Είκοσι πέντε χρόνια πριν, στις 11 Σεπτεμβρίου 2001, τέσσερα επιβατικά αεροσκάφη καταλήφθηκαν από 19 αεροπειρατές και χρησιμοποιήθηκαν στις τρομοκρατικές επιθέσεις που συγκλόνισαν τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον κόσμο. Δύο αεροσκάφη προσέκρουσαν στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, ένα στο Πεντάγωνο και ένα τέταρτο συνετρίβη στην Πενσιλβάνια. Ο άμεσος απολογισμός έφτασε τους 2.997 νεκρούς.
Οι επιθέσεις μέσα σε λίγα λεπτά
08:46 π.μ. Η πτήση 11 της American Airlines, ένα Boeing 767, προσκρούει στον βόρειο πύργο του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου, ανάμεσα στον 93ο και τον 99ο όροφο.
09:03 π.μ. Η πτήση 175 της United Airlines, επίσης Boeing 767, προσκρούει στον δεύτερο πύργο, ανάμεσα στον 75ο και τον 85ο όροφο.
09:37 π.μ. Η πτήση 77 της American Airlines, ένα Boeing 757, πέφτει στη δυτική πτέρυγα του Πενταγώνου στην Ουάσιγκτον. Νεκροί είναι οι επιβαίνοντες στο αεροσκάφος και 125 μέλη του στρατιωτικού και πολιτικού προσωπικού του Πενταγώνου.
09:59 π.μ. Καταρρέει ο δεύτερος ουρανοξύστης του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου.
10:07 π.μ. Η πτήση 93 της American Airlines, την οποία έχουν καταλάβει αεροπειρατές, συντρίβεται στην Πενσιλβάνια. Οι επιβάτες έχουν πληροφορηθεί για τις προηγούμενες επιθέσεις και επιχειρούν να ανακτήσουν τον έλεγχο του αεροσκάφους. Η προσπάθειά τους οδηγεί στη συντριβή του πριν φτάσει στον στόχο του.
10:30 π.μ. Καταρρέει και ο δεύτερος πύργος. Οι Δίδυμοι Πύργοι έχουν πλέον εξαφανιστεί από τον ορίζοντα της Νέας Υόρκης.
Η επίθεση στη Νέα Υόρκη και το Πεντάγωνο
Μέσα σε λιγότερο από δύο ώρες, οι Ηνωμένες Πολιτείες δέχθηκαν τέσσερις συντονισμένες αεροπειρατείες. Τα αεροσκάφη χρησιμοποιήθηκαν ως όπλα εναντίον συμβολικών στόχων.
Στη Νέα Υόρκη, οι δύο πύργοι του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου επλήγησαν από δύο αεροσκάφη και κατέρρευσαν. Στην Ουάσιγκτον, ένα τρίτο αεροσκάφος προσέκρουσε στο Πεντάγωνο.
Το τέταρτο αεροσκάφος δεν έφτασε στον στόχο του. Οι επιβάτες της πτήσης 93, έχοντας ενημερωθεί τηλεφωνικά για τις προηγούμενες επιθέσεις, επιχείρησαν να πάρουν τον έλεγχο. Το αεροσκάφος συνετρίβη στην Πενσιλβάνια, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν και οι 43 επιβαίνοντες.
Οι 19 αεροπειρατές και η Αλ Κάιντα
Οι 19 αεροπειρατές ταυτοποιήθηκαν ως μέλη της Αλ Κάιντα, της ισλαμιστικής τρομοκρατικής οργάνωσης υπό την ηγεσία του Οσάμα μπιν Λάντεν.
Οι επιθέσεις είχαν ως στόχους κτίρια με ισχυρό συμβολικό χαρακτήρα. Οι Δίδυμοι Πύργοι αποτελούσαν σημείο αναφοράς για την οικονομική ισχύ της Νέας Υόρκης, ενώ το Πεντάγωνο ήταν το κέντρο της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος.
Στη Νέα Υόρκη, ο δήμαρχος Ρούντολφ Τζουλιάνι έδωσε εντολή για την εκκένωση του Μανχάταν, ενώ γέφυρες και τούνελ αποκλείστηκαν και η πόλη βυθίστηκε στο χάος.
Οι θεωρίες συνωμοσίας
Το παγκόσμιο σοκ που προκάλεσε η 11η Σεπτεμβρίου δημιούργησε γρήγορα και έναν τεράστιο κύκλο θεωριών συνωμοσίας. Με την εξάπλωση του YouTube, εκατοντάδες βίντεο άρχισαν να παρουσιάζουν υποτιθέμενες «αποδείξεις» για μια διαφορετική εκδοχή των γεγονότων.
