Η συζήτηση για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στη βενζίνη επιστρέφει στο επίκεντρο, μετά την τοποθέτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη για το ενδεχόμενο έκτακτης μείωσης του φόρου και την κριτική της Μιλένας Αποστολάκη για το κατά πόσο υπάρχει πράγματι ευρωπαϊκός περιορισμός.
Η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία καθορίζει ελάχιστο επίπεδο φορολογίας και όχι έναν ενιαίο εθνικό συντελεστή.
Η παρέμβαση της Μιλένας Αποστολάκη έρχεται σε μια περίοδο νέων πιέσεων στις τιμές των καυσίμων, ενώ η κυβέρνηση εξετάζει μέτρα για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους. Ο πρωθυπουργός έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας έκτακτης και περιορισμένης χρονικά μείωσης του ΕΦΚ, αποκλείοντας ένα μόνιμο μέτρο λόγω του δημοσιονομικού κόστους.
Η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ θέτει στο επίκεντρο το ζήτημα της κυβερνητικής παρέμβασης στα καύσιμα και υποστηρίζει ότι η συζήτηση δεν θα πρέπει να παρουσιάζεται ως ζήτημα για το οποίο απαιτείται προηγούμενη ευρωπαϊκή άδεια. Όπως αναφέρει, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει ελάχιστα επίπεδα φορολογίας για τα ενεργειακά προϊόντα, αφήνοντας στα κράτη-μέλη περιθώριο να διαμορφώνουν υψηλότερους εθνικούς συντελεστές.
Στο ίδιο πλαίσιο, η συζήτηση συνδέεται άμεσα με το κόστος των καυσίμων και την ακρίβεια, καθώς οποιαδήποτε φορολογική παρέμβαση στον ΕΦΚ αποτελεί επιλογή με άμεση επίπτωση στη φορολογική επιβάρυνση ανά λίτρο, χωρίς ωστόσο να καθορίζει από μόνη της την τελική τιμή στην αντλία.
Τι προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τον ΕΦΚ
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τη φορολογία των ενεργειακών προϊόντων θέτει ελάχιστα επίπεδα φορολόγησης. Για την αμόλυβδη βενζίνη, το ελάχιστο επίπεδο που προβλέπει η σχετική ευρωπαϊκή οδηγία είναι 359 ευρώ ανά 1.000 λίτρα.
Με βάση το επιχείρημα της Μιλένας Αποστολάκη, ο ελληνικός ΕΦΚ στη βενζίνη ανέρχεται σε 700 ευρώ ανά 1.000 λίτρα. Επομένως, υπάρχει σημαντική απόσταση μεταξύ του ελληνικού συντελεστή και του ευρωπαϊκού ελάχιστου.
Η συγκεκριμένη διαφορά είναι το βασικό σημείο πάνω στο οποίο στηρίζει την κριτική της η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ. Όπως υποστηρίζει, μια μείωση του ελληνικού ΕΦΚ, εφόσον ο νέος συντελεστής παραμένει πάνω από το ευρωπαϊκό κατώτατο όριο, δεν συνιστά από μόνη της παράβαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Το ζήτημα της ευρωπαϊκής «άδειας»
Η Αποστολάκη διαχωρίζει έτσι δύο διαφορετικά ζητήματα: από τη μία, την υποχρέωση ενός κράτους-μέλους να τηρεί τα ελάχιστα επίπεδα φορολόγησης που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία και, από την άλλη, την εθνική επιλογή για το ύψος του φόρου πάνω από αυτό το κατώτατο επίπεδο.
Στο πλαίσιο αυτό υποστηρίζει ότι η Ελλάδα δεν χρειάζεται ειδική ευρωπαϊκή άδεια προκειμένου απλώς να μειώσει τον εθνικό ΕΦΚ, εφόσον εξακολουθεί να τηρεί το ευρωπαϊκό ελάχιστο όριο. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει διαφορετικούς εθνικούς συντελεστές και, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ειδικές παρεκκλίσεις ή εγκρίσεις. Αυτό όμως δεν ταυτίζεται με την απλή μείωση ενός εθνικού συντελεστή που παραμένει πάνω από το ελάχιστο επίπεδο.
Η απάντηση στο επιχείρημα για την τιμή στην αντλία
Η δεύτερη αιχμή της Μιλένας Αποστολάκη αφορά το κατά πόσο μια μείωση του ΕΦΚ θα μεταφερθεί τελικά στην τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής.
Η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ καλεί την κυβέρνηση να εξηγήσει τη μεταβολή της στάσης της, καθώς, όπως υποστηρίζει, στο παρελθόν είχε προβάλει το επιχείρημα ότι μια μείωση του ΕΦΚ δεν θα περνούσε αναγκαστικά στην τελική τιμή της βενζίνης.
Το ερώτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια αγορά όπου η τελική τιμή επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες: τη διεθνή τιμή του πετρελαίου, τις τιμές διύλισης, τις εμπορικές τιμές, τα περιθώρια στην αλυσίδα διανομής και τη φορολογία.
Η κυβέρνηση εξετάζει προσωρινή μείωση
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας έκτακτης μείωσης του ΕΦΚ, διευκρινίζοντας ότι δεν εξετάζεται μια μόνιμη παρέμβαση. Το κυβερνητικό επιχείρημα συνδέεται με το δημοσιονομικό κόστος μιας μόνιμης μείωσης των φορολογικών εσόδων.
Παράλληλα, η κυβέρνηση προετοιμάζει μέτρα για το πετρέλαιο θέρμανσης και έχει ανακοινώσει παρεμβάσεις στην αγορά καυσίμων. Η συζήτηση για τον ΕΦΚ, επομένως, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πακέτο μέτρων αντιμετώπισης της ενεργειακής επιβάρυνσης των νοικοκυριών.
Η πολιτική αντιπαράθεση μεταφέρεται πλέον στο ερώτημα εάν υπάρχει πραγματικό ευρωπαϊκό εμπόδιο στη μείωση του φόρου ή εάν το βασικό ζήτημα είναι η δημοσιονομική επιλογή της κυβέρνησης για το ύψος της παρέμβασης και τη διάρκειά της.
