Αεροπορικά πλήγματα πραγματοποίησαν τα ξημερώματα του Σαββάτου οι Ηνωμένες Πολιτείες στο νησί Χαργκ στον Περσικό Κόλπο, έναν από τους πιο κρίσιμους ενεργειακούς κόμβους του Ιράν. Παρότι πρόκειται για μια μικρή νησίδα στον χάρτη, η στρατηγική της σημασία είναι τεράστια, καθώς από εκεί διέρχεται το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου. Οι πρώτες πληροφορίες κάνουν λόγο για «χειρουργικές» επιθέσεις, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να τονίζει ότι δεν επλήγησαν οι βασικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.
Ένας κομβικός ενεργειακός κόμβος στον Περσικό Κόλπο
Το νησί Χαργκ βρίσκεται περίπου 25 χιλιόμετρα από τις ιρανικές ακτές στον Περσικό Κόλπο και καλύπτει έκταση περίπου 20 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Παρά το μικρό του μέγεθος, αποτελεί τον μεγαλύτερο τερματικό σταθμό εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν, καθώς από εκεί περνά περίπου το 90% των εξαγωγών της χώρας.
Οι μεγάλες προβλήτες του επιτρέπουν την πρόσβαση υπερδεξαμενόπλοιων σε βαθιά νερά, κάτι που δεν είναι εφικτό σε πολλά λιμάνια της ηπειρωτικής χώρας. Το πετρέλαιο μεταφέρεται στο νησί μέσω αγωγών από τα μεγαλύτερα πεδία παραγωγής του Ιράν, πριν φορτωθεί στα δεξαμενόπλοια με προορισμό τις διεθνείς αγορές.
Ένα νησί με μακρά ιστορία
Πίσω από τη σύγχρονη βιομηχανική εικόνα του, το Χαργκ διαθέτει μια ιστορία χιλιάδων ετών. Αρχαιολογικά ευρήματα δείχνουν ότι το νησί κατοικείται από τα τέλη της δεύτερης χιλιετίας π.Χ., με ίχνη από τις εποχές των Ελαμιτών, των Αχαιμενιδών και των Σασσανιδών.
Μεταξύ των σημαντικότερων μνημείων συγκαταλέγεται το Ιερό του Μιρ Μοχάμαντ, που χρονολογείται στον 7ο αιώνα του ισλαμικού ημερολογίου Χιτζρί (τέλη 13ου αιώνα) και ξεχωρίζει για τους δύο κωνικούς τρούλους του από πέτρα και λάσπη.
Κοντά του βρίσκεται το Ιερό του Μιρ Αράμ, όπου διατηρείται μια πέτρα ύψους περίπου 12 μέτρων με ισλαμικές επιγραφές και δύο αρχαίες δάδες που αποδίδονται στην εποχή των Αχαιμενιδών. Η τοπική παράδοση συνδέει το σημείο με τον Μιρ Αράμ, ο οποίος θεωρείται απόγονος του προφήτη Νώε.
Το νησί μαρτυρεί επίσης τη θρησκευτική και πολιτιστική πολυμορφία της περιοχής. Σε ένα αρχαίο νεκροταφείο συνυπάρχουν ζωροαστρικοί τάφοι, χριστιανικά μνήματα και ταφές της περιόδου των Σασσανιδών.
Σημάδια από τους πολέμους του Κόλπου
Στο Χαργκ υπάρχουν επίσης ερείπια του ολλανδικού φρουρίου του 1747, ο λεγόμενος Ολλανδικός Κήπος, παλαιοί οπωρώνες, μια εγκαταλελειμμένη σιδηροδρομική γραμμή και ισλαμικά νεκροταφεία.
Ιδιαίτερη αρχαιολογική σημασία έχει μια επιγραφή της εποχής των Αχαιμενιδών χαραγμένη σε κοραλλιογενή βράχο, διαστάσεων 85 επί 116 εκατοστών, η οποία θεωρείται από τις αρχαιότερες που αναφέρουν ρητά τον «Περσικό Κόλπο».
Η στρατηγική σημασία του νησιού το έφερε πολλές φορές στο επίκεντρο συγκρούσεων. Κατά τον πόλεμο Ιράν–Ιράκ τη δεκαετία του 1980 αποτέλεσε βασικό στόχο βομβαρδισμών, προκαλώντας σοβαρές καταστροφές πριν αποκατασταθούν οι εγκαταστάσεις από τις ιρανικές αρχές.
Η προειδοποίηση της CIA από το 1984
Η σημασία του Χαργκ είχε επισημανθεί ήδη από τη δεκαετία του 1980. Σε έκθεση της CIA το 1984 αναφερόταν ότι οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του νησιού αποτελούν τον πιο κρίσιμο κρίκο στο ενεργειακό σύστημα του Ιράν.
Σύμφωνα με την έκθεση, η λειτουργία τους είναι απαραίτητη για την οικονομική σταθερότητα της χώρας και για τη δυνατότητά της να χρηματοδοτεί πολεμικές επιχειρήσεις. Την περίοδο εκείνη το Ιράκ απειλούσε συστηματικά με επιθέσεις στις εγκαταστάσεις του νησιού και πραγματοποιούσε πλήγματα σε δεξαμενόπλοια που μετέφεραν ιρανικό πετρέλαιο.
Η CIA σημείωνε επίσης ότι, αν διακοπτόταν η λειτουργία του Χαργκ, η εξαγωγική δυνατότητα του Ιράν στον Περσικό Κόλπο θα περιοριζόταν περίπου στο ένα τέταρτο των τότε επιπέδων, εξέλιξη που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή ενεργειακή κρίση στην περιοχή.
Τι έπληξαν οι αμερικανικές επιθέσεις
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars, το οποίο συνδέεται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, κατά τη διάρκεια των αμερικανικών επιθέσεων ακούστηκαν περισσότερες από 15 εκρήξεις στο νησί.
Τα πλήγματα φέρεται να στόχευσαν συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, μια ναυτική βάση, τον πύργο ελέγχου του αεροδρομίου και υπόστεγο ελικοπτέρων.
Σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, οι βασικές πετρελαϊκές υποδομές του νησιού δεν υπέστησαν ζημιές. Οι επιθέσεις φαίνεται ότι είχαν περιορισμένο στρατιωτικό χαρακτήρα, αποφεύγοντας χτυπήματα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρή διαταραχή στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές.
