Η απόφαση του Ντ. Τραμπ να εξαπολύσει πόλεμο κατά του Ιράν συνιστά -κατά τους Financial Times– μία από τις πιο ριψοκίνδυνες και φιλόδοξες στρατιωτικές πρωτοβουλίες Αμερικανού προέδρου τις τελευταίες δεκαετίες. Αν και επέστρεψε στον Λευκό Οίκο υποσχόμενος τον τερματισμό πολέμων, η νέα εκστρατεία του — με στόχο ουσιαστικά την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος — σηματοδοτεί μια στρατηγική κλιμάκωση με αβέβαιες συνέπειες για την περιοχή και τον ίδιο.
Η εξόντωση του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ κατά την πρώτη ημέρα των αμερικανοϊσραηλινών επιδρομών και η δολοφονία κορυφαίων στελεχών, συμπεριλαμβανομένου διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης, δημιουργούν συνθήκες αποσταθεροποίησης. Αν και λίγοι στο εσωτερικό του Ιράν θα θρηνήσουν ένα αυταρχικό καθεστώς που καταπίεσε και αιματοκύλησε διαδηλωτές, η πτώση μιας δικτατορίας δεν εγγυάται θετική μετάβαση.
Η ιστορία της Μ. Ανατολής — από το Ιράκ το 2003 έως τη Λιβύη το 2011 — δείχνει ότι η κατάρρευση καθεστώτων συχνά οδηγεί σε χάος και εμφύλιες συγκρούσεις. Το Ιράν, μια πολυεθνοτική χώρα 90 εκατ., ενέχει τον κίνδυνο ευρύτερης αποσταθεροποίησης. Η απουσία αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων και η ελπίδα του Τραμπ για λαϊκή εξέγερση συνιστούν αβέβαιη στρατηγική.
Η συγκυρία φαίνεται να έπαιξε ρόλο: Το ιρανικό καθεστώς ήταν αποδυναμωμένο, με τα περιφερειακά του δίκτυα να έχουν πληγεί και το πυρηνικό του πρόγραμμα να έχει υποστεί σοβαρά πλήγματα. Ωστόσο, η επιλογή του πολέμου δεν βασίστηκε σε άμεση απειλή, αλλά στην εκτίμηση ότι πρόκειται για ευκαιρία ανατροπής. Η Τεχεράνη, αντιμετωπίζοντας υπαρξιακό κίνδυνο, αντέδρασε με επιθέσεις σε ισραηλινούς και αμερικανικούς στόχους και διατάραξη ενεργειακών ροών.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπ. Νετανιάχου εμφανίζεται ως ο πολιτικός ωφελημένος, καθώς επί χρόνια υποστήριζε την ανάγκη αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη. Αντιθέτως, αραβικές χώρες της περιοχής παραμένουν επιφυλακτικές, φοβούμενες το χάος που μπορεί να ακολουθήσει.
Η κεντρική ανησυχία είναι ότι η Ουάσιγκτον υποτίμησε τη δυσκολία εξόδου από έναν τέτοιο πόλεμο. Η εμπειρία δείχνει πως οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή ξεκινούν εύκολα, αλλά σπάνια τελειώνουν σύμφωνα με το αρχικό σχέδιο. Αν ο Τραμπ επιδιώξει σύντομα να κηρύξει «νίκη» και να αποσυρθεί, η πραγματικότητα στο έδαφος μπορεί να τον διαψεύσει.
Η επιχείρηση βαφτίστηκε «Operation Epic Fury». Όμως, περισσότερο θυμίζει «Επικό Στοίχημα»: ένα ρίσκο με αβέβαιη έκβαση, που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει την περιοχή — ή να τη βυθίσει σε νέο κύκλο βίας και αστάθειας.
