκου γίνονται και θα γίνουν όλα.
Με εντολή Δία-Κυριάκου η διάλυση της κοινωνικής συνοχής έρχεται, συνεπικουρούμενη από τους θανάτους, να ωθήσει τον Πολίτη Δεσμώτη να κραυγάσει ως άλλος Προμηθέας, σπάζοντας τη στεντόρεια σιωπή στον εγχώριο “Καύκασο” για την άδικη Τιμωρία. Μια κραυγή που, Αισχύλεια, θα τραντάξει Καύκασο, Πίνδο, Πάρνηθα και εν καιρώ ίσως θέσει υπό αμφισβήτηση την αυθεντία του Δία.
Εσφαλμένα ή όχι, έχει δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η Κυβέρνηση χάνει στην αποδοχή και, σε προβολή, στην ψήφο των νέων. Μετά από μια μακρά περίοδο οικονομικής ανασφάλειας της τελευταίας δεκαετίας άλλα και των ανασφαλειών που έχουν δημιουργηθεί λόγω του covid-19, η δημιουργία συνθηκών ελπίδας και κυρίως συνθηκών ασφάλειας για την νέα γένια είναι επιτακτική.
Η Βρετανία έχει ένα ιδιαίτερα ελκυστικό πρόγραμμα για τους νέους που επιθυμούν να σπουδάσουν άλλα δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα: τους δίνεται όχι μονό το ποσό που απαιτείται από το Πανεπιστήμιο άλλα και τα έξοδα διαβίωσης. Ο φοιτητής υποχρεούται να τα επιστρέψει στο κράτος αναλογικά με τον μισθό που θα λαμβάνει στο μέλλον και μόνο εάν λαμβάνει μισθό άνω των 28.000 λιρών.
Ενδεχομένως, και λόγω των ευρωπαίων κανονισμών, η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα παρόμοιο πρόγραμμα. Ομως υπάρχουν μια σειρά από μικρές ενέργειες που μπορούν να δώσουν στους νέους που δυστυχώς δεν έχουν την δυνατότητα από τους γονείς τους και αντιμετωπίζουν έναν οικονομικό γολγοθά ώστε να αφοσιωθούν στις σπουδές τους (όπως τα αυξανόμενα ενοίκια, αγορά εξοπλισμού και έξοδα διαβίωσης) και να διαπιστώσουν ότι το κράτος είναι διπλά τους στην προσπάθεια τους να ενταχθούν στο δημιουργικό επαγγελματικό τμήμα της χωράς μας.
Ένα πρόγραμμα έξυπνων επιδοτήσεων quick wins (όπως λένε και οι Αμερικάνοι) θα απάλλασσε τους νέους μας από την έγνοια πληρωμής των λογαριασμών και να αφοσιωθούν στην φοίτηση τους. Μια πλατφόρμα οπού θα υποβάλουν αίτημα για τις ανάγκες τους (ενοίκια, κομπιούτερ, βιβλία, έξοδα διαβίωσης) και ανάλογα φυσικά με το πραγματικό εισόδημα των γονιών τους θα ήταν εύκολο να υλοποιηθεί χωρίς προβλήματα με τις τράπεζες και στην ουσία θα έδειχνε ότι η Κυβέρνηση περιβάλλει με εμπιστοσύνη την δημιουργικότητα που μπορούν να προσφέρουν στην Ελλάδα.
Διότι στο τέλος της ημέρας, «είναι άδικο για ένα υπέροχο μυαλό να χαθεί».
Oι χονδρεμπορικές ευρωπαικές τιμές κόστους της MWh συνεχίζουν την αποκλιμάκωση, στα 171 ευρώ day ahead σήμερα στην Ελλάδα, όταν μόλις στις 23 Δεκεμβρίου η μεσοσταθμική τιμή της χονδρεμπορικής είχε χτυπήσει τα 415,94 με ανώτατη τα 524 ευρώ/MWh, καθώς οι τιμές του ΦΑ στο Dutch TTF Gas Futures ακολουθούν πτωτική πορεία.
Ισως να οφείλεται στο… αμερικάνικο ιππικό.
Οπου ιππικό, ο αμερικανικός στόλος δεξαμενόπλοιων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) που κατευθύνεται προς την Ευρώπη για ανεφοδιασμό ενέργειας, ωστόσο η περιοχή θα παραμείνει στο έλεος των παγκόσμιων αγορών για να διασφαλιστεί ότι θα συνεχίσει να λαμβάνει φυσικό αέριο καθ’ όλη τη διάρκεια του επόμενου έτους μετά τις περιορισμένες Ρώσικες προμήθειες.
Από τα 15 δεξαμενόπλοια LNG που δήλωσαν λιμάνια, προκύπτει ότι προορισμός τους είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Ισπανία η Ολλανδία, το Γιβραλτάρ και η Μάλτα. Λένε ότι ο Ευρωπαικός ανεφοδιασμός θα συνεχιστεί. Ηδη στις Πορτογαλία, Ισπανία η πτώση της τιμής ξεπέρασε το 49%! μόνο σήμερα.
Ας μη γελιόμαστε. Πρόκειται για ένα γεωπολιτικό bras de fer μεταξύ ΗΠΑ-Ρωσίας μέσω Ουκρανίας με αποδέκτη την Ευρώπη. Μόνο εαν και όταν τα βρουν μεταξύ τους οι τιμές θα εξομαλυνθούν και ο Nord Stream 2 θα μπορέσει να λειτουργήσει. Κι αυτό δεν είναι στο χέρι ούτε των Γερμανών, ούτε ολόκληρης της Ευρώπης.
Δύο χρόνια συμπληρώθηκαν από τον θάνατο του Θάνου Μικρούτσικου, ενός από τους κορυφαίους σύγχρονους Έλληνες συνθέτες, με πλούσιο και πολυποίκιλο έργο. Ασχολήθηκε σχεδόν με όλα τα είδη της μουσικής. Έγραψε όπερες, συμφωνική μουσική, μουσική δωματίου, μουσική για το θέατρο και τον κινηματογράφο, πειραματική μουσική. Παράλληλα, ένα μεγάλο μέρος της δουλειάς του κινείται στον χώρο του έντεχνου ελληνικού τραγουδιού, με εκατοντάδες τραγούδια σε στίχους Ελλήνων και ξένων ποιητών.
Διακρίθηκε και ως πολιτιστικός μάνατζερ σε θέσεις ευθύνης στο Φεστιβάλ της Πάτρας, του οποίου υπήρξε ιδρυτής, στο «Πάτρα Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης», στο Φεστιβάλ Αθηνών, στο «Αθήνα 2004» κ.α. Ενεργός πολιτικά και ενταγμένος σε διάφορες εκφάνσεις της κομμουνιστικής Αριστεράς από τα φοιτητικά του χρόνια, συμπορεύτηκε με το ΠΑΣΟΚ τη δεκαετία του ‘90 και διετέλεσε αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού (1993-1994) και υπουργός Πολιτισμού (1994-1996) στην τρίτη κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου (1993-1996).
Το τελευταίο μήνυμα του Θάνου Μικρούτσικου
Στο τελευταίο του δημόσιο μήνυμα στο Facebook, στις 21 Δεκεμβρίου 2019, ο Θάνος Μικρούτσικος είχε γράψει: «Σκεφτόμουνα αντί για δώρο εφέτος να δώσετε αίμα. Για τον Θ.Μ. Για κάποιον που το έχει ανάγκη. Αυτές τις γιορτές σκεφτείτε τους άλλους και γίνετε αιμοδότες».
Ποιος ήταν ο Θάνος Μικρούτσικος
Ο Θάνος Μικρούτσικος γεννήθηκε στην Πάτρα στις 13 Απριλίου 1947. Ο πατέρας του, Στέργιος Μικρούτσικος, ήταν μαθηματικός που έχασε τη δουλειά του λόγω των αριστερών του πεποιθήσεων. Η μητέρα του καταγόταν από παλαιά αστική οικογένεια της Πάτρας. Αδελφός του είναι ο συνθέτης και τηλεπαρουσιαστής Ανδρέας Μικρούτσικος.
Μεγαλωμένος σε μουσικό περιβάλλον, ξεκίνησε τις μουσικές σπουδές του σε μικρή ηλικία στη Φιλαρμονική Εταιρεία Πατρών και στο Ελληνικό Ωδείο (πιάνο, θεωρία, αρμονία). Ακολούθησαν οι σπουδές και η αποφοίτησή του από το μαθηματικό τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ παράλληλα μελέτησε αρμονία, αντίστιξη, φούγκα και σύνθεση με τον συνθέτη Γ. Α. Παπαϊωάννου.
