Η εύθραυστη συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών εισέρχεται σε κρίσιμη φάση, καθώς η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι το πρωτόκολλο που υπεγράφη πρόσφατα κινδυνεύει να καταρρεύσει εάν δεν εφαρμοστούν άμεσα οι προβλεπόμενες δεσμεύσεις. Η προειδοποίηση έρχεται την ώρα που οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στον νότιο Λίβανο συνεχίζονται, προκαλώντας νέες τριβές και αμφισβητώντας τη βιωσιμότητα της συμφωνίας που φιλοδοξεί να αποκλιμακώσει την ένταση στη Μέση Ανατολή.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, δήλωσε ότι η «άλλη πλευρά» οφείλει να προχωρήσει χωρίς καθυστέρηση στην εφαρμογή των συμφωνηθέντων, διαφορετικά «το πρωτόκολλο συμφωνίας στο σύνολό του θα τεθεί σε κίνδυνο». Η δήλωση καταγράφηκε ως η πιο σαφής προειδοποίηση της Τεχεράνης μετά την υπογραφή του πλαισίου συνεννόησης με την Ουάσινγκτον.
Η εφαρμογή της συμφωνίας στο επίκεντρο
Το πρωτόκολλο συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν προβλέπει σειρά μέτρων αποκλιμάκωσης, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η κατάπαυση των εχθροπραξιών στον Λίβανο. Ωστόσο, οι συνεχιζόμενες επιχειρήσεις του ισραηλινού στρατού στον νότιο Λίβανο έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την Τεχεράνη, η οποία θεωρεί ότι παραβιάζεται το πνεύμα και το γράμμα των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί.
Ιρανικές πηγές υποστηρίζουν ότι η συνέχιση των στρατιωτικών ενεργειών υπονομεύει το περιβάλλον εμπιστοσύνης που απαιτείται για την επιτυχία των διαπραγματεύσεων, ενώ προειδοποιούν ότι ενδέχεται να ακολουθήσουν αντίμετρα εφόσον δεν υπάρξει συμμόρφωση.
Νέος γύρος συνομιλιών στην Ελβετία
Παρά την αυξανόμενη ένταση, οι διπλωματικές επαφές συνεχίζονται. Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι αύριο θα πραγματοποιηθούν στην Ελβετία τεχνικές συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών, παρουσία εκπροσώπων του Πακιστάν και του Κατάρ.
Η ιρανική αντιπροσωπεία αναχώρησε ήδη από την Τεχεράνη, με στόχο να προωθήσει τις διαδικασίες που προβλέπει η συμφωνία. Σύμφωνα με το πλαίσιο που έχει συμφωνηθεί, οι δύο χώρες διαθέτουν περίοδο 60 ημερών για να καταλήξουν σε μια συνολική και δεσμευτική συμφωνία, με βασικό αντικείμενο το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Η συμμετοχή τρίτων χωρών στις συνομιλίες θεωρείται σημαντική, καθώς προσφέρει επιπλέον διαύλους επικοινωνίας σε μια περίοδο κατά την οποία οι περιφερειακές ισορροπίες παραμένουν εξαιρετικά εύθραυστες.
Το Ιράν επαναφέρει τον αποκλεισμό του Ορμούζ
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη κλιμακώνει την πίεση σε στρατηγικό επίπεδο. Το Μεικτό Επιτελείο των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν ανακοίνωσε τον εκ νέου αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα περάσματα για τη διεθνή διακίνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Στην ανακοίνωση που μεταδόθηκε από την ιρανική κρατική τηλεόραση αναφέρεται ότι η απόφαση αποτελεί «πρώτο μέτρο» απάντησης στην παραβίαση των δεσμεύσεων από τον αντίπαλο, ενώ προειδοποιείται ότι θα ακολουθήσουν και άλλες ενέργειες εφόσον συνεχιστούν οι επιθέσεις στον Λίβανο.
Η κίνηση προκαλεί ανησυχία στις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς το Στενό του Ορμούζ αποτελεί κομβικό σημείο για την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα υδρογονανθράκων. Κάθε διαταραχή στη ναυσιπλοΐα της περιοχής έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει άμεσα τις τιμές του πετρελαίου και να αυξήσει τη γεωπολιτική αβεβαιότητα.
Η επόμενη ημέρα για τη Μέση Ανατολή
Η ταυτόχρονη συνέχιση των διαπραγματεύσεων και η κλιμάκωση των πιέσεων αποτυπώνουν τη σύνθετη πραγματικότητα στη Μέση Ανατολή. Από τη μία πλευρά, ΗΠΑ και Ιράν επιχειρούν να διατηρήσουν ανοιχτό τον διπλωματικό δίαυλο για το πυρηνικό πρόγραμμα και τη σταθεροποίηση της περιοχής. Από την άλλη, οι εξελίξεις στον Λίβανο και οι κινήσεις στο Ορμούζ απειλούν να ανατρέψουν τις ισορροπίες πριν ακόμη ολοκληρωθεί ο πρώτος κύκλος διαπραγματεύσεων.
Το επόμενο 48ωρο, με τις συνομιλίες στην Ελβετία και τις εξελίξεις στο μέτωπο του Λιβάνου, αναμένεται να κρίνει αν η συμφωνία θα παραμείνει σε τροχιά υλοποίησης ή αν η περιοχή θα εισέλθει σε έναν νέο κύκλο έντασης με διεθνείς προεκτάσεις.
