Ιταλία: Ελλείψεις σε μοτσαρέλα και ζυμαρικά από τις κινητοποιήσεις των φορτηγατζήδων – Στα 3 εκατ. ευρώ την ημέρα οι ζημιές
Οι αποκλεισμοί δρόμων από οδηγούς φορτηγών που διαμαρτύρονται για την εκτόξευση των τιμών του ντίζελ προκαλούν σοβαρές διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα της Ιταλίας. Τυροκομεία στη νότια χώρα σταματούν την παραγωγή φρέσκιας μοτσαρέλας από βουβαλίσιο γάλα, μεγάλες βιομηχανίες ζυμαρικών περιορίζουν τη δραστηριότητά τους και τα σούπερ μάρκετ δυσκολεύονται να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους. Η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι ανακοίνωσε νέα μέτρα στήριξης, αλλά οι αποκλεισμοί συνεχίζονται σε περιοχές της νότιας Ιταλίας, με το κόστος να μεταφέρεται από τις μεταφορές σε ολόκληρη την αγορά τροφίμων.
Μοτσαρέλα: Ζημιές 3 εκατ. ευρώ την ημέρα
Η κρίση πλήττει μία από τις πιο χαρακτηριστικές παραγωγικές αλυσίδες της ιταλικής αγροδιατροφής. Η κοινοπραξία προστασίας της Mozzarella di Bufala Campana DOP, που εκπροσωπεί περίπου 100 παραγωγούς, ανακοίνωσε ότι αρκετά τυροκομεία αναγκάστηκαν να διακόψουν τη λειτουργία τους επί τρεις ημέρες, καθώς δεν παραλαμβάνουν τις απαραίτητες ποσότητες βουβαλίσιου γάλακτος.
Υπό κανονικές συνθήκες, οι μονάδες της περιοχής γύρω από τη Νάπολη επεξεργάζονται περίπου ένα εκατομμύριο λίτρα γάλακτος ημερησίως και παράγουν περίπου 250.000 κιλά φρέσκιας μοτσαρέλας. Οι αποκλεισμοί των μεταφορών έχουν διακόψει τη ροή της πρώτης ύλης προς τα τυροκομεία, ενώ δυσχεραίνουν και τη διανομή του τελικού προϊόντος.
Ο γενικός διευθυντής της κοινοπραξίας, Πιερ Μαρία Σακάνι, εκτιμά ότι οι απώλειες του κλάδου ανέρχονται σε περίπου 3 εκατ. ευρώ ημερησίως. Το πρόβλημα επιδεινώνεται από τους αυστηρούς κανόνες της προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης: το γάλα πρέπει να μεταποιείται σε μοτσαρέλα μέσα σε 60 ώρες από τη συλλογή του. Οι κτηνοτροφικές μονάδες δεν διαθέτουν επαρκή αποθηκευτική ικανότητα για να διατηρήσουν το γάλα όταν οι παραλαβές σταματούν.
Η διακοπή της παραγωγής προκαλεί διπλή ζημιά. Οι παραγωγοί χάνουν έσοδα από το τυρί που δεν παράγεται, ενώ οι κτηνοτρόφοι δυσκολεύονται να διαχειριστούν μια πρώτη ύλη που συνεχίζει να παράγεται καθημερινά και έχει περιορισμένο χρόνο αξιοποίησης.
Σταμάτησε η Rummo, μειώνει την παραγωγή η La Molisana
Οι επιπτώσεις επεκτείνονται και στη βιομηχανία ζυμαρικών, όπου η εξάρτηση από τις τακτικές παραδόσεις σκληρού σιταριού και σιμιγδαλιού έχει οδηγήσει σε αναστολές λειτουργίας.
Η Rummo, ένας από τους γνωστούς παραγωγούς ζυμαρικών της Ιταλίας, ανέστειλε την παραγωγή στο εργοστάσιό της στο Μπενεβέντο, αφού εξαντλήθηκαν τα διαθέσιμα αποθέματα πρώτων υλών. Η La Molisana, με έδρα το Καμπομπάσο, περιόρισε δραστικά την παραγωγική της δραστηριότητα, αξιοποιώντας τα αποθέματα που είχε στις εγκαταστάσεις της.
Η διακοπή των μεταφορών επηρεάζει ιδιαίτερα την Καμπανία, την Απουλία και τη Σικελία, περιοχές με σημαντική παρουσία στη βιομηχανία ζυμαρικών και στην παραγωγή αγροτικών προϊόντων. Οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις δεν περιορίζονται στις βιομηχανίες: παραγωγοί ντομάτας στη Σικελία προειδοποιούν ότι μεγάλες ποσότητες προϊόντων κινδυνεύουν να μείνουν ασυγκόμιστες ή να μην φτάσουν εγκαίρως στους αγοραστές.
Για τα ευπαθή τρόφιμα, η απώλεια χρόνου στη μεταφορά μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική. Ακόμη και όταν η συγκομιδή έχει ολοκληρωθεί κανονικά, η αδυναμία μεταφοράς και διάθεσης μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή προϊόντων και απώλεια εισοδήματος για τους παραγωγούς.
