19 Νοέ 2026

Δείτε επίσης

  • Home
  • Κοινωνία
  • Γυναικοκτονίες στην Ελλάδα: 17 γυναίκες νεκρές μέσα σε έναν χρόνο – Τι δείχνουν τα στοιχεία

Γυναικοκτονίες στην Ελλάδα: 17 γυναίκες νεκρές μέσα σε έναν χρόνο – Τι δείχνουν τα στοιχεία

Image

Η δολοφονία της 61χρονης Μαρίνας στο Θησείο, από τον σύζυγό της, έρχεται να προστεθεί σε μια μακρά και επώδυνη αλυσίδα γυναικοκτονιών στην Ελλάδα. Η μαρτυρία της αδελφής της, ότι η γυναίκα φοβόταν μήπως την εγκαταλείψει ο άνδρας της, αποκαλύπτει μια ιδιαίτερα σκοτεινή πλευρά της υπόθεσης: τον εγκλωβισμό σε μια σχέση που μπορεί να έχει μετατραπεί σε πηγή φόβου, εξάρτησης και ανασφάλειας.

Η Μαρίνα αγαπούσε τον σύζυγό της, σύμφωνα με την αδελφή της. Φοβόταν μήπως την αφήσει. Δεν είχε, όπως είπε η οικογένειά της, αντιληφθεί προηγούμενα περιστατικά σωματικής βίας. Κι όμως, η γυναίκα βρέθηκε νεκρή μέσα στο σπίτι της, έπειτα από επίθεση που, σύμφωνα με τα πρώτα ιατροδικαστικά ευρήματα, περιλάμβανε εκτεταμένες κακώσεις και στραγγαλισμό.

Η υπόθεση του Θησείου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή αναδεικνύει πόσο δύσκολο είναι να αναγνωριστεί εγκαίρως ο κίνδυνος μέσα σε μια κακοποιητική σχέση. Πόσες φορές ο φόβος, η συναισθηματική εξάρτηση, η κοινωνική απομόνωση ή η πεποίθηση ότι «δεν θα φτάσει μέχρι εκεί» εμποδίζουν μια γυναίκα να ζητήσει βοήθεια; Και πόσες φορές οι άνθρωποι γύρω της δεν αντιλαμβάνονται τι πραγματικά συμβαίνει πίσω από την πόρτα ενός σπιτιού;

Το 2026 επιβεβαιώνει ότι οι γυναικοκτονίες παραμένουν ένα από τα πιο επίμονα και ανεπίλυτα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας.

17 γυναικοκτονίες μέσα σε έναν χρόνο και η αδυναμία αξιόπιστης καταγραφής

Η δολοφονία της Μαρίνας καταγράφηκε από δημοσιεύματα της 19ης Νοεμβρίου ως η 17η γυναικοκτονία μέσα σε έναν χρόνο. Ωστόσο, η καταμέτρηση των θυμάτων δεν είναι ενιαία. Η Καθημερινή αναφέρθηκε σε 13ο θύμα για το 2026, ενώ το Ελληνικό Τμήμα του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τη Γυναικοκτονία (EOF) είχε καταγράψει 16 περιπτώσεις έως τις 11 Οκτωβρίου. Η απόκλιση σχετίζεται με διαφορετικά κριτήρια και χρονικά όρια καταγραφής.

Το γεγονός ότι δεν υπάρχει ενιαία και επικαιροποιημένη επίσημη βάση δεδομένων αποτελεί από μόνο του ένα σοβαρό πρόβλημα. Η Ελλάδα εξακολουθεί να μην διαθέτει έναν εξειδικευμένο επίσημο μηχανισμό που να καταγράφει συστηματικά τις γυναικοκτονίες, τα χαρακτηριστικά τους, τη σχέση θύματος και δράστη, το ιστορικό κακοποίησης και την εξέλιξη των υποθέσεων. Το Παρατηρητήριο στηρίζεται σε δημοσιεύματα και επισημαίνει ότι τα στοιχεία του χρειάζονται διασταύρωση με επίσημα δεδομένα.

Η έλλειψη αυτή δυσκολεύει όχι μόνο την αποτύπωση του προβλήματος αλλά και τον σχεδιασμό πολιτικών πρόληψης. Χωρίς ενιαία δεδομένα είναι δύσκολο να γνωρίζουμε πόσες γυναίκες είχαν καταγγείλει προηγουμένως τον δράστη, πόσες είχαν ζητήσει προστασία, πόσες είχαν εγκαταλείψει την κοινή κατοικία και σε ποιες περιπτώσεις είχαν προηγηθεί απειλές.

