Σε μια χρονική συγκυρία αυξημένης πολιτικής πίεσης για την κυβέρνηση, πέντε βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας προχωρούν σε μια ιδιαίτερα ηχηρή δημόσια παρέμβαση, ανοίγοντας ευθέως συζήτηση για τη λειτουργία του επιτελικού κράτους και ζητώντας επανακαθορισμό της σχέσης κυβέρνησης, κοινοβουλευτικής ομάδας και κοινωνίας.
Με ανοιχτή επιστολή που δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Τα Νέα», οι Αθανάσιος Ζεμπίλης, Ανδρέας Κατσανιώτης, Ξενοφών Μπαραλιάκος, Γιάννης Οικονόμου και Ιωάννης Παππάς καταθέτουν ένα κείμενο που, παρά τη διακηρυγμένη στήριξή τους προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη, συνιστά ευθεία αμφισβήτηση κρίσιμων πτυχών του σημερινού μοντέλου εξουσίας.
Η παρέμβασή τους έρχεται στον απόηχο των εξελίξεων γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, των παραιτήσεων κυβερνητικών στελεχών και της αυξανόμενης πίεσης για θεσμική λογοδοσία, αναδεικνύοντας υπόγειες εντάσεις στο εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης.
Κριτική στην υπερσυγκέντρωση εξουσίας
Οι πέντε βουλευτές αναγνωρίζουν ότι το επιτελικό κράτος υπήρξε αποτελεσματικό σε περιόδους κρίσεων, ωστόσο υποστηρίζουν ότι στη διάρκεια των περίπου επτά ετών εφαρμογής του παρήγαγε σοβαρές θεσμικές ανισορροπίες.
Όπως επισημαίνουν, ο νόμος 4622/2019 οδήγησε σε υπερσυγκέντρωση αρμοδιοτήτων σε στενούς κυβερνητικούς πυρήνες, περιορίζοντας την αυτοτέλεια υπουργών και κυρίως τον ρόλο των βουλευτών.
«Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από ένα κράτος που λίγοι αποφασίζουν για όλους, χωρίς να δίνουν άμεσα λόγο στο λαό», τονίζουν χαρακτηριστικά, προειδοποιώντας για απομάκρυνση των κέντρων λήψης αποφάσεων από την κοινωνία.
Η φράση «οι βουλευτές δεν υπάρχουν για να υπηρετούν το όποιο επιτελείο» αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς αποτυπώνει τη δυσφορία σημαντικού τμήματος της κοινοβουλευτικής ομάδας απέναντι σε μια πιο προεδρική και τεχνοκρατική δομή διακυβέρνησης.
Η κοινοβουλευτική ομάδα διεκδικεί αναβαθμισμένο ρόλο
Στην καρδιά της επιστολής βρίσκεται η αξίωση για αποκατάσταση του θεσμικού βάρους των βουλευτών ως φορέων λαϊκής εντολής και ουσιαστικών ελεγκτών της εκτελεστικής εξουσίας.
Οι συντάκτες του κειμένου υποστηρίζουν ότι ο βουλευτής δεν μπορεί να περιορίζεται σε ρόλο μεταφορέα ειλημμένων αποφάσεων ούτε να λειτουργεί ως διαχειριστής πελατειακών αιτημάτων, αλλά οφείλει να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση πολιτικής.
Η κριτική αυτή αγγίζει τον πυρήνα του μοντέλου Μητσοτάκη, το οποίο βασίστηκε σε ισχυρό πρωθυπουργοκεντρικό έλεγχο και σε αυξημένη επιρροή εξωκοινοβουλευτικών τεχνοκρατών.
Μήνυμα ενόψει ανασχηματισμών και πολιτικών εξελίξεων
Η δημόσια αυτή παρέμβαση ερμηνεύεται και ως μήνυμα ενόψει των επόμενων πολιτικών αποφάσεων, με βουλευτές της περιφέρειας να ζητούν μεγαλύτερη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων και ουσιαστικότερη εκπροσώπηση της κοινωνικής βάσης της παράταξης.
Η αναφορά στην ανάγκη «πιο αποκεντρωμένης και θεσμικά ισορροπημένης αρχιτεκτονικής» δείχνει ότι το εσωτερικό αίτημα δεν αφορά απλώς οργανωτικές βελτιώσεις αλλά συνολική αναθεώρηση της κυβερνητικής λειτουργίας.
Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί πολιτική αξιοποίηση
Η επιστολή προκάλεσε άμεση αντίδραση από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, με τον εκπρόσωπο Τύπου Κώστα Τσουκαλά να υποστηρίζει ότι πλέον ακόμη και βουλευτές της συμπολίτευσης αναγνωρίζουν θεσμικά προβλήματα.
Ο κ. Τσουκαλάς έκανε λόγο για «επιτελικό αυταρχισμό» και επιχείρησε να παρουσιάσει την εσωκομματική αυτή παρέμβαση ως επιβεβαίωση της κριτικής της αντιπολίτευσης περί διάβρωσης του κράτους δικαίου.
Το μήνυμα προς το Μέγαρο Μαξίμου
Παρά τις προσεκτικές ισορροπίες και τη σαφή αποφυγή προσωπικής αμφισβήτησης του πρωθυπουργού, η επιστολή συνιστά ένα σαφές πολιτικό καμπανάκι προς το Μέγαρο Μαξίμου.
Το κυβερνητικό στρατόπεδο καλείται πλέον να διαχειριστεί όχι μόνο την αντιπολιτευτική πίεση για τις υποκλοπές, τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τα ζητήματα διαφάνειας, αλλά και τις αυξανόμενες εσωτερικές απαιτήσεις για επαναπροσδιορισμό του τρόπου άσκησης εξουσίας.
Νέα φάση εσωκομματικού προβληματισμού
Η παρέμβαση των πέντε βουλευτών επιβεβαιώνει ότι στη Νέα Δημοκρατία διαμορφώνεται πλέον ένας πιο ορατός διάλογος για τα όρια του επιτελικού κράτους και την ανάγκη επαναφοράς ισχυρότερων κοινοβουλευτικών και θεσμικών αντιβάρων.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση επιδιώκει να διατηρήσει την εικόνα σταθερότητας, η δημόσια αυτή διαφοροποίηση αποκαλύπτει ότι οι συζητήσεις για την επόμενη ημέρα της διακυβέρνησης έχουν ήδη ξεκινήσει στο εσωτερικό της παράταξης.