Άρχισε να συνθέτει στα τέλη της δεκαετίας του 1960, αλλά επίσημα εμφανίστηκε το 1975, με το δίσκο «Πολιτικά τραγούδια». Συνέχισε την πορεία του ως στρατευμένος δημιουργός μελοποιώντας Γιάννη Ρίτσο, Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι, Μάνο Ελευθερίου, Μπέρτολτ Μπρεχτ και άλλους. Οι δίσκοι του «Καντάτα για τη Μακρόνησο», «Φουέντε Οβεχούνα», «Τροπάρια για Φονιάδες», «Μουσική πράξη στον Μπρεχτ», είναι χαρακτηριστικοί του ριζοσπαστικού κλίματος των πρώτων μεταπολιτευτικών χρόνων. Ειδικά η «Καντάτα για τη Μακρόνησο», έργο πρωτοποριακό για την εποχή του, όπου ο συνθέτης πειραματίζεται πάνω στην ατονική μουσική, γνώρισε διακρίσεις σε διεθνή φεστιβάλ και συνοδεύτηκε από την ερμηνεία της Μαρίας Δημητριάδη.
Η κριτική αναγνώρισε στο τραγούδι του Μικρούτσικου μία νέα μορφή δημιουργίας: ένα τραγούδι μορφικά ελεύθερο (σε αντίθεση με την καθιερωμένη λογική του κουπλέ-ρεφρέν) που αντλεί στοιχεία από την τζαζ, το ροκ και τη δυτική μουσική παράδοση, όπως αυτή εξελίχθηκε στα μεταπολεμικά χρόνια, ένα τραγούδι που τουλάχιστον σ’ εκείνη την πρώτη περίοδο δημιουργίας τού συνθέτη στηρίζεται περισσότερο στη δύναμη που αποπνέουν κάποιοι ρυθμικοί ακροβατισμοί παρά στον μελωδισμό του και εκφέρεται μέσα από μια μάλλον «σκληρή» ενορχήστρωση, στην οποία πρωτοστατούν ξύλινα και χάλκινα πνευστά.
Το 1979 θα κυκλοφορήσει τον δίσκο «Σταυρός Του Νότου», σε ποίηση Νίκου Καββαδία, με τον οποίο θα γίνει ευρύτερα γνωστός. Τα τραγούδια του στην αρχή αντιμετωπίστηκαν με δυσπιστία από την κριτική, αλλά γρήγορα κέρδισαν την αγάπη του κοινού και σήμερα ο «Σταυρός του Νότου» θεωρείται ένα από τα διαμάντια της ελληνικής δισκογραφίας, με πωλήσεις που προκαλούν ίλιγγο (υπολογίζεται ότι οι πωλήσεις του ξεπερνούν τα 2 εκατομμύρια αντίτυπα).
Με την ίδια αγάπη πάντα για τον έμμετρο λόγο, ο Θάνος Μικρούτσικος συνεχίζει να μελοποιεί Γιάννη Ρίτσο, Άλκη Αλκαίο, Κώστα Τριπολίτη, Φρανσουά Βιγιόν, Κωνσταντίνο Καβάφη και άλλους. Ακόμα, έχει παρουσιάσει την όπερα «Ελένη» κι έχει μελοποιήσει παραμύθια. Συνεργάστηκε με κορυφαίες ερμηνεύτριες, όπως η Μαρία Δημητριάδη, η Χάρις Αλεξίου και η Ιταλίδα Μίλβα, αλλά και μεγάλους ερμηνευτές όπως οι Μανώλης Μητσιάς, Δημήτρης Μητροπάνος, Βασίλης Παπακωνσταντίνου, Χρήστος Θηβαίος, Γιάννης Κούτρας και πολλούς ακόμα.
Μεγάλο τμήμα του έργου του καταλαμβάνει η θεατρική μουσική, ενώ το υπόλοιπο καλύπτουν διάφορα ατονικά και ηλεκτρονικά έργα με πειραματικό μάλλον χαρακτήρα (μίξη τονικών και ατονικών στοιχείων στην ίδια σύνθεση, ενασχόληση με διαφορετικές φόρμες και ταυτόχρονη χρήση τους σ’ ένα έργο). Αυτές οι αναζητήσεις τού συνθέτη αποτέλεσαν τη δίοδο παρουσίασης της δουλειάς του στο εξωτερικό (Λονδίνο, Παρίσι, Βρυξέλλες, Βερολίνο, Δρέσδη, Λειψία, Σικάγο, Μπουένος Άιρες κ.α.). Έχει συνεργαστεί με πολλούς Έλληνες και ξένους σκηνοθέτες, γράφοντας μουσική για δεκάδες θεατρικά έργα, τα οποία έχουν παρουσιαστεί σε ολόκληρο τον κόσμο.
Το 2002 τιμήθηκε για τη μουσική του στο θέατρο με το βραβείο «Δημήτρης Μητρόπουλος» από το Κέντρο Μελέτης και Έρευνας του Ελληνικού Θεάτρου (Θεατρικό Μουσείο).
Πολιτική δράση
Ήταν πάντα ένα έντονα πολιτικοποιημένο άτομο, δηλώνοντας μαρξιστής. Για ένα διάστημα είχε ενταχθεί και στο Κομμμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, από το οποίο τελικά αποχώρησε το 1982.
Την περίοδο του λεγόμενου «βρόμικου ’89» βρέθηκε κοντά στον Ανδρέα Παπανδρέου, στηλιτεύοντας την επιλογή της ηγεσίας της Αριστεράς να συγκυβερνήσει με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, τον οποίο ο Μικρούτσικος αποκάλεσε «αρχιερέα της διαπλοκής».
Στην τελευταία κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου (1993 – 1996) τοποθετήθηκε εξωκοινοβουλευτικός αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού το 1993, και ένα χρόνο αργότερα, το 1994, με τον θάνατο της Μελίνας Μερκούρη, ανέλαβε υπουργός Πολιτισμού, αξίωμα που διατήρησε μέχρι το 1996 και τον σχηματισμό της κυβέρνησης του Κώστα Σημίτη.
Εμφανίστηκε στο προσκήνιο μετά από πολλά χρόνια στο ελληνικό δημοψήφισμα του 2015, στο οποίο τάχθηκε υπέρ του «Όχι».
Τα τελευταία χρόνια έχει ταχθεί και πάλι με το ΚΚΕ. Έδωσε τρεις μεγάλες συναυλίες για τα 100 χρόνια του κόμματος το 2018 παρουσιάζοντας μετά από δεκαετίες το έργο του «Καντάτα για τη Μακρόνησο – Σπουδή σε ποιήματα του Βλαδίμηρου Μαγιακόφσκι», ενώ προχώρησε και στην επανεκτέλεση του έργου η οποία κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή».
Ο ίδιος, στη συνέντευξη τύπου που δόθηκε για τη συγκεκριμένη κυκλοφορία, είπε για τη σχέση του με το ΚΚΕ: «Είχα κι εγώ κάποιες φορές επιφυλάξεις. Όχι για τη στρατηγική του. Κυρίως γι αυτή την περίφημη ιστορία, το κυνήγι του εφικτού. Όποιος όμως διαβάζει με πάθος ιστορία, θα παρατηρήσει τα τελευταία τουλάχιστον 40 χρόνια, ότι ακόμη και αρχικά αριστερές ριζοσπαστικές δυνάμεις σε ολόκληρη την Ευρώπη, κυνηγώντας το εφικτό, είτε ενσωματώθηκαν απολύτως στο σύστημα, είτε περιθωριοποιήθηκαν. Το ΚΚΕ είναι το μόνο κόμμα που δεν δημιουργεί ψευδαισθήσεις ότι στον βάρβαρο καπιταλισμό, ειδικά σήμερα, μπορούν τα πράγματα να γίνουν καλύτερα. Εγώ είμαι οριστικά μαζί με το ΚΚΕ».
Στις βουλευτικές εκλογές του 2019 τοποθετήθηκε στην τελευταία τιμητική θέση του ψηφοδελτίου επικρατείας του ΚΚΕ.
Ο Θάνος Μικρούτσικος έφυγε από τη ζωή στις 28 Δεκεμβρίου 2019, σε ηλικία 72 ετών. Το τελευταίο διάστημα νοσηλευόταν στο «Μετροπόλιταν», λόγω σοβαρών προβλημάτων υγείας που αντιμετώπιζε. Από τους τρεις γάμους του απέκτησε τέσσερα παιδιά (δύο αγόρια και δύο κορίτσια).