Η διαδρομή των αριθμών: Από το 2019 έως το 2026

Τα στοιχεία του Ελληνικού Τμήματος του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τη Γυναικοκτονία αποτυπώνουν τη διαχρονική έκταση του φαινομένου. Σύμφωνα με την καταγραφή του, οι γυναικοκτονίες ήταν:

Έτος Γυναικοκτονίες
2019 17
2020 19
2021 31
2022 27
2023 15
2024 20
2025 21
2026 16*

*Τα στοιχεία του 2026 αφορούν την καταγραφή έως τις 11 Οκτωβρίου και δεν περιλαμβάνουν τη δολοφονία στο Θησείο. Πηγή: Ελληνικό Τμήμα Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τη Γυναικοκτονία. femicide.gr

Η εικόνα χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση. Η 6η Ετήσια Έκθεση της Γενικής Γραμματείας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2026, παρουσιάζει διαφορετική σειρά αριθμών για τον δείκτη των γυναικών θυμάτων γυναικοκτονίας: 8 το 2019, 8 το 2020, 23 το 2021, 24 το 2022, 11 το 2023, 17 το 2024 και 16 το 2025.

Πρόκειται για διαφορετικές καταγραφές, με διαφορετική μεθοδολογία και πηγές. Η ίδια η έκθεση επισημαίνει ότι τα διαθέσιμα διοικητικά δεδομένα δεν πληρούν ακόμη τα ευρωπαϊκά κριτήρια συγκρισιμότητας. Επομένως, οι αριθμοί δεν πρέπει να αθροίζονται ή να παρουσιάζονται ως μία ενιαία επίσημη σειρά.

Ανεξάρτητα από τη μεθοδολογία, όμως, το συμπέρασμα παραμένει: κάθε χρόνο δεκάδες γυναίκες χάνουν τη ζωή τους σε εγκλήματα που συνδέονται με το φύλο τους, την άσκηση ελέγχου πάνω στη ζωή τους και την αδυναμία αποδοχής της αυτονομίας τους.

Το σπίτι παραμένει ο πιο επικίνδυνος χώρος

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για το 2025 που συγκέντρωσε το Ελληνικό Τμήμα του EOF. Από τις 21 γυναικοκτονίες που εντόπισε στη δημοσιότητα:

  • Οι 7 αποδόθηκαν σε συζύγους, μία σε σύντροφο και μία σε πρώην σύζυγο ή σύντροφο.
  • Συνολικά 9 περιπτώσεις συνδέονταν με συντροφική σχέση και 5 με άλλα μέλη της οικογένειας.
  • Σε 10 περιπτώσεις, δηλαδή στο 48%, οι γυναίκες δολοφονήθηκαν στο σπίτι του ζευγαριού ή της οικογένειας.
  • Σε άλλες 3 περιπτώσεις δολοφονήθηκαν στο δικό τους σπίτι.
  • Σε 6 περιπτώσεις (29%) υπήρχε καταγεγραμμένο ιστορικό προηγούμενης ψυχοσωματικής βίας. Σε 10 περιπτώσεις (48%) δεν υπήρχαν διαθέσιμες πληροφορίες για το συγκεκριμένο στοιχείο. femicide.gr

Το τελευταίο εύρημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Η απουσία καταγεγραμμένου ιστορικού βίας δεν σημαίνει ότι δεν υπήρχε κακοποίηση. Μπορεί να σημαίνει ότι δεν είχε καταγγελθεί, ότι δεν είχε αναγνωριστεί από το περιβάλλον ή ότι δεν είχε αποτυπωθεί στις διαθέσιμες πηγές.

Η γυναικοκτονία δεν εμφανίζεται πάντοτε ως η τελευταία πράξη μιας μακράς σειράς καταγγελιών. Μπορεί να προηγούνται χρόνια ψυχολογικής πίεσης, απειλών, ελέγχου, οικονομικής εξάρτησης και απομόνωσης, στοιχεία που δύσκολα γίνονται ορατά στους ανθρώπους έξω από τη σχέση.

