Η Τεχεράνη συνδέει πλέον ανοιχτά το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ με την ικανοποίηση συγκεκριμένων όρων από τις ΗΠΑ, ξεκαθαρίζοντας ταυτόχρονα ότι δεν προτίθεται να κάνει παραχωρήσεις στο πυρηνικό της πρόγραμμα. Η ιρανική πρόταση προβλέπει τερματισμό των εχθροπραξιών, άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και των πετρελαϊκών κυρώσεων, καθώς και αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων.
Το πυρηνικό πρόγραμμα εκτός διαπραγμάτευσης
Κορυφαίος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters, υπό καθεστώς ανωνυμίας, ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να υποχωρήσει στο ζήτημα του πυρηνικού της προγράμματος, ακόμη και στην περίπτωση που η Ουάσιγκτον αποδεχθεί τους όρους για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Η θέση αυτή διαχωρίζει δύο ζητήματα που βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των επαφών ΗΠΑ και Ιράν: από τη μία το πυρηνικό πρόγραμμα και από την άλλη το καθεστώς της στρατηγικής θαλάσσιας οδού.
Η Τεχεράνη έχει ήδη διατυπώσει τους όρους της για την επαναλειτουργία των Στενών, σε μια εξέλιξη που έρχεται μετά την επανέναρξη του διαλόγου μεταξύ των δύο πλευρών. Στενά του Ορμούζ: Οι όροι της Τεχεράνης για το άνοιγμα
Οι όροι για το άνοιγμα του Ορμούζ
Σύμφωνα με την πρόταση που έχει διαβιβαστεί στην αμερικανική πλευρά, το Ιράν προσφέρεται να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ, υπό την προϋπόθεση ότι μέσα σε επτά ημέρες θα υπάρξουν συγκεκριμένες κινήσεις από τις ΗΠΑ.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο τερματισμός των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, η άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, η κατάργηση των πετρελαϊκών κυρώσεων και η αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί έχει παρουσιάσει τους συγκεκριμένους όρους ως βασικό μέρος της ιρανικής πρότασης για την επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού.
Η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα συνδέσει το καθεστώς των Στενών με τις ευρύτερες διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον. Στενά του Ορμούζ: Το Ιράν σκληραίνει τη στάση του
Το Ορμούζ ως διαπραγματευτικό χαρτί
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο σημείο για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και την ενεργειακή τροφοδοσία. Η παρατεταμένη διατάραξη της κυκλοφορίας στην περιοχή έχει ήδη μετατρέψει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα σε ένα από τα βασικά ζητήματα της αντιπαράθεσης ΗΠΑ και Ιράν.
Η Τεχεράνη επιχειρεί να χρησιμοποιήσει τον έλεγχο της θαλάσσιας οδού ως διαπραγματευτικό εργαλείο, ζητώντας ανταλλάγματα που αφορούν όχι μόνο τις κυρώσεις αλλά συνολικά την οικονομική και στρατιωτική πίεση που δέχεται.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τη σημασία των προηγούμενων προτάσεων του Ιράν για το καθεστώς διέλευσης από τα Στενά. Στενά του Ορμούζ: Αναβλήθηκε η συνάντηση Ιράν – κρατών του Κόλπου
Επτά ημέρες για την εφαρμογή των όρων
Το χρονοδιάγραμμα των επτά ημερών αποτελεί κομβικό στοιχείο της ιρανικής πρότασης. Η Τεχεράνη ζητά να προηγηθεί μια σειρά συγκεκριμένων ενεργειών πριν προχωρήσει στο άνοιγμα της θαλάσσιας οδού.
Παράλληλα, ο Ιρανός αξιωματούχος υπογραμμίζει ότι τα Στενά θα παραμείνουν κλειστά έως ότου οι ΗΠΑ «ικανοποιήσουν όλους τους όρους του Ιράν».
Η θέση αυτή δείχνει ότι το ζήτημα του Ορμούζ αντιμετωπίζεται από την Τεχεράνη ως ενιαίο πακέτο με τις κυρώσεις, τον αποκλεισμό των λιμανιών και την ευρύτερη στρατιωτική σύγκρουση.
Η πυρηνική διαπραγμάτευση παραμένει ξεχωριστή
Η άρνηση της Τεχεράνης να συνδέσει το άνοιγμα του Ορμούζ με παραχωρήσεις στο πυρηνικό πρόγραμμα περιπλέκει τις διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον.
Το Ιράν επιδιώκει, σύμφωνα με τη συγκεκριμένη τοποθέτηση, να διατηρήσει χωριστές τις δύο διαπραγματευτικές ατζέντες: το πυρηνικό πρόγραμμα από τη μία και τις κυρώσεις, τον αποκλεισμό και την ελεύθερη ναυσιπλοΐα από την άλλη.
Η εξέλιξη προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο στις συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν, καθώς οποιαδήποτε συμφωνία για το Ορμούζ θα πρέπει να αντιμετωπίσει παράλληλα το ζήτημα των κυρώσεων και των εχθροπραξιών, χωρίς μέχρι στιγμής να προκύπτει ιρανική διάθεση για υποχώρηση στο πυρηνικό πρόγραμμα.
