Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέβασε τους τόνους στη δεύτερη συζήτηση και ψηφοφορία για τη συνταγματική αναθεώρηση, καλώντας τα κόμματα να επανεξετάσουν τις αρχικές τους θέσεις και να αναζητήσουν συγκλίσεις.
Ο πρωθυπουργός επέκρινε ιδιαίτερα τη στάση του ΠαΣοΚ και του Νίκου Ανδρουλάκη, υποστηρίζοντας ότι η αντιπολίτευση οδηγεί σε αδιέξοδο μια διαδικασία που, όπως είπε, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μεγάλες θεσμικές αλλαγές από την επόμενη Βουλή.
Η παρέμβαση του πρωθυπουργού εντάχθηκε σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πολιτικής αντιπαράθεσης με τον πρόεδρο του ΠαΣοΚ, που έχει ενταθεί τις τελευταίες εβδομάδες.
Μητσοτάκης κατά Ανδρουλάκη: Η πρόσφατη αντιπαράθεση
Ο κ. Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η σημερινή διαδικασία δεν πρέπει να περιοριστεί στην επανάληψη των θέσεων που είχαν καταγραφεί στην πρώτη ψηφοφορία, αλλά να αξιοποιηθεί για την αναζήτηση συμφωνιών.
Στο επίκεντρο της επιχειρηματολογίας του βρέθηκε η προηγούμενη ψηφοφορία, κατά την οποία, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, καμία από τις 33 προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας δεν συγκέντρωσε τις απαιτούμενες 180 ψήφους. Ο ίδιος απέδωσε το αποτέλεσμα στη στάση της αντιπολίτευσης, την οποία χαρακτήρισε συνολικά «αδιέξοδη», ενώ ειδικά για το ΠαΣοΚ υποστήριξε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις καταψήφισε προτάσεις με τις οποίες είχε συμφωνήσει επί της αρχής.
Η σύγκρουση με τον Νίκο Ανδρουλάκη συνδέθηκε από τον πρωθυπουργό και με την ευρύτερη πολιτική αντιπαράθεση ενόψει των επόμενων εκλογών. Ο πρόεδρος του ΠαΣοΚ έχει παρουσιάσει από τη ΔΕΘ το δικό του πολιτικό και προγραμματικό σχέδιο, με έμφαση σε αλλαγές στο κράτος, την οικονομία και το κοινωνικό μοντέλο.
Ανδρουλάκης στη ΔΕΘ: Το πρόγραμμα και οι προτεραιότητες του ΠαΣοΚ
Ο Μητσοτάκης ζητά συγκλίσεις για τις μεγάλες θεσμικές αλλαγές
«Αυτή η σημερινή δεύτερη συζήτηση και ψηφοφορία για την αναθεώρηση του Συντάγματος δεν μας ζητά απλά να επαναλάβουμε τις αρχικές μας θέσεις», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σημειώνοντας ότι η διαδικασία απαιτεί από τα κόμματα να αναστοχαστούν πάνω στον διάλογο που προηγήθηκε.
Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι κεντρικός στόχος της κυβέρνησης παραμένει η δημιουργία ενός σύγχρονου Συντάγματος και ευχαρίστησε τους βουλευτές της ΝΔ που συμμετείχαν στη διαδικασία, αλλά και όλους τους βουλευτές που εργάστηκαν στην αρμόδια επιτροπή.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι μόνο η σημερινή ψηφοφορία, αλλά το ποιες μεγάλες θεσμικές αλλαγές θα μπορεί να προωθήσει η επόμενη Βουλή και με ποια πλειοψηφία.
Ο κ. Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η διαδικασία της αναθεώρησης προβλέπει ακριβώς τη δυνατότητα να μεσολαβήσουν εκλογές και να αποτυπωθούν στη συνέχεια οι πολιτικές θέσεις που έχουν τεθεί ενώπιον των πολιτών. Με αυτό το επιχείρημα επέκρινε τη στάση του ΠαΣοΚ, λέγοντας ότι η άρνηση συναίνεσης σήμερα επειδή μια πρόταση προέρχεται από την κυβέρνηση δημιουργεί εμπόδια στη συνταγματική διαδικασία.
