Ολοκληρώνεται το πρόγραμμα με λιγότερες από 20.000 επεμβάσεις αντί για 50.000
Η αυλαία πέφτει στις 30 Ιουνίου για το πρόγραμμα των δωρεάν απογευματινών χειρουργείων στο ΕΣΥ, καθώς ολοκληρώνεται η χρηματοδότησή του από το Ταμείο Ανάκαμψης. Ένα από τα πιο προβεβλημένα εγχειρήματα του υπουργείου Υγείας για τη μείωση των λιστών αναμονής κλείνει τον κύκλο του με αποτελέσματα αισθητά χαμηλότερα από τους αρχικούς στόχους, επιβεβαιώνοντας τις επιφυλάξεις που είχαν εκφράσει εξαρχής οι υγειονομικοί φορείς.
Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις, ο συνολικός αριθμός των επεμβάσεων που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος δεν ξεπέρασε τις 20.000, παρά το γεγονός ότι κατά την έναρξή του είχε τεθεί ως στόχος η διενέργεια 50.000 δωρεάν χειρουργείων για ασθενείς που περίμεναν πάνω από δύο χρόνια στις λίστες αναμονής.
Από τις 50.000 επεμβάσεις στις λιγότερες από 20.000
Το πρόγραμμα ξεκίνησε στις 28 Νοεμβρίου 2024 με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας να το παρουσιάζει ως μια σημαντική παρέμβαση για την αποσυμφόρηση των χειρουργικών λιστών του ΕΣΥ.
Ωστόσο, ήδη από την πρώτη στιγμή οι συνδικαλιστικές οργανώσεις των νοσοκομειακών γιατρών και εργαζομένων, όπως η ΟΕΝΓΕ, η ΕΙΝΑΠ και η ΠΟΕΔΗΝ, υποστήριζαν ότι ο στόχος ήταν ανέφικτος λόγω της υποστελέχωσης των δημόσιων νοσοκομείων.
Η εξέλιξη του προγράμματος φαίνεται να επιβεβαίωσε τις προβλέψεις τους. Οι αρχικές εκτιμήσεις των 50.000 επεμβάσεων αναθεωρήθηκαν διαδοχικά στις 35.000 και στις 33.000, ενώ τους τελευταίους μήνες οι επίσημες αναφορές του υπουργείου Υγείας έκαναν λόγο για περίπου 19.000 χειρουργεία.
Οι ελλείψεις προσωπικού περιόρισαν το εγχείρημα
Κεντρικό εμπόδιο στην υλοποίηση του προγράμματος αποδείχθηκε η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού στα δημόσια νοσοκομεία.
Η περιορισμένη διαθεσιμότητα χειρουργών, αναισθησιολόγων και νοσηλευτών δεν επέτρεψε σε πολλές μονάδες να αναπτύξουν τον απαιτούμενο αριθμό απογευματινών χειρουργικών αιθουσών. Παράλληλα, οι αυξημένες ανάγκες της καθημερινής λειτουργίας των νοσοκομείων άφησαν μικρά περιθώρια για την πλήρη αξιοποίηση του προγράμματος.
Το αποτέλεσμα ήταν ο αριθμός των επεμβάσεων να παραμένει σημαντικά χαμηλότερος από τον αρχικό σχεδιασμό, παρά τη χρηματοδότηση που εξασφαλίστηκε μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.
Διστακτικοί οι ασθενείς απέναντι στις ιδιωτικές κλινικές
Σημαντικό μέρος του σχεδιασμού στηρίχθηκε στη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, καθώς περίπου 11.000 χειρουργικές επεμβάσεις είχαν προβλεφθεί να πραγματοποιηθούν σε ιδιωτικές κλινικές με κάλυψη της δαπάνης από τον ΕΟΠΥΥ.