Η περίπτωση της Μαρίνας στο Θησείο επαναφέρει ακριβώς αυτή τη διάσταση. Η αδελφή της περιέγραψε μια γυναίκα που φοβόταν την εγκατάλειψη και είχε απομονωθεί τα τελευταία χρόνια. Η οικογένεια δεν είχε αντιληφθεί περιστατικά σωματικής βίας. Τα ιατροδικαστικά ευρήματα, ωστόσο, αποκάλυψαν μια εξαιρετικά βίαιη επίθεση. Η Καθημερινή αναφέρθηκε και σε παλαιότερες εκδορές στα χέρια της, οι οποίες εξετάζονται ως πιθανή ένδειξη προηγούμενων περιστατικών βίας.

19.167 γυναίκες κατήγγειλαν ενδοοικογενειακή βία το 2025

Η έκταση του προβλήματος γίνεται ακόμη πιο σαφής όταν εξετάσει κανείς τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας που περιλαμβάνονται στην ετήσια έκθεση της Γενικής Γραμματείας Ισότητας.

Το 2025 καταγράφηκαν 19.167 γυναίκες θύματα ενδοοικογενειακής βίας, έναντι 18.640 το 2024. Πρόκειται για αύξηση περίπου 3%. Τα καταγγελλόμενα περιστατικά ανήλθαν σε 22.876, από 22.080 την προηγούμενη χρονιά.

Οι γυναίκες αντιπροσώπευαν το 72,4% του συνόλου των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας που καταγράφηκαν από την Αστυνομία. Ακόμη πιο ενδεικτικό είναι ότι το 55,6% των περιστατικών συνδεόταν με συντροφικές σχέσεις, συμπεριλαμβανομένων των πρώην συντρόφων και συζύγων.

Η αύξηση των καταγγελιών δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι αυξήθηκε στον ίδιο βαθμό η πραγματική έκταση της βίας. Μπορεί επίσης να αντανακλά μεγαλύτερη διάθεση των γυναικών να απευθυνθούν στις αρχές, καλύτερη αναγνώριση της κακοποίησης και μικρότερη ανοχή στη σιωπή.

Σε κάθε περίπτωση, οι αριθμοί δείχνουν ότι η βία μέσα στις σχέσεις και στην οικογένεια αφορά ένα εξαιρετικά μεγάλο τμήμα της κοινωνίας.

Γιατί οι γυναίκες δεν καταφέρνουν να απομακρυνθούν από τον κίνδυνο

Ένα από τα στερεότυπα που εξακολουθούν να συνοδεύουν τις γυναικοκτονίες είναι η ερώτηση γιατί μια γυναίκα δεν έφυγε νωρίτερα από μια κακοποιητική σχέση.

Η ερώτηση αυτή συχνά παραβλέπει τους πραγματικούς μηχανισμούς εγκλωβισμού. Η οικονομική εξάρτηση, ο φόβος για την ασφάλεια των παιδιών, οι απειλές, η συναισθηματική χειραγώγηση, η κοινωνική απομόνωση και η πεποίθηση ότι ο σύντροφος θα αλλάξει μπορούν να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον από το οποίο η έξοδος μοιάζει εξαιρετικά δύσκολη.

Η μαρτυρία για τη Μαρίνα στο Θησείο είναι χαρακτηριστική. Η γυναίκα, σύμφωνα με την αδελφή της, φοβόταν μήπως την εγκαταλείψει ο σύζυγός της. Η συναισθηματική της εξάρτηση δεν αποτελούσε προστασία από τη βία. Αντίθετα, αποτυπώνει μια σχέση στην οποία η ίδια φαίνεται να είχε χάσει την αίσθηση ασφάλειας.

Η κοινωνική αντίληψη ότι η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί ιδιωτική υπόθεση εξακολουθεί επίσης να λειτουργεί ανασταλτικά. Συγγενείς, φίλοι και γείτονες μπορεί να αντιλαμβάνονται ενδείξεις, αλλά να αποφεύγουν να παρέμβουν, θεωρώντας ότι πρόκειται για προσωπική υπόθεση του ζευγαριού.

Η πραγματικότητα είναι ότι η βία δεν αρχίζει πάντοτε με ένα χτύπημα. Μπορεί να ξεκινά με τον έλεγχο των μετακινήσεων, την απομόνωση από φίλους και συγγενείς, τις απειλές, την οικονομική χειραγώγηση και τη συστηματική υποτίμηση της γυναίκας.

