Η κυβέρνηση δεν βλέπει, στην παρούσα φάση, ανάγκη για νέα επιδότηση στην κιλοβατώρα, παρά την έντονη άνοδο των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Το ΥΠΕΝ παραπέμπει στα σταθερά, μπλε τιμολόγια ως βασικό εργαλείο προστασίας των καταναλωτών, ενώ το βάρος των άμεσων παρεμβάσεων μεταφέρεται πλέον στα καύσιμα και κυρίως στο πετρέλαιο θέρμανσης.
Χωρίς επιδότηση στο ρεύμα προς το παρόν
«Σήμερα δεν υπάρχει ανάγκη για επιδοτήσεις», ήταν το μήνυμα υψηλόβαθμου στελέχους του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας προς τους δημοσιογράφους, αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεξέτασης εφόσον η χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος κινηθεί σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα.
Ενδεικτική είναι η διακύμανση των τελευταίων ημερών. Η μέση τιμή στη χονδρεμπορική αγορά για αύριο διαμορφώνεται στα 175,59 ευρώ/MWh, ενώ την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου είχε φτάσει στα 211,76 ευρώ/MWh, έναντι 76 ευρώ/MWh την αντίστοιχη ημέρα του 2025.
Η κυβερνητική γραμμή είναι ότι οι καταναλωτές έχουν ήδη στη διάθεσή τους εργαλεία για να περιορίσουν την έκθεσή τους στις διακυμάνσεις της αγοράς, με τα σταθερά μπλε τιμολόγια να αποτελούν την επιλογή που προκρίνεται. Το μερίδιό τους έχει αυξηθεί και κινείται πλέον περίπου στο 32%.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη σταδιακή μετακίνηση καταναλωτών από τα κυμαινόμενα στα σταθερά προϊόντα. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι οικιακές παροχές με σταθερό τιμολόγιο αυξήθηκαν από 1.695.697 τον Ιανουάριο σε 1.879.013 τον Ιούνιο, δηλαδή κατά περίπου 183.000 ή 10,8% μέσα σε έξι μήνες.
Η κυβέρνηση, πάντως, δεν σχεδιάζει πρόσθετο οικονομικό κίνητρο για τη μετακίνηση στα μπλε τιμολόγια. Η λογική που μεταφέρεται από το ΥΠΕΝ είναι ότι, σε αντίθεση με το επίδομα θέρμανσης, στο ηλεκτρικό ρεύμα ο καταναλωτής έχει τη δυνατότητα να επιλέξει ένα προϊόν με σταθερή τιμή και να περιορίσει έτσι τον κίνδυνο από τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς. Αντίστοιχη εικόνα αποτυπώνεται και στις πρόσφατες τιμές των τιμολογίων ρεύματος.
Η «τρύπα» των ΥΚΩ και η μείωση 50%
Μία από τις παρεμβάσεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί αφορά τις χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας. Από τον Ιανουάριο του 2027 προβλέπεται μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ κατά 50%, προκειμένου να υπάρξει ελάφρυνση στους λογαριασμούς των νοικοκυριών.
Η δυνατότητα αυτή συνδέεται άμεσα με την κατάσταση του Ειδικού Λογαριασμού ΥΚΩ, ο οποίος χρηματοδοτεί μεταξύ άλλων το υψηλότερο κόστος ηλεκτροδότησης των μη διασυνδεδεμένων νησιών. Ο λογαριασμός εμφανίζει ιστορικό έλλειμμα περίπου 300 εκατ. ευρώ, ενώ για την κάλυψή του έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση 200 εκατ. ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Η εικόνα, ωστόσο, έχει βελτιωθεί σημαντικά σε σχέση με πέρυσι. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε το ΥΠΕΝ, το έλλειμμα των 135 εκατ. ευρώ που καταγραφόταν στο πρώτο επτάμηνο του 2025 έχει πλέον μηδενιστεί.
Καθοριστικό ρόλο έχουν οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών. Μόνο η διασύνδεση της Σαντορίνης με το ηπειρωτικό σύστημα εκτιμάται ότι θα εξοικονομεί περίπου 80 εκατ. ευρώ ετησίως από τις ΥΚΩ, καθώς περιορίζεται η ανάγκη λειτουργίας πετρελαϊκών μονάδων για την κάλυψη της ζήτησης.
Σε συνδυασμό με τη διασύνδεση της Κρήτης, η εξοικονόμηση δημιουργεί μεγαλύτερο περιθώριο για την εξισορρόπηση του λογαριασμού. Το ΥΠΕΝ εκτιμά ότι ο ΕΛΥΚΩ μπορεί να ισοσκελιστεί εντός του 2027, αφού συνυπολογιστούν η κρατική χρηματοδότηση και τα οφέλη από τις νέες διασυνδέσεις.
Καύσιμα: Στο επίκεντρο το πετρέλαιο θέρμανσης
Με δεδομένο ότι προς το παρόν δεν προχωρά νέα παρέμβαση στο ηλεκτρικό ρεύμα, η προσοχή της κυβέρνησης στρέφεται στο δεύτερο μέτωπο της ενεργειακής ακρίβειας: τα καύσιμα.