Ωστόσο, πολλοί ασθενείς εμφανίστηκαν επιφυλακτικοί απέναντι σε αυτή τη δυνατότητα. Αρκετοί προτιμούσαν να χειρουργηθούν από τον θεράποντα ιατρό τους σε δημόσιο νοσοκομείο, ενώ δεν έλειψαν και οι ανησυχίες για πιθανές πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις, παρά τη διαβεβαίωση ότι το κόστος καλυπτόταν εξ ολοκλήρου από το πρόγραμμα.
Η περιορισμένη ανταπόκριση συνέβαλε περαιτέρω στη χαμηλή απορρόφηση των διαθέσιμων χειρουργικών θέσεων.
Καθυστερήσεις στις πληρωμές και γραφειοκρατικά εμπόδια
Κατά τη διάρκεια εφαρμογής του προγράμματος καταγράφηκαν και σημαντικές δυσλειτουργίες στις πληρωμές τόσο των εργαζομένων του ΕΣΥ όσο και των ιδιωτικών κλινικών που συμμετείχαν στη δράση.
Ενδεικτικό είναι ότι μέχρι τον Μάρτιο του 2026 αρκετές ιδιωτικές κλινικές παρέμεναν απλήρωτες για διάστημα μεγαλύτερο των επτά μηνών. Χρειάστηκαν επανειλημμένες παρεμβάσεις του Συνδέσμου Ιδιωτικών Κλινικών Ελλάδος προκειμένου να ξεκινήσει η καταβολή των πρώτων οφειλών.
Οι καθυστερήσεις αυτές δημιούργησαν πρόσθετες δυσκολίες στην ομαλή λειτουργία του προγράμματος και ανέδειξαν τα προβλήματα συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.
Η ανακοίνωση του ΕΟΠΥΥ και οι τελικές προθεσμίες
Με ανακοίνωσή του, ο ΕΟΠΥΥ ενημέρωσε τους συμβεβλημένους παρόχους υγείας ότι ο τρέχων κύκλος του έργου για την επιτάχυνση των εκκρεμών χειρουργικών επεμβάσεων ολοκληρώνεται οριστικά στις 30 Ιουνίου 2026.
Όπως διευκρινίζεται, επιλέξιμες προς αποζημίωση θεωρούνται μόνο οι επεμβάσεις για τις οποίες θα έχει δηλωθεί εξιτήριο ασθενούς έως και την ημερομηνία λήξης του προγράμματος.
Παράλληλα, οι ιδιωτικές κλινικές καλούνται να ολοκληρώσουν έως τις 20 Ιουλίου 2026 την υποβολή των σχετικών φακέλων και δικαιολογητικών μέσω του συστήματος του Οργανισμού, ώστε να προχωρήσει η εκκαθάριση και η πληρωμή των δαπανών.
Το αποτύπωμα μιας φιλόδοξης αλλά ημιτελούς παρέμβασης
Η ολοκλήρωση των δωρεάν απογευματινών χειρουργείων αφήνει πίσω της μια μικτή εικόνα. Χιλιάδες ασθενείς εξυπηρετήθηκαν και κατάφεραν να χειρουργηθούν νωρίτερα από ό,τι θα συνέβαινε υπό κανονικές συνθήκες. Ωστόσο, οι χρόνιες ελλείψεις προσωπικού, οι δυσκολίες συνεργασίας με τον ιδιωτικό τομέα και τα προβλήματα χρηματοδοτικής διαχείρισης περιόρισαν σημαντικά την αποτελεσματικότητα του μέτρου.
Το βασικό ζητούμενο για το ΕΣΥ παραμένει η μόνιμη ενίσχυση των χειρουργικών τμημάτων και η μείωση των λιστών αναμονής μέσα από σταθερές δομικές παρεμβάσεις, καθώς η λήξη του προγράμματος επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα για το πώς θα καλυφθούν οι ανάγκες των χιλιάδων ασθενών που εξακολουθούν να περιμένουν τη σειρά τους για χειρουργείο.