Η τελευταία συνέντευξη του Θάνου Μικρούτσικου στο zougla.gr
Τρία χρόνια πριν, με αυτήν τη συνέντευξη στο zougla.gr, ο Θάνος Μικρούτσικος μίλησε για τη μεγάλη του ανάγκη στην περίοδο της κρίσης να απευθυνθεί στον κόσμο και να τον εμψυχώσει. Η αγάπη του σπουδαίου δημιουργού για το κοινό του ήταν μεγαλειώδης. Άλλωστε, ο ίδιος συνήθιζε να λέει ότι η αγάπη του κόσμου ήταν το καλύτερο γιατρικό του.
«Είχα τη μεγάλη ανάγκη να απευθυνθώ στον κόσμο στην περίοδο της κρίσης και να προσπαθήσω και να τους εμψυχώσω και να εμψυχωθώ από αυτούς, γιατί η τέχνη έχει και αυτόν τον ρόλο τον εμψυχωτικό… Δημιουργείται μια σχέση αμφίδρομη και αυτό είναι το μόνο που με κινητοποιεί…»
Ο σπουδαίος συνθέτης το πάλεψε σαν μαχητής. Έδωσε με τη στάση του ένα παράδειγμα αξιοπρέπειας και γενναιοδωρίας. «Δεν θα με νικήσει, θα το νικήσω εγώ», συνήθιζε να λέει. Μεταξύ χειρουργείων και θεραπειών, δεν σταμάτησε τις συναυλίες και τις πρόβες στην οικεία του στο Μετς, μέχρι που οι δυνάμεις του τον εγκατέλειψαν. Η σχέση του με τον κόσμο τον ενεργοποιούσε και αυτή πάντα λειτουργούσε ως κινητήριος δύναμη.
Οι τηλεοράσεις περιγράφουν το δράμα της Λαμίας: 57χρονος ανεμβολίαστος έχασε την μάχη με τον κοροναϊό, δύο εβδομάδες νωρίτερα κατέληξε η 52χρονη σύζυγός του, επίσης ανεμβολίαστη. Άφησαν τρία παιδιά ορφανά. Η τοπική κοινωνία και οι συγγενείς αποκαλύπτουν πως δεν είχαν εμβολιαστεί γιατί επηρεάστηκαν από τον “πνευματικό” τους!
Δεκάδες παρόμοιες περιπτώσεις έχουν αναφερθεί στις παρυφές της επικαιρότητας. Σπανιότατα στο “μεδούλι” της. Μια γενική και μάλλον επιδερμική προσέγγιση επισημαίνει την δραστηριότητα πνευματικών, ιερέων, μοναχών, παραεκκλησιαστικών οργανώσεων, μοναστηριών ανά την επικράτεια. Οργανωμένοι αντιεμβολιαστές, θρησκόληπτοι, έμποροι μιας τερατογέννεσης της …πίστης, διαπρύσιοι κήρυκες του σκοταδισμού και της συνωμοσιολογίας.
Πόσοι ανεμβολίαστοι που έχασαν τη ζωή τους εντός ή εκτός ΜΕΘ, ή ακόμα και στο σπίτι τους, υποκινήθηκαν στην άρνηση από “πνευματικούς”; Από ιερωμένους και μοναχούς/μοναχές; Στα επίσημα στατιστικά του ΕΟΔΥ δεν θα βρούμε ποτέ αυτά τα στοιχεία. Η μακάβρια λίστα των περίπου 21.000 θανάτων από τον Covid δεν θα συμπεριλάβει αυτές τις περιπτώσεις. Δεν αποτελούν, όμως, μεμονωμένα περιστατικά, όπως είθισται να λέγεται από υποκριτές και φαρισαίους. Αποτελούν ονόματα -που δεν θα μάθουμε ποτέ- μιας άλλης λίστας μέσα στην μεγάλη των απωλειών της πανδημίας. Καμία μελέτη Τσιόδρα-Λύτρα δεν θα τους καταγράψει και στους τάφους τους δεν θα αποτυπωθεί η υποσημείωση, ο αστερίσκος του φυσικού ή ηθικού αυτουργού (διαλέξτε) πίσω από καθέναν απ΄ αυτούς τους θανάτους.
Στις Σέρρες, στα Τρίκαλα, στην Κρήτη, στην Ξάνθη, στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, σε ολόκληρη την επικράτεια πολλοί μπορούν να περιγράψουν τέτοια περιστατικά. Χάθηκαν άνθρωποι που δεν θα έπρεπε να χαθούν. Δεν ήταν κάποια νομοτέλεια οι θάνατοι αυτοί, μια αναπόφευκτη απώλεια της πανδημίας. Ήταν μικρές δολοφονίες. Άνθρωποι εύπιστοι με στρεβλή άποψη για το τι σημαίνει “πιστεύω”, άνθρωποι που παρασύρθηκαν μέσα στην άγνοια και την αμάθειά τους από καθοδηγητές που φορούσαν ράσο ή εκπροσωπούσαν το ράσο. Μοναστήρια “θερμοκήπια” θανάτου, ενορίες προπύργια του σκοταδισμού.
Όλα αυτά συνέβησαν υπό την αδιαφορία ή ακόμα και την ανοχή μητροπολιτών και εν τέλει της ίδιας της επίσημης Εκκλησίας. Η Ιερά Σύνοδος με ταχύτητα Αγίου Φωτός και περισσή σπουδή έσπευσε να εκδώσει κατακλυσμιαίας έντασης ανακοίνωση για την -όντως ατυχή και αχρείαστη- χιουμοριστική έκρηξη του Ηλία Μόσιαλου. Μια καταδίκη για τον τάδε ή τον δείνα “πνευματικό” εξέδωσε; Υπήρξε κάποια παραπομπή, έστω, ενός ή μιας εξ αυτών σε εκκλησιαστικό πειθαρχικό όργανο; Στήθηκαν εκκλησιαστικά δικαστήρια; ΟΧΙ.
Έστω, ζητήθηκε από την (κοσμική) Δικαιοσύνη να παρέμβει; Σήκωσε το τηλέφωνο κάποιος μητροπολίτης (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων που στιγμάτισαν δημοσίως το φαινόμενο), ή ακόμα περισσότερο ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος, να προτρέψει έναν εισαγγελέα να σπεύσει; ΟΧΙ.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης ευαισθητοποιήθηκε από τα περιστατικά αυτά που ήρθαν στη δημοσιότητα; ΟΧΙ. Οι τοπικές κοινωνίες ή οι συγγενείς που τα αποκάλυψαν έκαναν κάτι περισσότερο; ΟΧΙ. Η κυβέρνηση που επικροτεί την “υπεύθυνη στάση” της επίσης Εκκλησίας διέταξε την διερεύνηση αυτών των συμβάντων; ΟΧΙ. Ο Άρειος Πάγος, οι Ενώσεις Εισαγγελέων; ΟΧΙ.
Πρόκειται για ένα κρυφό έγκλημα. Δεν συνιστά προδοσία της πίστης, δεν αποτελεί επίθεση στην Εκκλησία το να επισημαίνει κανείς αυτές τις απώλειες ανθρωπίνων ζωών με ευθύνη κάποιων “πνευματικών”. Έχουν όνομα όλοι αυτοί. Έχουν εγκληματίσει…
Συνειρμοί για ναυάγια και καράβια που τα εγκαταλείπουν οι καπετάνιου τους. Περιμένοντας τις ανακοινώσεις για πάνω από 18.000 κρούσματα…
Ηταν 3 Αυγούστου του 1991 όταν το κρουαζιερόπλοιο Oceanos βυθίζεται στις ακτές της Νότιας Αφρικής μετά το έκρηξη στο μηχανοστάσιο. Το πλήρωμα εγκατέλειψε το πλοίο πριν ολοκληρωθεί η εκκένωση των επιβατών.
Ένας από τους πρώτους που απομακρύνθηκε από τα ελικόπτερα που έσπευσαν να βοηθήσουν τους ναυαγούς ήταν ο Έλληνας καπετάνιος Γιάννης Αβρανάς. Περίπου 200 επιβάτες, άνδρες, γυναίκες και παιδιά, βρίσκονταν ακόμα στο πλοίο περιμένοντας βοήθεια.
