Λίγες ώρες απομένουν μέχρι το υπουργικό συμβούλιο στις 11 το πρωί, όπου αναμένεται να οριστικοποιηθεί η πρώτη δέσμη παρεμβάσεων για την ενεργειακή ακρίβεια.
Στο επίκεντρο βρίσκονται το πετρέλαιο κίνησης και η αμόλυβδη, με την κυβέρνηση να προσαρμόζει μέχρι την τελευταία στιγμή το ύψος της στήριξης ανάλογα με την πορεία της διεθνούς τιμής του πετρελαίου.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια αγορά όπου οι τιμές των καυσίμων παραμένουν ιδιαίτερα αυξημένες. Η ενεργειακή ακρίβεια και οι επιπτώσεις της στα νοικοκυριά έχουν ήδη περάσει από την αντλία στο συνολικό κόστος μετακίνησης και μεταφοράς προϊόντων, ενώ οι τιμές των καυσίμων στην Ελλάδα αυξήθηκαν τον Αύγουστο κατά 27,2% σε ετήσια βάση. Τα καύσιμα στο επίκεντρο της ακρίβειας
Το κυβερνητικό σχέδιο προβλέπει επανεξέταση των μέτρων ανά 15 ημέρες, ώστε η στήριξη να προσαρμόζεται στις διεθνείς εξελίξεις. Η λογική αυτή συνδέεται με την αβεβαιότητα στις αγορές πετρελαίου και με τον κίνδυνο οι υψηλές τιμές του diesel να μεταφερθούν σταδιακά σε μεταφορές, τρόφιμα και άλλα αγαθά.
Στο πετρέλαιο κίνησης φαίνεται να έχει διαμορφωθεί η βασική κατεύθυνση για αυξημένη επιδότηση κατά το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου. Η στήριξη, που τον Σεπτέμβριο διαμορφώθηκε συνολικά στα 15 λεπτά το λίτρο από κράτος και διυλιστήρια, αναμένεται να κινηθεί τουλάχιστον στα 20 λεπτά, με το τελικό ύψος να παραμένει ανοικτό.
Η επιλογή του diesel ως πρώτου πεδίου παρέμβασης έχει άμεση σχέση με το κόστος της εφοδιαστικής αλυσίδας. Η τιμή του έχει πλέον ξεπεράσει σε αρκετές περιπτώσεις εκείνη της αμόλυβδης, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις για επιχειρήσεις μεταφορών και, μέσω αυτών, στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών. Νέα επιδότηση στα καύσιμα και οι εξελίξεις στο diesel
Αμόλυβδη: Παράταση της επιδότησης και παρέμβαση στα περιθώρια κέρδους
Για την αμόλυβδη, ο σχεδιασμός προβλέπει τη συνέχιση της έκπτωσης των 10 λεπτών ανά λίτρο από τα διυλιστήρια. Παράλληλα, εξετάζονται παρεμβάσεις στην εμπορική αλυσίδα, με την επαναφορά του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους να παραμένει στο τραπέζι.
Το συγκεκριμένο μέτρο είχε ως στόχο να περιορίσει το περιθώριο από τις εταιρείες εμπορίας έως τα πρατήρια, ώστε η μείωση που επιτυγχάνεται στο προηγούμενο στάδιο της αγοράς να φτάνει στον τελικό καταναλωτή.
Η εικόνα στην κατανάλωση δείχνει ήδη ότι οι υψηλές τιμές έχουν αρχίσει να επηρεάζουν τη ζήτηση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, οι παραδόσεις βενζίνης στην εγχώρια αγορά ήταν χαμηλότερες από πέρυσι τον Απρίλιο και τον Μάιο, ενώ στο εξάμηνο καταγράφηκε συνολικά υποχώρηση των ποσοτήτων.
Η μείωση της κατανάλωσης έχει ιδιαίτερη σημασία και για τα δημόσια έσοδα. Ο ΕΦΚ καυσίμων στο οκτάμηνο απέφερε λιγότερα από τον προβλεπόμενο στόχο, καθώς ο συγκεκριμένος φόρος συνδέεται με την ποσότητα που καταναλώνεται. Αντίθετα, ο ΦΠΑ πετρελαιοειδών κινήθηκε υψηλότερα από τον στόχο, καθώς επηρεάζεται από την αξία των συναλλαγών.
