Με τρεις βασικές προτεραιότητες διαμορφώνει η κυβέρνηση τον σχεδιασμό της οικονομικής πολιτικής για το επόμενο δίμηνο, έως τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Στο επίκεντρο βρίσκονται η αντιμετώπιση της ακρίβειας, η ενίσχυση των εισοδημάτων μέσω νέων φορολογικών και κοινωνικών παρεμβάσεων και η επιτάχυνση της υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης, το οποίο αποτελεί βασικό πυλώνα της αναπτυξιακής στρατηγικής της χώρας.
Οι κυβερνητικές κινήσεις των τελευταίων ημερών αποτυπώνουν ήδη αυτή την κατεύθυνση. Από τη μία πλευρά, η συμφωνία με τους εκπροσώπους της αγοράς για συγκράτηση και σταδιακή μείωση των τιμών σε βασικά καταναλωτικά αγαθά και, από την άλλη, η απόφαση για κατάργηση των περικοπών στις συντάξεις χηρείας που προβλέπονταν από το τρίτο μνημόνιο, συνθέτουν το πρώτο δείγμα των πρωτοβουλιών που προγραμματίζονται μέχρι το φθινόπωρο.
Στόχος η αποκλιμάκωση της ακρίβειας
Η αντιμετώπιση της ακρίβειας παραμένει η κορυφαία προτεραιότητα του οικονομικού επιτελείου. Η κυβέρνηση επιδιώκει να εφαρμοστεί πλήρως η πρώτη φάση της συμφωνίας με τους παράγοντες της αγοράς για τη διατήρηση σταθερών τιμών στα ράφια των σούπερ μάρκετ, ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για τη δεύτερη φάση, η οποία προβλέπει μειώσεις τιμών σε βασικές κατηγορίες προϊόντων από τον Σεπτέμβριο.
Στην προσπάθεια αυτή συμβάλλουν και οι διεθνείς εξελίξεις. Η αποκλιμάκωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο και η σταθεροποίηση της κατάστασης στις θαλάσσιες μεταφορές έχουν οδηγήσει σε υποχώρηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου, οι οποίες κινούνται πλέον κοντά στα 70 δολάρια ανά βαρέλι. Η εξέλιξη αυτή περιορίζει τις πληθωριστικές πιέσεις και δημιουργεί ευνοϊκότερο περιβάλλον για την αγορά.
Ενδεικτική είναι και η πορεία του πληθωρισμού στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat, ο ετήσιος πληθωρισμός διαμορφώθηκε τον Ιούλιο στο 3,9%, έναντι 4,9% τον Μάιο, εξέλιξη που αποδίδεται τόσο στη βελτίωση του διεθνούς ενεργειακού περιβάλλοντος όσο και στη σταδιακή εξομάλυνση του κόστους μεταφοράς και εφοδιασμού.
Το πακέτο της ΔΕΘ και οι παρεμβάσεις στα εισοδήματα
Παράλληλα, προχωρά η προετοιμασία του οικονομικού πακέτου που θα παρουσιαστεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Το οικονομικό επιτελείο διαθέτει δημοσιονομικό χώρο ύψους 1 δισ. ευρώ, ο οποίος ενδέχεται να αυξηθεί μετά την οριστικοποίηση των δημοσιονομικών στοιχείων. Οι διαθέσιμοι πόροι προορίζονται για ένα συνδυασμό φορολογικών ελαφρύνσεων και στοχευμένων κοινωνικών παρεμβάσεων.
Οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις αφορούν νέες μειώσεις φόρων για εργαζόμενους, ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις, καθώς και πρόσθετες ενισχύσεις προς χαμηλοσυνταξιούχους και ευάλωτα νοικοκυριά, μεταξύ των οποίων και οι δικαιούχοι του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου, όταν θα αξιολογηθούν τα δημοσιονομικά δεδομένα και οι εισηγήσεις του οικονομικού επιτελείου προς τον πρωθυπουργό.
Αγώνας δρόμου για το Ταμείο Ανάκαμψης
Το πλέον απαιτητικό μέτωπο για την κυβέρνηση παραμένει η ολοκλήρωση των οροσήμων του Ταμείου Ανάκαμψης. Έως τα τέλη Αυγούστου θα πρέπει να έχουν υλοποιηθεί οι δεσμεύσεις που συνδέονται με τις επόμενες εκταμιεύσεις ευρωπαϊκών πόρων.
Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι δεν υπάρχει κίνδυνος απώλειας χρηματοδότησης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, το 68% των συνολικών πόρων του Ταμείου, δηλαδή περίπου 24,6 δισ. ευρώ, έχει ήδη διοχετευθεί στην ελληνική οικονομία μέσα σε λιγότερο από πέντε χρόνια.
Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 10,9% του ΑΕΠ του 2023, κατατάσσοντας την Ελλάδα στην πρώτη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τη βαρύτητα των εκταμιεύσεων στην οικονομία.
Όπως επισημαίνει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το ελληνικό πρόγραμμα είναι σχεδιασμένο με αυξημένο βάρος στα τελευταία στάδια της υλοποίησης. Για τον λόγο αυτό οι επενδυτικές δαπάνες θα συνεχιστούν και κατά τη διάρκεια του 2027, παρότι η τελευταία εκταμίευση των ευρωπαϊκών πόρων προβλέπεται να πραγματοποιηθεί έως τον Δεκέμβριο του 2026.
Το οικονομικό στοίχημα του φθινοπώρου
Το δίμηνο που ακολουθεί θεωρείται καθοριστικό για την οικονομική ατζέντα της κυβέρνησης. Η πορεία των τιμών στην αγορά, η οριστικοποίηση του πακέτου της ΔΕΘ και η επιτυχής ολοκλήρωση των οροσήμων του Ταμείου Ανάκαμψης θα διαμορφώσουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί η οικονομική πολιτική το φθινόπωρο, με στόχο τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής και την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών.