Ο πλοίαρχος Γιάννης Αβρανας κατηγορήθηκε από τους επιβάτες ότι έφυγε και τους άφησε, χωρίς να δώσει καμία βοήθεια. ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι έφυγε πρώτος ώστε να συντονίσει την εγκατάλειψη των επιβατών από το ελικόπτερο (!).
Ακόμα είπε, ότι από την στιγμή που έδωσε τη διαταγή για εγκατάλειψη του πλοίου, δεν έχει σημασία αν θα φύγει πρώτος η τελευταίος! Άλλωστε – είπε – ότι δεν μπορεί να περιμένει να φύγουν όλοι, γιατί ίσως κάποιος… δεν θέλει να φύγει…
Ο Αβρανάς και 4 ακόμα αξιωματικοί κρίθηκαν ότι έφταιγαν στη διαχείριση της κατάστασης ανάγκης. (Πηγή: e-Nautilia.gr)
Παραβίασε ο Έλληνας καπετάνιος έναν άγραφο νόμο; Ο καθηγητής και ειδικός στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας Ούβε Γένις λέει ότι δεν υπάρχει κανένας γραπτός νόμος που να προβλέπει ότι ο καπετάνιος εγκαταλείπει τελευταίος το σκάφος.
Ο καπετάνιος Γιάννης Αβρανάς είχε υποστηρίξει ότι μέσα από το ελικόπτερο ήταν σε θέση να συντονίσει πιο αποτελεσματικά την διάσωση των επιβατών του Oceanos. Η υπόθεση του ναυαγίου εκδικάστηκε μετά από μερικά χρόνια στο Λονδίνο. Το βρετανικό δικαστήριο αθώωσε εν τέλει τον κατηγορούμενο, ο οποίος ξαναεργάστηκε αργότερα σε κρουαζιερόπλοιο. (Πηγή: DW)
Στις 28 Απριλίου του 2015 νοτιοκορεατική δικαιοσύνη καταδίκασε σε δεύτερο βαθμό σε ισόβια κάθειρξη τον καπετάνιο του οχηματαγωγού Sewol, στο ναυάγιο του οποίου πριν από ένα χρόνο έχασαν τη ζωή τους 304 άνθρωποι.
Ο 69χρονος νοτιοκορεάτης καπετάνιος Λι Τζουν Σεόκ δραπέτευσε από το κατάστρωμα του «Sewol» για να επιβιβαστεί σε σκάφος της Ακτοφυλακής, αφήνοντας πίσω του εκατοντάδες έφηβους επιβάτες παγιδευμένους μέσα στους πλημμυρισμένους διαδρόμους και τις καμπίνες του πλοίου. Οι μπλόγκερ της Νότιας Κορέας τον ονόμασαν «διάβολο του “Sewol”».
Η συμπεριφορά του προκάλεσε σοκ στη διεθνή κοινότητα των ναυτικών. Ολοι μιλούσαν για παραβίαση μιας περήφανης διεθνούς παράδοσης (και της Νότιας Κορέας), της υπεύθυνης διαχείρισης του πλοίου, η οποία βασίζεται τόσο σε αποδεκτούς κώδικες συμπεριφοράς όσο και στον νόμο.
«Αυτός ο άνθρωπος αποτελεί όνειδος για όσους έχουν υπηρετήσει στη θάλασσα» είχε πει ο Τζον Πάτζετ, συνταξιούχος υποναύαρχος του αμερικανικού ναυτικού και πρώην κυβερνήτης υποβρυχίου. Την άποψη αυτή συμμερίζεται και ο αμερικανός πλοίαρχος Ουίλιαμ Ντόχερτι. Ο Πάτζετ παρομοίασε μάλιστα τη στάση του νοτιοκορεάτη καπετάνιου με την εγκατάλειψη του «Costa Concordia», του κρουαζιερόπλοιου που βυθίστηκε στα ανοικτά των ιταλικών ακτών το 2012, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 30 άνθρωποι.
«Δεν μπορείς να αναλαμβάνεις την ευθύνη 500 ψυχών ή να λες ότι το κάνεις, κι έπειτα να είσαι ο πρώτος στη σωσίβια λέμβο» υποστήριξε.
Όταν ο Φρανσουά Μιτεράν έλεγε πως η πολιτική είναι η σωστή διαχείριση των συμβόλων, μάλλον δεν είχε στο μυαλό του τα θρησκευτικά σύμβολα. Η Γαλλία, θεωρητικά τουλάχιστον, τα είχε λύσει αυτά από νωρίς – από το 1905 και από την laicite, την εμβληματική αρχή του διαχωρισμού Κράτους και Εκκλησίας που αποτελεί πυλώνα της Γαλλικής Δημοκρατίας.
«Η Δημοκρατία δεν αναγνωρίζει, δεν μισθοδοτεί, ούτε επιδοτεί καμία θρησκεία» όρισε ρητά, πριν από 200 χρόνια το άρθρο 2 του γαλλικού συντάγματος, και έκτοτε άπαντες οι ένοικοι των Ιλισίων πορεύτηκαν με σημαία την laicite: την αρχή που εγγυάται ότι πιστοί και μη πιστοί έχουν τα ίδια δικαιώματα στην ελευθερία έκφρασης και στην άσκηση ή μη άσκηση των πιστεύω τους. Μέχρι που ήρθε το 2011 και τα σκίτσα του Μωάμεθ που δημοσίευσε το σατιρικό Charlie Hebdo. Tα σκίτσα έφεραν έκρηξη οργής στο παγκόσμιο Ισλάμ, η τζιχάντ έφτασε στο Παρίσι και το 2015 οι φανατικοί μουσουλμάνοι έκαψαν τα γραφεία του περιοδικού και δολοφόνησαν δώδεκα εργαζόμενους. Και η Γαλλία γονάτισε, με τον πιο οδυνηρό τρόπο, ενώπιον των θρησκευτικών συμβόλων.
Στην Ελλάδα τα πράγματα ήταν εξ αρχής πιο απλά. Aντί ρήτρας κοσμικού – λαϊκού κράτος, το σύνταγμα έχει πρόβλεψη περί κρατούσας θρησκείας. Το υπουργείο Παιδείας είναι το μοναδικό στην Ευρώπη που είναι και υπουργείο Θρησκευμάτων, και η Εκκλησία διαθέτει Καταστατικό Χάρτη ο οποίος ορίζει ρητά ότι «η Εκκλησία της Ελλάδος συνεργάζεται μετά της Πολιτείας, προκειμένου περί θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος, ως τα της χριστιανικής αγωγής της νεότητος, της εν τω στρατεύματι θρησκευτικής υπηρεσίας, της εξυψώσεως του θεσμού του γάμου και της οικογενείας». Και αναφέρει εξίσου ρητά ότι η Εκκλησία «ζητεί την προστασίαν της Πολιτείας οσάκις προσβάλλεται η θρησκεία».
Στην Ελλάδα επίσης ο εκλεγμένος πρωθυπουργός ορκίζεται – κατά ελεύθερη βούληση πλέον, και όχι βάσει νόμου – ενώπιον του επικεφαλής της Εκκλησίας και στο όνομα του Ευαγγελίου, η περιουσία της Εκκλησίας ανήκει μόνον στην Εκκλησία αλλά το βάρος μισθοδοσίας των κληρικών ανήκει μόνον στο Κράτος και στους φορολογούμενους, και η Ιεραρχία έχει άποψη και θέση για το τι, πως και σε ποια δοσολογία πρέπει να διδάσκεται στα σχολεία.
Κοινώς στην Ελλάδα η πολιτική ήταν πάντοτε, και παραμένει, πρωτίστως διαχείριση των θρησκευτικών συμβόλων. Το σύστημα ήταν και είναι εθνοθρησκευτικό και η σχέση Κράτους και Εκκλησίας είναι καθαρή σχέση εξουσίας. Αρα ουδεμία έκπληξη προκαλεί η διαδικτυακή και πολιτική «τζιχάντ» κατά του Ηλία Μόσιαλου. Στην χώρα που οι εκκλησίες έχουν μετατραπεί, δια της κυβερνητικής ανοχής, σε hot spot του κορονοϊού και του αντιεμβολιαστικού κηρύγματος, η Παναγία είναι δεδομένο, αμετάκλητο και αυταπόδεικτο ότι έμεινε έγκυος με τον κρίνο. Κάθε άλλη εκδοχή μπορεί και να συνιστά έγκλημα καθοσιώσεως. Το αυτό ισχύει και για την σάτιρα όταν ακουμπά τα θεία.