Παράλληλα, επικαλέστηκε τη στάση που είχε τηρήσει, όπως είπε, η Νέα Δημοκρατία κατά τη συνταγματική αναθεώρηση του 1999-2000, όταν βρισκόταν στην αξιωματική αντιπολίτευση. Υποστήριξε ότι τότε υπήρξαν διαβουλεύσεις και συμφωνίες για αλλαγές μεταξύ της πρώτης Βουλής και της αναθεωρητικής Βουλής.
Τα μη κρατικά πανεπιστήμια, η επιστολική ψήφος και το άρθρο 86
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε σε συγκεκριμένες διατάξεις που, κατά την άποψή του, θα μπορούσαν να αποτελέσουν πεδίο συναίνεσης.
Μεταξύ αυτών έθεσε τη συνταγματική κατοχύρωση της λειτουργίας μη κρατικών πανεπιστημίων, την επιστολική ψήφο, τη σύνδεση της αξιολόγησης με την απόδοση και την αμοιβή των δημοσίων υπαλλήλων, αλλά και την αλλαγή του άρθρου 86 για την ποινική ευθύνη των υπουργών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάγκη να αντιμετωπιστεί, όπως είπε, η δυνατότητα επαναλαμβανόμενων εκλογικών αναμετρήσεων που δημιουργούν πολιτική αβεβαιότητα. Κατά τον κ. Μητσοτάκη, τέτοιες αλλαγές θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως θεσμικά αντίβαρα απέναντι σε κινδύνους που στο παρελθόν συνδέθηκαν με την πολιτική και οικονομική αστάθεια.
Ο πρωθυπουργός επικαλέστηκε, μάλιστα, την περίοδο της οικονομικής κρίσης, υπενθυμίζοντας ότι ΝΔ και ΠαΣοΚ είχαν συνεργαστεί τότε σε κρίσιμες στιγμές. Το ερώτημα που έθεσε ήταν γιατί δύο κόμματα που είχαν βρεθεί στην ίδια πλευρά σε μια περίοδο μεγάλης κρίσης δεν μπορούν σήμερα να συμφωνήσουν σε θεσμικές αλλαγές.
«Όχι» ή «παρών» σημαίνει χαμένη ευκαιρία, λέει ο πρωθυπουργός
Σε ιδιαίτερα πολιτικό τόνο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι όποιος επιλέξει «όχι» ή «παρών» στη σημερινή διαδικασία θα στερήσει, κατά την εκτίμησή του, από τη χώρα την ευκαιρία να προχωρήσει ταχύτερα σε θεσμικές αλλαγές.
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε τη συζήτηση για το Σύνταγμα με τη γενικότερη πολιτική αντιπαράθεση, αναφερόμενος και στις εξαγγελίες της κυβέρνησης από τη ΔΕΘ. Επανέφερε στο προσκήνιο την αύξηση του κατώτατου μισθού, το επίδομα στους συνταξιούχους και τον «κουμπαρά» για τη νέα γενιά, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για μέτρα που έχουν συγκεκριμένο δημοσιονομικό σχεδιασμό.
ΔΕΘ 2026: Το πακέτο μέτρων της κυβέρνησης
Απέναντι σε αυτά, άσκησε κριτική στις προτάσεις του ΠαΣοΚ, αναφέροντας μεταξύ άλλων τον 13ο μισθό, τη 13η σύνταξη, το νέο ΕΚΑΣ, τη μείωση του ΦΠΑ και παρεμβάσεις για τα κόκκινα δάνεια. Ο κ. Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η ταυτόχρονη μείωση φόρων και αύξηση δαπανών δημιουργεί ζήτημα δημοσιονομικής αξιοπιστίας.