Τα εργαλεία προστασίας και το ερώτημα της αποτελεσματικότητάς τους

Τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί στην Ελλάδα μηχανισμοί υποστήριξης και προστασίας των γυναικών που αντιμετωπίζουν ενδοοικογενειακή βία.

Ανάμεσά τους βρίσκονται:

  • Η τηλεφωνική γραμμή SOS 15900, που λειτουργεί όλο το εικοσιτετράωρο για γυναίκες που υφίστανται βία.
  • Το Panic Button, η ψηφιακή εφαρμογή που επιτρέπει σε γυναίκες οι οποίες βρίσκονται σε κίνδυνο να ειδοποιούν άμεσα τις αρχές.
  • Το πανελλαδικό δίκτυο συμβουλευτικών κέντρων και ξενώνων φιλοξενίας για γυναίκες θύματα βίας.
  • Οι υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας.

Η ύπαρξη αυτών των εργαλείων είναι σημαντική. Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, είναι κατά πόσο λειτουργούν συντονισμένα, αν οι γυναίκες έχουν εύκολη πρόσβαση σε αυτά και κυρίως αν η αξιολόγηση του κινδύνου γίνεται εγκαίρως και με τρόπο που να αποτρέπει την επανάληψη της βίας.

Η ετήσια έκθεση της Γενικής Γραμματείας Ισότητας καταγράφει, μεταξύ άλλων, την αύξηση των γυναικών που απευθύνονται στις αστυνομικές αρχές. Η πρόκληση είναι να μετατραπεί αυτή η κινητοποίηση σε ουσιαστική προστασία.

Η προστασία δεν μπορεί να εξαντλείται στην καταγραφή μιας καταγγελίας ή στην προσωρινή απομάκρυνση του δράστη. Απαιτεί αξιολόγηση της επικινδυνότητας, συνεχή παρακολούθηση των υποθέσεων, αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων προστασίας και συνεργασία αστυνομίας, δικαιοσύνης και κοινωνικών υπηρεσιών.

Από την καταγραφή των νεκρών στην πρόληψη των επόμενων γυναικοκτονιών

Η 25η Νοεμβρίου, Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, βρίσκει την Ελλάδα αντιμέτωπη με μια πραγματικότητα που δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως σειρά μεμονωμένων οικογενειακών τραγωδιών.

Κάθε νέα γυναικοκτονία επαναφέρει τα ίδια ερωτήματα: Υπήρχαν προηγούμενες ενδείξεις; Είχε ζητήσει η γυναίκα βοήθεια; Είχαν ενημερωθεί οι αρχές; Υπήρχε δυνατότητα να απομακρυνθεί από τον δράστη; Λειτούργησαν οι μηχανισμοί προστασίας;

Στην περίπτωση της Μαρίνας, η οικογένειά της δεν είχε αντιληφθεί προηγούμενα περιστατικά σωματικής βίας. Αυτό δεν απαλλάσσει την κοινωνία από την ανάγκη να αναγνωρίζει τις πιο δύσκολες και λιγότερο ορατές μορφές κακοποίησης.

Η συζήτηση για τις γυναικοκτονίες δεν μπορεί να περιορίζεται στην καταμέτρηση των θυμάτων κάθε φορά που μια γυναίκα δολοφονείται. Χρειάζεται συστηματική καταγραφή, διαφάνεια, αξιολόγηση των πολιτικών που εφαρμόζονται και ουσιαστική λογοδοσία για τις περιπτώσεις στις οποίες οι μηχανισμοί προστασίας αποτυγχάνουν.

Πάνω απ’ όλα, χρειάζεται να αλλάξει η αντίληψη ότι όσα συμβαίνουν μέσα σε μια σχέση ανήκουν αποκλειστικά στους δύο ανθρώπους που τη συνθέτουν.

Η Μαρίνα φοβόταν μήπως την εγκαταλείψει ο άνδρας της. Δεν πρόλαβε να φύγει η ίδια από τη σχέση. Και η δολοφονία της υπενθυμίζει με τον πιο σκληρό τρόπο ότι η συναισθηματική εξάρτηση, ο φόβος και η σιωπή μπορούν να γίνουν μέρος μιας θανατηφόρας παγίδας.

Το ζητούμενο είναι να μην περιμένουμε την επόμενη γυναικοκτονία για να αναρωτηθούμε τι δεν λειτούργησε.

Δείτε επίσης