Για τους ίδιους λόγους ουδεμία έκπληξη προκαλεί και το ότι μαζί με την Ιερά Σύνοδο αποκήρυξε τον Ηλία Μόσιαλο και η υπουργός (πρώτα) Θρησκευμάτων και (μετά) Παιδείας, χαρακτηρίζοντας την ανάρτησή του «λυπηρή». Όπως και το ότι ο υπουργός Ανάπτυξης – ο ίδιος υπουργός που έλεγε για όσους δεν θέλουν να εμβολιαστούν «μη σώσουν» – είπε ότι οι υβριστικές πρακτικές Μόσιαλου τον κάνουν ακατάλληλο να πείσει τους πιστούς να εμβολιαστούν.
Ενδεχομένως εκείνο που θα μπορούσε να προκαλέσει έκπληξη είναι η αμήχανη στάση του προοδευτικού ΣΥΡΙΖΑ και η εκκωφαντική σιωπή του, επίσης προοδευτικού, Κινήματος Αλλαγής. Εκπληξη ίσως προκαλεί και ο αιφνιδιασμός του ίδιου του καθηγητή Μόσιαλου. Αντέδρασε αμήχανα και απολογητικά για το ιερό bullying εναντίον του, αλλά μάλλον δεν θα έπρεπε. Ηταν εκείνος, και πολλοί ακόμη επιστήμονες, που είχαν πρώτοι υποκλιθεί στην εξουσία της Εκκλησίας και το αδιαμφισβήτητο του ιερού δόγματος – ακόμη κι όταν παιζόταν κορώνα γράμματα η δημόσια υγεία και η ζωή χιλιάδων ανθρώπων. Ηταν ο ίδιος ο καθηγητής Ηλίας Μόσιαλος που στο πρώτο κύμα της πανδημίας, τον Μάρτιο του 2020, δήλωνε ότι δεν υπάρχουν έρευνες που να αποδεικνύουν ότι ο κορονοϊός κολλάει από το κουταλάκι της θείας κοινωνίας: «Υπάρχουν παλιές μελέτες του Αμερικανικού Κέντρου για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των νοσημάτων, που συμπεραίνουν ότι δεν υπάρχει καταγραφή συγκεκριμένης λοίμωξης ή ασθένειας που να προκλήθηκε στα μέλη ποιμνίου αποκλειστικά από τη συμμετοχή στη Θεία Κοινωνία», έλεγε τότε, τον Μάρτιο του 2020, και ο Ηλίας Μόσιαλος…
Η BP Ultimate Unleaded 100 με τεχνολογία ACTIVE είναι το κορυφαίο καύσιμο της bp για καθαρούς βενζινοκινητήρες. Ξεκινά να απομακρύνει τη βρωμιά από το πρώτο κιόλας γέμισμα και σας βοηθά να μεγιστοποιήσετε και να διατηρήσετε την απόδοση του κινητήρα σας.
Από 1/12/2021 έως και 25/01/2022, κάθε φορά που επιλέγετε την BP Ultimate Unleaded 100, σκανάρετε την απόδειξή σας στο mybp app και παίρνετε μέρος στις κληρώσεις για Ultimate δώρα!
2 τυχεροί θα κερδίσουν από ένα τριήμερο ταξίδι ο καθένας (με έναν συνοδό), για την Ultimate εμπειρία στην Ισπανία με την Alpine F1® team εντός του μηνός Μαΐου 2022. Κατά τη διάρκεια των ταξιδιών θα δοθεί στους νικητές η ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά τον οδηγό της F1, Fernando Alonso. Συμπεριλαμβάνονται τα αεροπορικά εισιτήρια και η διαμονή στο ξενοδοχείο για δυο διανυκτερεύσεις με πλήρη διατροφή για τον κάθε νικητή και τον συνοδό του.
Επιπλέον 100 τυχεροί την εβδομάδα, θα κερδίζουν συλλεκτικά δώρα Alpine F1® team και κάρτες καυσίμων BP αξίας 100 ευρώ.
Κατεβάστε το mybp app, δείτε τους αναλυτικούς όρους και μπείτε στις κληρώσεις!
Ετοιμαστείτε για το 2022, μια χρονιά του ζην επικινδύνως.
του Frederick Kempe
Πολλά από τα κέρδη του μεταπολεμικού κόσμου θα δοκιμαστούν. Ανάμεσά τους, η ασφάλεια της Ευρώπης και της Ασίας, η ανθεκτικότητα της δημοκρατικής διακυβέρνησης, η πρόοδος των ανοιχτών αγορών, η βαρύτητα των ατομικών δικαιωμάτων, η βεβαιότητα της ανθρώπινης προόδου.
Ποτέ άλλοτε στα τριάντα χρόνια που ακολούθησαν το τέλος του Ψυχρού Πολέμου ένας Αμερικανός Πρόεδρος δεν έχει μπει σε έναν νέο χρόνο αντιμέτωπος με ένα τόσο εκρηκτικό μίγμα γεωπολιτικής και εγχώριας ανασφάλειας. Η σύγκλιση των εσωτερικών και εξωτερικών κινδύνων, εν μέσω προκλήσεων και διχασμών, ανεβάζει το επίπεδο δυσκολίας για οποιαδήποτε αποτελεσματική απάντηση.
Σε όλα αυτά πρέπει να προσθέσουμε την ανησυχητικότερη αύξηση του πληθωρισμού κατά τις τελευταίες δεκαετίες και τη συνεχιζόμενη απειλή της Covid-19. Τα προβλήματα αυτά θα αυξήσουν ακόμη περισσότερο το χάσμα ανάμεσα στις πλούσιες και τις φτωχές χώρες του πλανήτη.
Τούτων λεχθέντων, τρεις είναι οι εξωτερικοί παράγοντες που θα μας ανησυχήσουν πιο άμεσα το 2022. Μια ρεβανσιστική Ρωσία είναι αποφασισμένη να διατηρήσει την Ουκρανία στην τροχιά της. Η Κίνα κλιμακώνει τις απειλές της κατά της ανεξαρτησίας της Ταϊβάν. Και το Ιράν κινείται τόσο γρήγορα προς το σημείο καμπής των πυρηνικών του όπλων, που το Ισραήλ ίσως να αναγκαστεί να απαντήσει.
Οι κίνδυνοι αυτοί αυξάνονται στον βαθμό που οι ηγέτες της Κίνας, της Ρωσίας και του Ιράν, έχοντας καταγράψει την αποχώρηση της κυβέρνησης Μπάιντεν από το Αφγανιστάν, ίσως να θεωρήσουν ότι το 2022 είναι η καλύτερη στιγμή για να προωθήσουν τις γεωπολιτικές τους φιλοδοξίες.
Οι αισιόδοξοι ανάμεσά μας θα παρηγορηθούν από το γεγονός ότι οι πρόοδοι της τεχνολογίας, της υγειονομικής περίθαλψης και της πρόσβασης στη γνώση μπορεί να οδηγήσουν σε μια νέα εποχή παγκόσμιας προόδου. Υπάρχουν επίσης αρκετές ενδείξεις ότι οι δημοκρατίες ανασυντάσσονται, ενώ από την άλλη πλευρά οι αυταρχικές μορφές διακυβέρνησης είναι εύθραυστες. Με την κλιμάκωση της καταστολής και τον όλο και πιο ασφυκτικό έλεγχο των επιτυχημένων επιχειρήσεων, για παράδειγμα, ο Πρόεδρος Σι απομακρύνεται από τις διεθνείς αγορές, προκαλώντας ρήγματα στο αυγό που έχει γεννήσει το οικονομικό θαύμα της χώρας του.
Αλλά και οι γεωπολιτικές φιλοδοξίες του Προέδρου Πούτιν προσκρούουν στις οικονομικές κυρώσεις, τις δημογραφικές προκλήσεις και την εξάρτηση της ρωσικής οικονομίας από την ενέργεια. Όσο για το Ιράν, πόσον καιρό ακόμη μπορεί το καθεστώς να αντέξει μια τόσο εκτεταμένη διαφθορά;
Η αλήθεια είναι ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν και το επιτελείο της για την εξωτερική πολιτική διέγνωσαν εγκαίρως αυτές τις προκλήσεις. Το πραγματικό τεστ για τον δεύτερο χρόνο της στην εξουσία δεν θα είναι όμως τόσο η κατανόηση του ιστορικού χαρακτήρα αυτών των προκλήσεων, όσο η οργάνωση για την επιτυχή διαχείρισή τους.