Άδεια ράφια και προβλήματα στα καύσιμα
Οι κινητοποιήσεις έχουν αρχίσει να επηρεάζουν άμεσα τους καταναλωτές. Σε αρκετές περιοχές της νότιας Ιταλίας, τα σούπερ μάρκετ αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην αναπλήρωση των αποθεμάτων τους, κυρίως στα φρέσκα τρόφιμα, όπως τα γαλακτοκομικά, το κρέας, τα φρούτα και τα λαχανικά.
Παράλληλα, έχουν καταγραφεί ελλείψεις σε πρατήρια καυσίμων, ενώ προβλήματα εφοδιασμού με καύσιμα αεροσκαφών αναφέρθηκαν στα αεροδρόμια του Κροτόνε και του Ρέτζο Καλάμπρια. Οι διαταραχές στις μεταφορές δημιουργούν επιπλέον δυσκολίες στην κυκλοφορία των εμπορευμάτων και στη λειτουργία των επιχειρήσεων.
Η κρίση αποκαλύπτει την ευαλωτότητα μιας εφοδιαστικής αλυσίδας που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις οδικές μεταφορές. Όταν τα φορτηγά σταματούν, οι συνέπειες μεταφέρονται γρήγορα από τον παραγωγό στον μεταποιητή, από εκεί στο δίκτυο διανομής και τελικά στον καταναλωτή.
Τα μέτρα της Μελόνι και η απειλή κυρώσεων
Η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι επιχειρεί να περιορίσει τις επιπτώσεις με οικονομική ενίσχυση των μεταφορέων, των αγροτών και των αλιέων, ενώ παράλληλα σκληραίνει τη στάση της απέναντι στους αποκλεισμούς.
Στις 22 Οκτωβρίου, το υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε νέα δέσμη μέτρων για τους κλάδους που πλήττονται από την αύξηση του κόστους καυσίμων. Το πακέτο περιλαμβάνει φορολογικές πιστώσεις για την αγορά ντίζελ και κίνητρα για την ανανέωση του στόλου των φορτηγών, ενώ προβλέπεται και στήριξη για την αγροτική παραγωγή.
Η κυβέρνηση έχει προειδοποιήσει ότι δεν θα ανεχθεί εκφοβισμούς και ενέργειες που εμποδίζουν όσους μεταφορείς επιθυμούν να συνεχίσουν τη δουλειά τους. Οι αρχές εξετάζουν την επιβολή κυρώσεων για τους αποκλεισμούς και την αστυνομική συνοδεία φορτηγών που μεταφέρουν βασικά αγαθά.
Οι κινητοποιήσεις στη Σικελία και την Καλαβρία έχουν παρουσιάσει σημάδια αποκλιμάκωσης, αλλά στην Καμπανία και σε άλλες περιοχές της νότιας χώρας οι διαταραχές παραμένουν. Οι επαγγελματίες των μεταφορών υποστηρίζουν ότι το κόστος του ντίζελ έχει καταστήσει πολλές διαδρομές οικονομικά ασύμφορες, ενώ επιχειρήσεις και εμπορικοί φορείς ζητούν την αποκατάσταση της κυκλοφορίας των εμπορευμάτων.
Η ακρίβεια μετατρέπεται σε πολιτικό πρόβλημα
Η αντιπαράθεση δεν αφορά μόνο τις τιμές των καυσίμων. Για τις επιχειρήσεις, το πρόβλημα είναι η συσσώρευση αυξημένων δαπανών για ενέργεια, μεταφορές, συσκευασία και πρώτες ύλες. Για τους καταναλωτές, είναι η πιθανότητα να βρεθούν αντιμέτωποι με λιγότερες επιλογές στα καταστήματα και νέες ανατιμήσεις.
Η κυβέρνηση Μελόνι βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με δύο πιέσεις: από τη μία πλευρά, τις απαιτήσεις ενός κλάδου που θεωρεί ότι απειλείται η βιωσιμότητά του και, από την άλλη, τις επιπτώσεις των αποκλεισμών σε επιχειρήσεις, αγρότες και νοικοκυριά.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν τα μέτρα οικονομικής ενίσχυσης θα αποδειχθούν αρκετά για να αποκαταστήσουν τη λειτουργία των μεταφορών. Εάν οι αποκλεισμοί παραταθούν, οι ζημιές θα επεκταθούν πέρα από τη μοτσαρέλα και τα ζυμαρικά, επηρεάζοντας την ευρύτερη αγροδιατροφική παραγωγή και την ομαλή τροφοδοσία της αγοράς.
Η ιταλική κρίση αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο μια ενεργειακή ανατίμηση μπορεί να εξελιχθεί σε κρίση παραγωγής και διανομής. Το κόστος του καυσίμου επιβαρύνει τους μεταφορείς, οι διακοπές στις παραδόσεις σταματούν εργοστάσια και τυροκομεία και οι απώλειες περνούν σε ολόκληρη την οικονομία. Η αποκλιμάκωση δεν εξαρτάται πλέον μόνο από μια συμφωνία για το ντίζελ, αλλά και από την ταχύτητα με την οποία θα αποκατασταθεί η κυκλοφορία των βασικών αγαθών.