Κεντρικός ισχυρισμός ήταν ότι πίσω από τις επιθέσεις δεν βρισκόταν η Αλ Κάιντα αλλά η ίδια η αμερικανική κυβέρνηση. Σε ορισμένες εκδοχές υποστηριζόταν ότι η κυβέρνηση είχε οργανώσει τις επιθέσεις, ενώ σε άλλες ότι γνώριζε εκ των προτέρων τι επρόκειτο να συμβεί και δεν έκανε τίποτα για να τις αποτρέψει.
Άλλες θεωρίες συνέδεσαν τις επιθέσεις με την αμερικανική εξωτερική πολιτική, τα πετρέλαια της Μέσης Ανατολής και την επιδίωξη των Ηνωμένων Πολιτειών να ενισχύσουν την παγκόσμια ισχύ τους.
«Οι Δίδυμοι Πύργοι κατεδαφίστηκαν με εκρηκτικά»
Μία από τις πιο διαδεδομένες θεωρίες υποστήριζε ότι οι Δίδυμοι Πύργοι δεν κατέρρευσαν εξαιτίας των προσκρούσεων των αεροσκαφών και των πυρκαγιών που ακολούθησαν, αλλά μέσω ελεγχόμενης κατεδάφισης με εκρηκτικά.
Η θεωρία αυτή βασίστηκε κυρίως στον τρόπο με τον οποίο κατέρρευσαν οι δύο ουρανοξύστες. Ωστόσο, εκτενής έρευνα του Εθνικού Ινστιτούτου Προτύπων και Τεχνολογίας των ΗΠΑ κατέληξε ότι οι προσκρούσεις των αεροσκαφών προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στις κολόνες στήριξης και στο σύστημα πυρασφάλειας των κτιρίων, ενώ οι πυρκαγιές αποδυνάμωσαν περαιτέρω την κατασκευή.
Το Πεντάγωνο και η θεωρία του πυραύλου
Μια άλλη θεωρία υποστήριζε ότι το Πεντάγωνο δεν χτυπήθηκε από αεροσκάφος αλλά από πύραυλο.
Οι υποστηρικτές της επικαλέστηκαν το σχήμα της καταστροφής και το γεγονός ότι στις πρώτες εικόνες από το σημείο δεν διακρινόταν καθαρά το αεροσκάφος.
Η εκδοχή αυτή ερχόταν σε αντίθεση με τις μαρτυρίες ανθρώπων που είδαν το αεροσκάφος να κατευθύνεται προς το Πεντάγωνο, αλλά και με την ανάσυρση των λειψάνων των επιβατών και του πληρώματος από τα συντρίμμια.
«Ειδοποιήθηκαν οι Εβραίοι»
Ανάμεσα στις θεωρίες που διαδόθηκαν μετά την επίθεση ήταν και ο ισχυρισμός ότι περίπου 4.000 Εβραίοι που εργάζονταν στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου είχαν ειδοποιηθεί για την επικείμενη επίθεση και δεν πήγαν στη δουλειά τους.
Η θεωρία βασίστηκε σε διαστρεβλωμένη ερμηνεία δήλωσης ισραηλινού υπουργού Εξωτερικών για περίπου 4.000 Ισραηλινούς πολίτες που βρίσκονταν στις πόλεις που επλήγησαν.
Στην πραγματικότητα, Εβραίοι συγκαταλέγονταν μεταξύ των θυμάτων της επίθεσης. Η παρουσία τους μεταξύ των νεκρών ήταν αναμενόμενη, δεδομένου του μεγέθους της εβραϊκής κοινότητας της Νέας Υόρκης.
Ο απολογισμός που συνεχίστηκε για χρόνια
Οι 2.997 άνθρωποι που σκοτώθηκαν στις επιθέσεις αποτελούν τον άμεσο απολογισμό της 11ης Σεπτεμβρίου. Οι συνέπειες, όμως, συνεχίστηκαν για χρόνια για ανθρώπους που βρίσκονταν στην περιοχή των Δίδυμων Πύργων και εκτέθηκαν στον τοξικό καπνό και στα σωματίδια από την κατάρρευση των κτιρίων.
Περίπου 10.000 άνθρωποι που βρίσκονταν στην περιοχή διαγνώστηκαν με καρκίνο στο αναπνευστικό, ενώ περίπου 2.000 επιπλέον θάνατοι αποδόθηκαν σε ασθένειες που συνδέονται με την 11η Σεπτεμβρίου.
Είκοσι πέντε χρόνια μετά, η 11η Σεπτεμβρίου παραμένει σημείο αναφοράς για την τρομοκρατία και μία από τις πιο αναγνωρίσιμες ημερομηνίες της σύγχρονης ιστορίας. Οι εικόνες των Δίδυμων Πύργων, του Πενταγώνου και της πτήσης 93 στην Πενσιλβάνια εξακολουθούν να αποτελούν το οπτικό αποτύπωμα μιας ημέρας που κόστισε τη ζωή σε 2.997 ανθρώπους και δημιούργησε συνέπειες που ξεπέρασαν κατά πολύ τα όρια των Ηνωμένων Πολιτειών.