Η επόμενη χρονιά θα αρχίσει με τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου και τη συσσώρευση ρωσικών στρατευμάτων στα σύνορα με την Ουκρανία, για να συνεχιστεί με ένα συνέδριο του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος που θα χρίσει τον Σι ισόβιο Πρόεδρο και με τις ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σε κάθε περίπτωση, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον, θα είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες εκείνες που θα γράψουν το σενάριο.
(*) O Φρέντερικ Κεμπ είναι πρόεδρος του Atlantic Council
Υπάρχουν πολλοί Ζορμπάδες. Πρώτα ο πραγματικός, ο Γεώργιος (1865-1941). Τον συνάντησε ο Νίκος Καζαντζάκης στο Άγιον Όρος (1915) όπου ο Ζορμπάς είχε πάει για να γίνει καλόγερος, σε ηλικία περίπου 50 ετών και ο Καζαντζάκης είχε πάει παρέα με τον Άγγελο Σικελιανό για να συναντήσουν το Θεό. Μετά οι δυο τους βρέθηκαν στη Μάνη, για να εκμεταλλευτούν ένα ορυχείο.
Ο Ζορμπάς ακολούθησε τον Καζαντζάκη στην αποστολή που του ανέθεσε ο Ελευθέριος Βενιζέλος για τη διάσωση των Ποντίων του Καυκάσου (1920) Αργότερα ο Γεώργιος Ζορμπάς βρέθηκε στα Σκόπια, όπου δημιούργησε νέα οικογένεια και όπου πέθανε, πιθανόν νωρίτερα από το κανονικό, λόγω της πείνας και των δυσκολιών εκείνης της περιόδου.
Ο δεύτερος Ζορμπάς ήταν ο Αλέξης. Γεννήθηκε, ως μυθιστορηματικός ήρωας, στην Αίγινα από τον Νίκο Καζαντζάκη. Το βιβλίο κυκλοφόρησε στα 1946. Την επόμενη χρονιά κυκλοφόρησε στη Γαλλία, όπου με την επανέκδοση του 1954 βραβεύτηκε ως το καλύτερο ξένο βιβλίο της χρονιάς. Ο Γεώργιος έδωσε την έμπνευση για τον Αλέξη, αλλά ο δεύτερος είναι καθαρά προϊόν της μυθοπλαστικής τέχνης του Καζαντζάκη. Και βέβαια είναι καθαρή μυθοπλασία όλα όσα συμβαίνουν στο κρητικό ακρογιάλι: η μαντάμ Ορτάνς, ο Μαθιός, η ποθητή χήρα, ο Μαυραντώνης και ο γιος του, μπορεί να βασίζονται σε υπαρκτά πρόσωπα και τοπικές ιστορίες, αλλά δεν είχαν καμία σχέση με τον πραγματικό Ζορμπά.
Ο τρίτος Ζορμπάς δημιουργήθηκε στα 1964 από τον Μιχάλη Κακογιάννη και τον Μίκη Θεοδωράκη, για τη γνωστή ταινία. Ο ήρωας, που τον ενσαρκώνει ο Άντονι Κουήν, έχει μικρή μόνο σχέση με τον Αλέξη Ζορμπά του Καζαντζάκη και ελάχιστη ή καμία με τον πραγματικό Γεώργιο Ζορμπά. Αυτή είναι μια υποκειμενική άποψη, την οποία έχω διαμορφώσει αφού διάβασα αρκετές φορές το βιβλίο, σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, και είδα μερικές φορές την ταινία.
Έχει ενδιαφέρον να δούμε κάποιες διαφορές ανάμεσα στον μυθιστορηματικό και τον κινηματογραφικό Αλέξη Ζορμπά. Η πρώτη και σημαντικότερη γίνεται στο πεδίο της απλούστευσης: το μυθιστόρημα είναι αρθρωμένο γύρω από φιλοσοφικά και υπαρξιακά ερωτήματα, τα οποία στην ταινία έχουν χλωμή αντανάκλαση ή απλώς είναι ανύπαρκτα. Πρόκειται για τα περίφημα δίπολα γύρω από τα οποία βασανίστηκε ο Καζαντζάκης – και εν μέρει ταλαιπώρησε τους αναγνώστες του: πνεύμα και ύλη, νους και καρδιά, Θεός και άνθρωπος, θεωρία και πράξη, Δύση και Ανατολή, Απόλλωνας και Διόνυσος. Καθώς είχε μελετήσει σε βάθος την ευρωπαϊκή φιλοσοφία του δέκατου ένατου αιώνα, αλλά και τις φιλοσοφίες της Ανατολής, ιδιαίτερα τον βουδισμό, βρέθηκε σε αδιέξοδο. Είναι το φιλοσοφικό αλλά και πρακτικό αδιέξοδο που αντιμετωπίζει ο αφανής πρωταγωνιστής του βιβλίου, το “αφεντικό”, δηλαδή το alter ego του συγγραφέα: όλα μέσα του είναι μπερδεμένα, σαν ένας κόμπος που δεν μπορεί να λύσει. Αυτή τη δουλειά (να λύσει ή να κόψει τον κόμπο) αναλαμβάνει ο μυθιστορηματικός Αλέξης Ζορμπάς.
Το σχήμα αυτό το συναντάμε ξανά στον “Καπετάν Μιχάλη” (γράφτηκε στα 1950, εκδόθηκε τρία χρόνια αργότερα) Ο διανοούμενος ανιψιός του καπετάν Μιχάλη έρχεται στην Κρήτη με αποστολή να τον πείσει να εγκαταλείψει, για το καλό της Κρήτης, την ήδη αποτυχημένη εξέγερση κατά των Οθωμανών, την οποία συνεχίζει πεισματικά με μια χούφτα συντρόφους, αρνούμενος να υποταχτεί. Η αντίθεση “νου” και “καρδιάς” λύνεται με την προσχώρηση του ανιψιού στη λογική του θείου του, που συνοψίζεται στο “ελευθερία ΚΑΙ θανατος”, δηλαδή ελευθερία μέσω του ασυμβίβαστου θανάτου. Είναι μια ριζοσπαστική συγγραφική επιλογή, αφού η προηγούμενη, αυτή που κάνει το “αφεντικό” μέσω του Ζορμπά, να απελευθερωθεί χορεύοντας, έχει στεφθεί από απόλυτη αποτυχία: Δεν ξέρω αν υπάρχει κόλαση, του γράφει ο μυθιστορηματικός Ζορμπάς, όταν αρνείται την πρόσκληση του να πάει στα Σκόπια (“εύρον πρασίνην πέτραν ωραιοτάτην, ελθέ αμέσως”) αλλά πρέπει να υπάρχει, για μερικούς καλαμαράδες.
Όλα αυτά συμβαίνουν, στη ζωή και στα βιβλία, επειδή επικράτησαν τα επινοημένα δίπολα των αντιθέσεων, τα οποία περιέγραψε αριστοτεχνικά ο Πλάτωνας, και μέσω των νεοπλατωνικών, ειδικά του Πλωτίνου, πέρασαν στο Χριστιανισμό, ο οποίος βρήκε σε αυτά μια αξιοπρεπή και νόμιμη κάλυψη (επίχρισμα) στην απλοϊκή βασική του θεολογία. Έχουν τη ρίζα τους στις αντιλήψεις ότι ο άνθρωπος δημιουργήθηκε από τον Θεό με κάποιο “τέλος” (σκοπό), ότι ο υπόλοιπος κόσμος φτιάχτηκε για χάρη του ανθρώπου και ότι την πορεία προς την επιτυχία (δηλαδή την ένωση με τον Θεό) τη σαμποτάρουν οι δυνάμεις του Κακού. Ο Καζαντζάκης δεν μπόρεσε, ως το τέλος της ζωής του, να ξεπεράσει αυτούς τους διχασμούς. Η μεγάλη λογοτεχνική παραγωγή του Καζαντζάκη θα είχε, ενδεχομένως, εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο, αν αντί να κυνηγάει ίσκιους (όπως έλεγε ο ίδιος) δεχόταν την ενότητα των πάντων (εν το παν) του Ηρακλείτου. Αλλά αυτή είναι μια άλλη, πολύ μεγάλη συζήτηση.