Οι τελικές αποφάσεις για το πακέτο μέτρων αναμένονται μέσα στις επόμενες ημέρες, με το πετρέλαιο θέρμανσης να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή. Το επίδομα θέρμανσης αφορά περίπου 1,2 εκατ. δικαιούχους και το δημοσιονομικό κόστος υπολογίζεται σήμερα σε 173 εκατ. ευρώ.
Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει οριζόντια αύξηση του ποσού, χωρίς αλλαγή στα υφιστάμενα εισοδηματικά κριτήρια. Το τελικό ύψος της ενίσχυσης θα εξακολουθήσει να συνδέεται με τις καιρικές συνθήκες και τα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.
Παράλληλα, εξετάζεται παρέμβαση στην αντλία, με το ντίζελ κίνησης να αποτελεί βασικό αντικείμενο της συζήτησης. Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης το ενδεχόμενο πλαφόν στα περιθώρια κέρδους της εμπορίας καυσίμων, χωρίς να έχει αποφασιστεί εάν θα περιληφθεί στο τελικό πακέτο.
Διαφορετική είναι η προσέγγιση για τα διυλιστήρια. Το ΥΠΕΝ θεωρεί ότι η επιβολή πλαφόν στα περιθώρια κέρδους τους συνδέεται με ένα διεθνώς εμπορεύσιμο προϊόν και θα μπορούσε να επηρεάσει την ανταγωνιστικότητα και τις εξαγωγές. Για το φυσικό αέριο έχει επίσης εξεταστεί σενάριο επιδότησης, πιθανώς με συμμετοχή της ΔΕΠΑ, χωρίς όμως να έχει οριστικοποιηθεί σχετική παρέμβαση.
Περιορισμένα τα περιθώρια για τη βιομηχανία
Το υψηλό ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα και για τη βιομηχανία, όμως η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι τα δημοσιονομικά περιθώρια για νέα μέτρα είναι περιορισμένα.
Το ΥΠΕΝ αξιολογεί τις ανάγκες των βιομηχανιών που δεν εντάσσονται στην υφιστάμενη αντιστάθμιση και παράλληλα εξετάζει την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών εργαλείων CISAF και METSAF. Το ευρωπαϊκό πλαίσιο επιτρέπει παρεμβάσεις υπέρ ενεργοβόρων επιχειρήσεων, με την ένταση της ενίσχυσης να μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να φτάσει έως και το 70% της μέσης ετήσιας χονδρεμπορικής τιμής.
Η Ελλάδα έχει ήδη αξιοποιήσει την αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους CO2, η οποία καλύπτει περίπου 40 επιχειρήσεις με συνολική κατανάλωση περίπου 7 TWh. Το ζήτημα αφορά πλέον τις επιχειρήσεις που παραμένουν εκτός του συγκεκριμένου σχήματος.
Η ελληνική βιομηχανία ζητά τριετή ορίζοντα στήριξης μέσω CISAF/METSAF, ενώ οι φορείς της επισημαίνουν την πίεση που προκαλεί το ενεργειακό κόστος σε περισσότερες από 700 ενεργοβόρες επιχειρήσεις.
Το ΥΠΕΝ εξετάζει το κόστος μιας πιθανής διεύρυνσης, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχει διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος για την κάλυψη του συνόλου των επιχειρήσεων. Παράλληλα, έχει ανοίξει ο δρόμος για επενδύσεις σε συστήματα αποθήκευσης ενέργειας από τη βιομηχανία χωρίς υποχρεωτική ταυτόχρονη εγκατάσταση φωτοβολταϊκών.
Data centers: Φίλτρο στα αιτήματα για 6-7 GW
Στο μεταξύ, ειδικό νομοθετικό πλαίσιο ετοιμάζει το ΥΠΕΝ για τα data centers, με στόχο να μπει τάξη στα αιτήματα σύνδεσης που έχουν συσσωρευτεί.
Η «ουρά» των αιτημάτων φτάνει σήμερα τα 6-7 GW, ενώ οι όροι σύνδεσης που έχουν ήδη χορηγηθεί αντιστοιχούν σε περίπου 1 GW. Η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στα αιτήματα και στα έργα που έχουν φτάσει σε ώριμο στάδιο οδηγεί την κυβέρνηση στην επιλογή αυστηρότερων κριτηρίων.
Το νέο πλαίσιο αναμένεται να προβλέπει αυστηρές εγγυητικές επιστολές και έλεγχο της οικονομικής φερεγγυότητας των επενδυτών, ώστε να προχωρούν κατά προτεραιότητα έργα με πραγματική δυνατότητα υλοποίησης.
Παράλληλα, εξετάζεται παρέκκλιση από τη χρονική σειρά εξέτασης των αιτημάτων, καθώς ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ έχουν επισημάνει τους περιορισμούς που δημιουργούν τα κορεσμένα δίκτυα. Η σχετική νομοθετική πρωτοβουλία αναμένεται να τεθεί σύντομα σε διαβούλευση, ενώ τα περιβαλλοντικά κριτήρια εξετάζονται σε ξεχωριστή διαδικασία.
