Λίγα εικοσιτετράωρα πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, οι ηγέτες της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Πολωνίας, της Ιταλίας και της Βρετανίας επιχείρησαν από το Βερολίνο να στείλουν ένα σαφές πολιτικό μήνυμα: η Ευρώπη επιδιώκει να εμφανιστεί πιο ενωμένη, πιο ισχυρή στρατιωτικά και περισσότερο συντονισμένη απέναντι στις γεωπολιτικές προκλήσεις που διαμορφώνουν το νέο διεθνές περιβάλλον.
Με πρωτοβουλία του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, η συνάντηση των πέντε μεγαλύτερων ευρωπαϊκών δυνάμεων της Συμμαχίας ανέδειξε ως κεντρική προτεραιότητα την ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα του ΝΑΤΟ, τη διατήρηση της στήριξης προς την Ουκρανία και τη διαφύλαξη της διατλαντικής συνοχής.
Τα πέντε μηνύματα του Βερολίνου
Ο Φρίντριχ Μερτς παρουσίασε ένα πλαίσιο πέντε βασικών στόχων που, όπως ανέφερε, θα πρέπει να καθοδηγήσουν τις αποφάσεις της Συνόδου της Άγκυρας.
Πρώτος στόχος είναι η διατήρηση της ενότητας της Συμμαχίας και η ενίσχυση της συλλογικής ασφάλειας στον ευρωατλαντικό χώρο. Δεύτερος, η αναβάθμιση του ευρωπαϊκού ρόλου εντός του ΝΑΤΟ, με αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 3,5% του ΑΕΠ και σημαντικές επενδύσεις στις στρατιωτικές δυνατότητες των κρατών-μελών.
Ο Γερμανός καγκελάριος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη στενότερης συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, απορρίπτοντας τις μονομερείς εθνικές πρωτοβουλίες στην άμυνα. Όπως τόνισε, η ενίσχυση της γερμανικής στρατιωτικής ισχύος θα πρέπει να εντάσσεται σε ένα ευρωπαϊκό και συμμαχικό πλαίσιο, ώστε να λειτουργεί ως παράγοντας σταθερότητας για τους γείτονες της χώρας.
Παράλληλα, πρότεινε μια νέα ισχυρή χρηματοδοτική δέσμευση των ευρωπαϊκών συμμάχων προς την Ουκρανία, με στόχο να σταλεί ξεκάθαρο μήνυμα προς τη Μόσχα ότι η στήριξη προς το Κίεβο παραμένει ενεργή και διαρκής.
Στο πέμπτο σημείο της παρέμβασής του, ο κ. Μερτς αναφέρθηκε στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, χαιρετίζοντας τη συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και εκφράζοντας τη στήριξη της Ευρώπης στις διαπραγματεύσεις που ακολουθούν.
Μακρόν: Κοινή γραμμή της G7 για την Ουκρανία
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική τη συμφωνία των χωρών της G7 γύρω από ένα κοινό κείμενο για την Ουκρανία, επισημαίνοντας ότι για πρώτη φορά μετά από 18 μήνες καταγράφηκε πλήρης σύμπλευση όλων των μελών της ομάδας.
Σύμφωνα με τον Γάλλο πρόεδρο, η αμερικανική στήριξη στην εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, η πρόθεση ενίσχυσης των ουκρανικών υποδομών και η προοπτική νέων κυρώσεων κατά της Ρωσίας συνιστούν ένδειξη στρατηγικής σύγκλισης μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Εμανουέλ Μακρόν επανέλαβε επίσης τη γαλλική θέση υπέρ της ενίσχυσης των ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων μέσω κοινών προγραμμάτων και στενότερης βιομηχανικής συνεργασίας.
Μελόνι: Η ευρωπαϊκή ασφάλεια απαιτεί πολυδιάστατη προσέγγιση
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι συνέδεσε την ενίσχυση της άμυνας με τη συνολική αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης, υπογραμμίζοντας ότι η προστασία των συνόρων και η αντιμετώπιση των σύγχρονων απειλών απαιτούν συντονισμένη δράση σε πολλαπλά επίπεδα.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός επανέλαβε τη δέσμευση για συνέχιση της υποστήριξης προς την Ουκρανία έως ότου καταστεί δυνατή μια «δίκαιη και νόμιμη ειρήνη», ενώ ανέδειξε τη στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ για την παγκόσμια οικονομία και το διεθνές εμπόριο.
Στάρμερ: Πίεση στη Ρωσία και νέα αμυντική εποχή
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ζήτησε την επιβολή πρόσθετων κυρώσεων στη Ρωσία, υποστηρίζοντας ότι η παρούσα συγκυρία δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για την ενίσχυση της διεθνούς πίεσης προς τη Μόσχα.
Παράλληλα, παρουσίασε το όραμα ενός ισχυρότερου «ευρωπαϊκού ΝΑΤΟ», το οποίο θα διαθέτει μεγαλύτερη επιχειρησιακή αυτονομία και ισχυρότερη ηγετική παρουσία, παραμένοντας ταυτόχρονα σε πλήρη συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Κιρ Στάρμερ ανακοίνωσε ότι η Βρετανία προχωρά στη μεγαλύτερη διατηρήσιμη αύξηση αμυντικών δαπανών από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, συνδέοντας την άμυνα με την τεχνολογική και βιομηχανική ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.
Τουσκ: Η ανατολική πτέρυγα πρέπει να έχει κεντρικό ρόλο
Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ περιέγραψε τη συνάντηση ως επιβεβαίωση της βούλησης των ευρωπαϊκών χωρών να διαφυλάξουν τόσο την ευρωπαϊκή όσο και τη διατλαντική ενότητα.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σημασία των χωρών της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας ότι η Πολωνία, οι χώρες της Βαλτικής, οι σκανδιναβικές χώρες και η Ρουμανία πρέπει να έχουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της στρατηγικής απέναντι στη Ρωσία.
Ο Ντόναλντ Τουσκ υπενθύμισε ότι η Πολωνία επενδύει ήδη σχεδόν το 7% του ΑΕΠ της στην άμυνα, καλώντας τους Ευρωπαίους εταίρους να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο τις αμυντικές τους δεσμεύσεις.
Η Ευρώπη αναζητά νέο στρατηγικό ρόλο
Η συνάντηση του Βερολίνου επιβεβαίωσε ότι η ευρωπαϊκή συζήτηση έχει μετατοπιστεί από το ερώτημα αν πρέπει να ενισχυθεί η κοινή άμυνα στο πώς θα επιτευχθεί αυτή η ενίσχυση με ταχύτερους ρυθμούς και μεγαλύτερο συντονισμό.
Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα αναμένεται να αποτελέσει το επόμενο κρίσιμο βήμα σε αυτή τη διαδικασία, με τους Ευρωπαίους ηγέτες να επιδιώκουν μια νέα ισορροπία μεταξύ στρατηγικής αυτονομίας, διατλαντικής συνεργασίας και διαρκούς στήριξης προς την Ουκρανία.