Έκανα αυτή την παράκαμψη για να δείξω ότι ο μυθιστορηματικός Αλέξης Ζορμπάς έχει στις αποσκευές του πολύ μεγάλο φιλοσοφικό ενδιαφέρον. Είναι έργο μεγάλης ωριμότητας του συγγραφέα του, αλλά και των μεγάλων αδιεξόδων στις υπαρξιακές αναζητήσεις του. Και για να φανεί ότι ο κινηματογραφικός Αλέξης Ζορμπάς είναι εντελώς άλλη περίπτωση. Φυσικά, μια κινηματογραφική ταινία ελάχιστα μπορεί να αναπαραστήσει ένα φιλοσοφικό κατά βάση μυθιστόρημα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, οι στόχοι του σκηνοθέτη Κακογιάννη, ο οποίος προσπαθούσε επί μία δεκαετία να γυρίσει την ταινία, κινούνται σε άλλο επίπεδο: θέλει να δώσει ένα εναλλακτικό (ελληνικό) πρότυπο ζωής ή, πιο σωστά, επιλογών απέναντι στη ζωή. Και να το παρουσιάσει αυτό στο διεθνές κοινό (δηλαδή στη Δύση) ως τον άλλο πόλο στο δίπολο του δυτικού ορθολογισμού. Πήρε λοιπόν την ιστορία και τα πρόσωπα του Καζαντζάκη και δημιούργησε κάτι δικό του. Το οποίο θα είχε επιτυχία, όπως η προηγούμενη δική του “Στέλλα” και θα ξεχνιόταν, αλλά έγινε παγκόσμιο και διαχρονικό σουξέ, εξαιτίας του Μίκη Θεοδωράκη, που έγραψε τη μουσική της ταινίας.
Ο Θεοδωράκης είχε από τότε ξεπεράσει, θεωρητικά τουλάχιστον, τις έννοιες των αντιθετικών διπόλων, του Καζαντζάκη και του Κακογιάννη, μέσω της δικής του επινόησης για τη “Συμπαντική Αρμονία”. Έτσι δεν είχε καμία δυσκολία να χρησιμοποιήσει δυτικά μέσα (ευρωπαϊκή μουσική και χορό) για να σκιαγραφήσει ανατολικές αξίες. Δήθεν ανατολικές, δηλαδή, γιατί και σε αυτό το επίπεδο η αντίθεση Ανατολής – Δύσης είναι εν πολλοίς λόγιο (και αναπαραγόμενο από λογίους) κατασκεύασμα και όχι εμπειρία ζωής των ανθρώπων. Σε κάθε περίπτωση έκανε κάτι ιδιοφυές, ακολουθώντας τις οδηγίες του Κακογιάννη: ξεκινώντας από το αργό χασάπικο πέρασε στο γρήγορο χασαποσέρβικο, χρησιμοποιώντας έναν κρητικό σκοπό, που κατέληγε σ’ ένα αφηνιασμένο κρεσέντο: από τον Απόλλωνα στον Διόνυσο! Ταυτόχρονα έδωσε την καλύτερη ένδειξη ότι αυτά τα δύο… είναι ένα!
Ο μουσικός Ζορμπάς είναι το τελευταίο μεγάλο λόγιο έργο στη νεότερη ελληνική μουσική ιστορία που βασίστηκε στο λαϊκό τραγούδι. Είχαν προηγηθεί τα έργα του Χατζιδάκι (σε κονσέρτα και κινηματογραφικές ταινίες) και ο “Επιτάφιος” του ίδιου του Θεοδωράκη. Αργότερα εμφανίστηκαν κι άλλα (από τους ίδιους και από άλλους) αλλά αυτή είναι μια άλλη αφήγηση, με μικρότερο ενδιαφέρον. Με κάποιες εξαιρέσεις, όπως η “Μελισσάνθη”, ο “Διόνυσος” και, φυσικά το “Ρεμπέτικο” (των Γκάτσου – Ξαρχάκου) που επιβεβαιώνουν τον κανόνα.
Δύο αστρονόμοι, ένας καθηγητής και μία φοιτήτρια, ανακαλύπτουν έναν κομήτη σε τροχιά πρόσκρουσης με τη Γη, με αναπόφευκτο αποτέλεσμα τον αφανισμό του πλανήτη, σε δύο μήνες. Σπεύδουν να ενημερώσουν της NASA και τον Λευκό Οίκο, όμως κανείς δεν τους ακούει και δεν τους παίρνει στα σοβαρά.
Η πρόεδρος των ΗΠΑ, η θηλυκή έκδοση του Ντόναλντ Τραμπ και ο προσωπάρχης γιος της τους αγνοούν καθώς έρχονται εκλογές και η αποκάλυψη μίας επικείμενης καταστροφής του πλανήτη θα κόστιζε σε ψήφους. Δεν πάνε να τους δείχνουν έρευνες και μετρήσεις (σας θυμίζει κάτι;), τίποτα!
Τα τηλεοπτικά κανάλια αντιμετωπίζουν το θέμα ως ένα ακόμη πικάντικο σόου, ένα ανώδυνο θέμα της πρωινής ζώνης, πίσω από πιο “σοβαρά” θέματα για διαζύγια και ερωτικά σκάνδαλα ποπ-σταρ. Οι τηλεπαρουσιαστές κάνουν πλακίτσα με τους αστρονόμους ρωτώντας τους διάφορα άσχετα, όπως το αν υπάρχουν εξωγήινοι…
Ο καθηγητής γίνεται τηλε-μαϊντανός και η φοιτήτρια χαρακτηρίζεται από τα ΜΜΕ και τα Social, γραφική και υστερική καθώς δεν παύει να φωνάζει για την επικείμενη καταστροφή. Την ίδια ώρα ένας δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας αποφασίζει να σώσει τον πλανήτη με τα πυρηνοκίνητα γκατζετάκια του και ταυτόχρονα να βγάλει και κέρδος καθώς ο ο κομήτης είναι γεμάτος, όπως λέει, από σπάνια μέταλλα.
Αυτό είναι το σενάριο της ταινίας “Μην Κοιτάτε Πάνω” (Don’t Look Up) η οποία προχθές έκανε την πρεμιέρα της στο Netflix. Μια ταινία με εντυπωσιακό καστ, και τεράστια ονόματα ακόμα και σε δεύτερους ρόλους, έρχεται μετά από οσκαρικές υποψηφιότητες για τον σκηνοθέτη Άνταμ ΜακΚέι για τις δύο προηγούμενες ταινίες του, “Big Short” και “Vice”. Πρωταγωνιστής ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο και δίπλα του η Τζένιφερ Λόρενς, η Κέιτ Μπλάνσετ, η Μέριλ Στριπ, ο Τζόνα Χιλ, το Τίμοθι Σαλαμέ, ο Τάιλερ Πέρι – αλλά και η Αριάνα Γκράντε.
Μαύρη κωμωδία επιστημονικής και πολιτικής φαντασίας την οποία όμως έχει ξεπεράσει η ίδια η πραγματικότητα αν κρίνει κανείς πως οι περισσότερες χώρες αντιμετωπίζουν αυτά τα δύο χρόνια, όχι έναν επερχόμενο κομήτη, αλλά την πανδημία.
Η ταινία αποτυπώνει την επικοινωνιακή κυριαρχία της τραμπικής… ανεμελιάς και άρνησης αντιμετώπισης των κινδύνων από τους ψεκασμένους οπαδούς αλλά και τα πολιτικά στελέχη και τους συμβούλους προέδρων και πρωθυπουργών που κάνουν ενέσεις αισιοδοξίας στην κοινωνία προτρέποντάς την Να Μην Κοιτάζει Πάνω!
Η πρόεδρος και το επιτελείο της αποφασίζουν να πάρουν μέτρα κατά του… κομήτη μόνο όταν ξεσπάει ένα σεξουαλικό σκανδαλάκι με πρωταγωνίστρια της ίδια, για να αλλάξουν την ατζέντα! Και έτσι στήνουν μία επιχείρηση “Ελευθερία” με αποστολή στο διάστημα πυραύλων που θα ανατινάξουν τον εισβολέα…
Τα κανάλια κάνουν πάρτι για τους “ηρωικούς” ηγέτες του πλανήτη. Ομως τα σχέδια αποτυγχάνουν. Ο κομήτης πλησιάζει. Και τότε ο κόσμος κοιτάζει πάνω. Είναι όμως αργά πλέον…
Θα μπορούσε να είναι μία σπαρταριστή, μαύρη κωμωδία με ένα σενάριο έκπληξη.
ΔΕΝ είναι!