Στις 14 Οκτωβρίου το δεύτερο πακέτο για το πετρέλαιο θέρμανσης
Το δεύτερο και μεγαλύτερο μέτωπο ανοίγει στις 14 Οκτωβρίου, όταν θα επανεξεταστεί η κατάσταση στην αγορά και θα ανακοινωθεί η επόμενη δέσμη παρεμβάσεων, μία ημέρα πριν από την έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης.
Κεντρικός στόχος είναι η τιμή εκκίνησης στην αντλία να παραμείνει κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο. Η κυβέρνηση έχει προαναγγείλει συνδυασμό επιδότησης από το κράτος και τα διυλιστήρια, ενώ στο ίδιο πακέτο θα περιλαμβάνεται και αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Η κυβερνητική παρέμβαση στο πετρέλαιο θέρμανσης
Με τα σημερινά δεδομένα των διεθνών τιμών, χωρίς παρέμβαση η τιμή στην ελληνική αγορά θα μπορούσε να κινηθεί κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο. Για να επιτευχθεί ο στόχος των 1,75 ευρώ απαιτείται επομένως σημαντική επιδότηση, με τα σενάρια να προβλέπουν παρέμβαση τουλάχιστον 25 λεπτών και, σε περίπτωση νέας ανόδου του πετρελαίου, ακόμη υψηλότερη.
Το μέγεθος της παρέμβασης θα εξαρτηθεί από την τιμή του «μαύρου χρυσού» στις αρχές Οκτωβρίου. Για τον λόγο αυτόν εξετάζεται και ένας μηχανισμός που θα λειτουργεί ως ασφαλιστική δικλίδα, ώστε η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης να μην υπερβαίνει το όριο που θα τεθεί.
Παράλληλα, το επίδομα θέρμανσης αναμένεται να αυξηθεί οριζόντια. Πέρυσι το βασικό ποσό κυμαινόταν από 100 έως 800 ευρώ και ο φετινός σχεδιασμός προβλέπει αύξηση τουλάχιστον 20%, με την τελική απόφαση να συνδέεται και αυτή με την πορεία των διεθνών ενεργειακών τιμών.
Στο τραπέζι και προσωρινή μείωση του ΕΦΚ
Ένα ακόμη ενδεχόμενο που παραμένει ανοικτό είναι η προσωρινή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα. Η κυβέρνηση έχει συνδέσει την επιλογή με τις αποφάσεις και τα δημοσιονομικά περιθώρια που θα επιτρέψει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Εφόσον υπάρξει σχετικό περιθώριο, η μείωση θα έχει έκτακτο και προσωρινό χαρακτήρα και θα εφαρμόζεται όσο διαρκεί η ενεργειακή κρίση. Δεν εξετάζεται, σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, ως μόνιμη αλλαγή στη φορολογία των καυσίμων.
Έτσι, η κυβερνητική παρέμβαση εξελίσσεται σε δύο στάδια: το πρώτο αφορά άμεσα το diesel και την αμόλυβδη και αναμένεται να αποσαφηνιστεί σήμερα, ενώ το δεύτερο θα επικεντρωθεί στο πετρέλαιο θέρμανσης και στο επίδομα θέρμανσης στις 14 Οκτωβρίου. Το σχέδιο για επιδότηση πετρελαίου θέρμανσης και αύξηση του επιδόματος
Το κρίσιμο στοιχείο παραμένει η διεθνής τιμή του πετρελαίου. Η κυβέρνηση επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πλαίσιο στήριξης που θα μπορεί να μεταβάλλεται ανάλογα με τις εξελίξεις, καθώς μια νέα απότομη άνοδος θα απαιτούσε μεγαλύτερη δημοσιονομική παρέμβαση, ενώ μια αποκλιμάκωση θα περιόριζε την ανάγκη για επιδοτήσεις.