Η αναφορά αυτή μετέφερε τη συζήτηση από τη συνταγματική αναθεώρηση στην ευρύτερη πολιτική αντιπαράθεση, με τον πρωθυπουργό να υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση κινείται με συγκεκριμένους στόχους έως το 2030, ενώ η αντιπολίτευση καταθέτει προτάσεις που, κατά την εκτίμησή του, δεν συνοδεύονται από αντίστοιχη κοστολόγηση.
Το μήνυμα για τις εκλογές και η «θεσμική κανονικότητα»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέμεινε παράλληλα ότι οι εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις πρέπει να εξελίσσονται σε συνθήκες ηρεμίας και επανέλαβε ότι δεν προτίθεται να θέσει το κομματικό συμφέρον πάνω από το συμφέρον της χώρας.
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε στις διεθνείς εξελίξεις, στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου, στους πολέμους που βρίσκονται σε εξέλιξη και στις πιέσεις στις αγορές ομολόγων. Υποστήριξε ότι μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον η Ελλάδα χρειάζεται σταθερότητα και θεσμική κανονικότητα.
«Διαψεύδονται και όσοι είχαν προβλέψει πρόωρες κάλπες», είπε χαρακτηριστικά, συνδέοντας τη θέση αυτή με την ανάγκη η χώρα να αντιμετωπίσει τις διεθνείς προκλήσεις χωρίς να εισέλθει σε παρατεταμένη προεκλογική περίοδο.
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ακόμη ότι η κυβέρνηση έχει αποδείξει πως μπορεί να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες και ότι η Ελλάδα χρειάζεται σταθερότητα σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων.
Η αναφορά στις εκλογές δεν ήταν αποκομμένη από την αντιπαράθεση με το ΠαΣοΚ. Το τελευταίο διάστημα ο κ. Μητσοτάκης έχει κλιμακώσει την πολιτική αντιπαράθεση με τον Νίκο Ανδρουλάκη, ενώ το ΠαΣοΚ επιχειρεί να διαμορφώσει διακριτό πολιτικό στίγμα απέναντι τόσο στη Νέα Δημοκρατία όσο και στις υπόλοιπες δυνάμεις της αντιπολίτευσης.
Η πολιτική στρατηγική του ΠαΣοΚ και η αντιπαράθεση με Μητσοτάκη και Τσίπρα
«Ύστατη δοκιμασία αξιοπιστίας και ευθύνης»
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τη σημερινή διαδικασία «ύστατη δοκιμασία αξιοπιστίας και ευθύνης» απέναντι στις θεσμικές αλλαγές που, όπως είπε, όλοι έχουν αναγνωρίσει ως αναγκαίες.
Κάλεσε κάθε βουλευτή να επανεξετάσει, ακόμη και την τελευταία στιγμή, τη στάση του σε επιμέρους διατάξεις, αναγνωρίζοντας πάντως ότι δεν θεωρεί πιθανό να υπάρξουν σημαντικές μετατοπίσεις.
Η ουσία της σημερινής κοινοβουλευτικής διαδικασίας βρίσκεται έτσι στις απαιτούμενες πλειοψηφίες και στο εάν θα υπάρξουν μετακινήσεις μεταξύ των κομμάτων. Η δεύτερη ψηφοφορία αποτελεί το επόμενο στάδιο μιας διαδικασίας που θα καθορίσει ποιες από τις προτεινόμενες αλλαγές θα παραμείνουν στο τραπέζι για την επόμενη Βουλή και ποιες θα παραπεμφθούν σε μεταγενέστερο χρόνο.
Ο κ. Μητσοτάκης επιχείρησε να μετατρέψει τη συζήτηση αυτή σε πολιτικό δίλημμα ανάμεσα στη συναίνεση για θεσμικές αλλαγές και στην κομματική αντιπαράθεση. Η απάντηση των κομμάτων και το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας θα δείξουν το εύρος των συγκλίσεων που μπορούν να καταγραφούν στην παρούσα φάση.