Είναι ΑΥΤΟ που ζούμε εδώ και δύο χρόνια συμπυκνωμένο σε δύο ώρες. Με ένα σαφώς καλύτερο κάστινγκ από αυτό που καθημερινά αντικρύζουμε στα κανάλια αλλά με την ίδια ακριβώς απελπισία να μας πλημμυρίζει…
Αν κάτι μας μαθαίνει η ταινία, είναι ότι το “μέτωπο λογικής” του, για παράδειγμα, “τι να κάνουμε ένα πολυτελές ΕΣΥ” δουλεύει “χέρι-χέρι” με τους ψεκασμένους ψηφοφόρους του που αρνούνται να αντικρύσουν τη φοβερή πραγματικότητα. Και επίσης το πως σοβαροί επιστήμονες μπορούν εύκολα να γίνουν γυρολόγοι-καραγκιόζηδες…
Αλλά και αυτά τα ξέραμε. Ή τα υποψιαζόμαστε!
Δείτε την ταινία! Θα είναι σαν να βλέπετε όλα μαζί τα δελτίο ειδήσεων από τον Φεβρουάριο του 2020 μέχρι σήμερα… Μαζεμένα!
Αμέσως μετά τις γιορτές, ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει δύο ενδιαφέρουσες συναντήσεις. Θα διαβεί την πόρτα του Μεγάρου Μαξίμου, ανταποκρινόμενος στην πρόσκληση του πρωθυπουργού, και λίγες ημέρες αργότερα αναμένεται να βρεθεί στο γραφείο του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης στη Βουλή. Οι σχετικές προσκλήσεις απευθύνθηκαν μαζί με τα επινίκια για την ανάδειξη του ευρωβουλευτή στην ηγεσία του ΚΙΝΑΛ/ΠΑΣΟΚ.
Η γλώσσα του σώματος, το κλίμα που θα επικρατήσει, όσα θα ειπωθούν, δεν πρόκειται να προδώσουν τις πραγματικές προθέσεις του νέου αρχηγού. Τα ραντεβού θα επιβεβαιώσουν απλώς πως ο “νέος παίκτης” εγκαθίσταται στην κεντρική πολιτική σκηνή και γίνεται συνομιλητής των “μεγάλων”. Επί της ουσίας θα επισημοποιήσουν τον ρυθμιστικό ρόλο που αναλογεί στο τρίτο κόμμα της Βουλής υπό τη νέα ηγεσία και υπό το φως των τελευταίων δημοσκοπήσεων.
Όμως, εάν το νέο-παλιό κόμμα μπορεί να αναλάβει τον ρόλο που του …χαρίζουν οι μετρήσεις δεν θα κριθεί στις συναντήσεις του Νίκου Ανδρουλάκη με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Αλέξη Τσίπρα αλλά στις πολιτικές επιλογές που θα κάνει ο ίδιος το επόμενο διάστημα. Στις πρώτες εβδομάδες της ηγεσίας του δοξάστηκε μάλλον “κρυπτόμενος”, χωρίς, δηλαδή, να αποκαλύψει ακόμα τις θέσεις και τις προθέσεις του. Τα πράγματα δεν θα εξελιχθούν γραμμικά αλλά θα αξιολογηθούν σε “ζωντανό” πολιτικό χρόνο.
Ο πρωθυπουργός έχει καταστήσει σαφές πως προσδοκά από τον κ. Ανδρουλάκη “υπεύθυνη αντιπολίτευση”. Δεν χρειάζεται μετάφραση: η κυβέρνηση επιθυμεί έναν ήπιο συνομιλητή στην αντιπολίτευση που δεν θα σηκώνει τους αντιπολιτευτικούς τόνους όπως έκανε η αείμνηστη Φώφη Γεννηματά τους τελευταίους μήνες πριν τον θάνατό της.
Οι λόγοι είναι πολλοί. “Υπεύθυνη αντιπολίτευση” είναι ένα λεκτικό σχήμα που αποβλέπει στην απομόνωση του βασικού πολιτικού του αντιπάλου και εξ αντιδιαστολής θα τον καταχωρεί ως δύναμη …ανεύθυνης αντιπολίτευσης. Παράλληλα, επιχειρείται να “σπάσει” η μοναξιά της κυβέρνησης η οποία εδώ και αρκετό καιρό βρίσκεται απέναντι σε αντιπολιτευτικά μέτωπα στη Βουλή. Και στο βάθος του χρόνου μπορεί να ελπίζει πως εφόσον το απαιτήσουν οι εκλογικές συνθήκες το νέο ΚΙΝΑΛ/ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να μετατραπεί σε έναν κυβερνητικό εταίρο, όπως συνέβη, άλλωστε, στην διακυβέρνηση Σαμαρά- Βενιζέλου.
Το ραντεβού με τον Αλέξη Τσίπρα θα είναι για τον νέο αρχηγό μια πρόβα αποκατάστασης διαύλων επικοινωνίας. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ επιθυμεί να μπορεί να σηκώνει το τηλέφωνο και να συνομιλεί, όταν αυτό απαιτείται, με τον αρχηγό του τρίτου κόμματος, όμως προσώρας δεν μπορεί να ελπίζει σε κάτι περισσότερο. Η επικοινωνία είναι αρκετή για να μπορεί να αφήνει ανοικτά τα ενδεχόμενα μιας μελλοντικής συνεργασίας, κυρίως, όμως, έμμεσα να επιβεβαιώνει πως ο ίδιος διαθέτει την ηγεμονία στον χώρο της κεντροαριστεράς. Ακόμα και σε πείσμα των δημοσκοπήσεων που είναι βέβαιο πως για ένα διάστημα ακόμα θα τρέφονται από το αφήγημα του ανερχόμενου πολιτικού αστέρα που μπορεί να αποκαθηλώσει τον απρόβλεπτο παίκτη της Κουμουνδούρου.
Από την άλλη, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ γνωρίζει πως σε εκλογικό χρόνο σχεδόν όλα θα κριθούν από τις δικές του επιδόσεις και από το γενικότερο κλίμα που θα έχει διαμορφωθεί. Οι πιθανότητες να πραγματοποιηθεί το εγχείρημα της προοδευτικής διακυβέρνησης περνάει μόνο μέσα από την δική του εκλογική νίκη και από το “δημιουργικό χάος” που ίσως προκαλέσει η πρώτη αναμέτρηση της απλής αναλογικής. Γι’ αυτό και επιμένει στην επικράτηση του κόμματός του “έστω και με μία ψήφο διαφορά” ως προϋπόθεση για να ενεργοποιηθεί πιθανώς το “αθροισμα των δυνάμεων του προοδευτικού χώρου”.
Η πορεία Ανδρουλάκη δεν θα είναι εύκολη. Το αντίθετο. Έχει τον δημοσκοπικό “αέρα”, πρέπει, όμως, να αποκτήσει ταυτότητα και να περιγράψει τις προθέσεις του. Ο πήχης που διαμορφώθηκε από φίλια μιντιακά κέντρα και σκοπιμότητες που δεν τον αφορούν άμεσα αλλά τον επηρεάζουν είναι πολύ ψηλά.
Προς το παρόν ικανοποιεί, τι θα συμβεί, όμως, όταν αρχίσει -εάν το πράξει- να δυσαρεστεί; Το δόγμα της αυτονομίας έναντι των άλλων μπορεί να είναι ένα βολικό καταφύγιο για άλλα κόμματα, κυρίως, φερ’ ειπείν, για το ΚΚΕ, αλλά για το ΚΙΝΑΛ/ΠΑΣΟΚ που αδημονεί να επιστρέψει σε τροχιά διακυβέρνησης μπορεί να αποδειχθεί κάτι ανάμεσα σε ουτοπία ή παιχνίδι μικρομεγαλισμού. Αργά ή γρήγορα –ανάλογα και με τις επιλογές σχετικά με τον εκλογικό χρόνο που θα κάνει ο πρωθυπουργός- θα πρέπει να αποφασίσει. Το παραμικρό νεύμα προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη θα προκαλέσει μετακινήσεις ψηφοφόρων προς τον ΣΥΡΙΖΑ, το αντίθετο θα επιφέρει την αντίδραση των σημερινών υποστηρικτών του και εσωτερική αμφισβήτηση.
Δεν αρκεί να σου λένε οι άλλοι πόσο σπουδαίος είσαι. Ή, όπως έλεγε, ο Δημόκριτος ” πλείονες εξ ασκήσεως αγαθοί γίνονται ή από φύσεως” (οι περισσότεροι γίνονται ικανοί με την άσκηση παρά από τη φύση τους).
