Τουρκικό ΥΠΑΜ: «Καμία μη αδειοδοτημένη δραστηριότητα στην υφαλοκρηπίδα μας»
Νέα ευθεία παρέμβαση της Άγκυρας στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με το τουρκικό υπουργείο Άμυνας να δηλώνει ότι δεν θα επιτρέψει την πόντιση του καλωδίου χωρίς προηγούμενη τουρκική άδεια. Η δήλωση έρχεται την ώρα που Αθήνα και Λευκωσία προετοιμάζουν την επανεκκίνηση του έργου και η ελληνική πλευρά έχει διαμηνύσει ότι δεν τίθεται ζήτημα τουρκικής αδειοδότησης.
Η νέα τουρκική τοποθέτηση αφορά άμεσα το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου και επαναφέρει στο προσκήνιο τη διαφορά Αθήνας και Άγκυρας για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Τουρκία υποστηρίζει ότι τμήμα της διαδρομής βρίσκεται σε περιοχή την οποία θεωρεί τμήμα της δικής της υφαλοκρηπίδας.
Στην ανακοίνωσή του, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας υποστηρίζει ότι κάθε εγκατάσταση καλωδίων ή αγωγών, καθώς και κάθε επιστημονική ερευνητική δραστηριότητα στην περιοχή που η Άγκυρα θεωρεί ότι ανήκει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα, θα πρέπει να συντονίζεται εκ των προτέρων με την Τουρκία.
«Δεν θα επιτρέψει καμία μη αδειοδοτημένη δραστηριότητα στην υφαλοκρηπίδα μας», αναφέρει χαρακτηριστικά, επιχειρώντας να συνδέσει την υλοποίηση του έργου με προηγούμενη έγκριση της Άγκυρας.
Η θέση αυτή βρίσκεται σε ευθεία αντίθεση με όσα έχει δηλώσει η Αθήνα. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να ζητηθεί άδεια από την Τουρκία για το έργο, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα θα αδειοδοτήσει τις εργασίες στις θαλάσσιες περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας.
Η Άγκυρα επαναφέρει τη διαφορά για την υφαλοκρηπίδα
Η νέα παρέμβαση δεν αφορά μόνο το ίδιο το καλώδιο. Εντάσσεται στη διαρκή αντιπαράθεση για το ποια χώρα έχει δικαιοδοσία σε συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου.
Η Τουρκία επιχειρεί να κατοχυρώσει στην πράξη την αντίληψη ότι δραστηριότητες όπως έρευνες βυθού, πόντιση καλωδίων και αγωγών ή άλλες υποθαλάσσιες εργασίες απαιτούν προηγούμενο συντονισμό με την ίδια. Η Αθήνα απορρίπτει αυτή την ερμηνεία και έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι το έργο θα προχωρήσει χωρίς τουρκική άδεια.
Το ζήτημα έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου βρίσκεται σε διαδικασία επανεκκίνησης. Η Αθήνα απορρίπτει την αλλαγή της χάραξης, ενώ σύμφωνα με την ελληνική θέση δεν υπάρχει λόγος να τροποποιηθεί η προβλεπόμενη διαδρομή.
Το προηγούμενο της Κάσου και το νέο τεστ για το GSI
Η τουρκική αντίδραση επαναφέρει μνήμες από το καλοκαίρι του 2024, όταν οι εργασίες του ιταλικού ερευνητικού πλοίου «Ievoli Relume» για τις απαιτούμενες έρευνες του έργου στην περιοχή της Κάσου είχαν προκαλέσει έντονη ελληνοτουρκική αντιπαράθεση.
Οι έρευνες για την προετοιμασία της πόντισης παραμένουν κρίσιμο στάδιο για την πορεία του Great Sea Interconnector (GSI). Η επανεκκίνησή τους αναμένεται να συνοδευτεί από νέες NAVTEX, γεγονός που μπορεί να αποτελέσει το πρώτο πρακτικό τεστ της νέας φάσης του έργου.
Η Αθήνα έχει ήδη δηλώσει ότι θα εκδώσει τις αναγκαίες NAVTEX για την έρευνα και την πόντιση του καλωδίου, ενώ η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου προγραμματίζεται να προχωρήσει το επόμενο διάστημα.
Στο στόχαστρο της Άγκυρας και η παρέλαση στη Λευκωσία
Στην ίδια ανακοίνωση, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας σχολίασε και τη σημερινή στρατιωτική παρέλαση στη Λευκωσία για την επέτειο των 66 χρόνων από την ανεξαρτησία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η Άγκυρα αναφέρει ότι η παρέλαση «παρακολουθήθηκε στενά» και υποστηρίζει ότι οι ενέργειες της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελλάδας δεν συμβάλλουν στην οικοδόμηση αμοιβαίας εμπιστοσύνης στο νησί.
Κατά την τουρκική πλευρά, οι κινήσεις αυτές «αυξάνουν την ένταση» και πλήττουν το περιβάλλον σταθερότητας στην Κύπρο. Η συγκεκριμένη αναφορά συνδέει ουσιαστικά την τουρκική αντίδραση στο GSI με το ευρύτερο Κυπριακό και τη στρατιωτική παρουσία στο νησί.
Η διπλή τουρκική παρέμβαση και το μήνυμα προς Αθήνα και Λευκωσία
Με τις δύο αναφορές, στο καλώδιο και στη στρατιωτική παρέλαση, η Άγκυρα διευρύνει το πεδίο της αντίδρασής της απέναντι σε ελληνικές και κυπριακές κινήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Για την Αθήνα, το κρίσιμο σημείο παραμένει ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου αποτελεί έργο που πρέπει να προχωρήσει χωρίς να δημιουργηθεί προηγούμενο τουρκικής αδειοδότησης. Η Τουρκία, αντίθετα, επιμένει στην απαίτηση προηγούμενου συντονισμού για δραστηριότητες στις θαλάσσιες περιοχές που θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δική της υφαλοκρηπίδα.
Έτσι, το επόμενο στάδιο του GSI δεν αφορά μόνο την τεχνική ολοκλήρωση ενός μεγάλου ενεργειακού έργου. Συνδέεται πλέον άμεσα με την πρακτική εφαρμογή των διαφορετικών αντιλήψεων Αθήνας και Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες και με το ερώτημα εάν η επανεκκίνηση των εργασιών θα προκαλέσει νέα αντιπαράθεση στην Ανατολική Μεσόγειο.
