Σοβαρές παραβάσεις στη διαδικασία χορήγησης επιδόματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης αποκάλυψε ο συστημικός έλεγχος της Εθνική Αρχή Διαφάνειας στον Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, με το συνολικό ποσό των αχρεωστήτως καταβληθέντων να ανέρχεται σε 1.860.000 ευρώ. Η υπόθεση, που ήδη διαβιβάστηκε στη Δικαιοσύνη, ανοίγει ζήτημα εσωτερικών ελέγχων, ευθυνών προϊσταμένων και θεσμικών «παραθύρων» στη διαχείριση κοινωνικών πόρων.
Ο έλεγχος και το εύρος των παρατυπιών
Η ΕΑΔ διενήργησε τον έλεγχο τα έτη 2024-2025, εξετάζοντας τη νομιμότητα έκδοσης αποφάσεων για το επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης κατά την περίοδο 10 Ιανουαρίου 2020 έως 31 Δεκεμβρίου 2022.
Συνολικά ελέγχθηκαν 372 φάκελοι αιτήσεων. Από τον δειγματοληπτικό έλεγχο προέκυψαν εκτεταμένες παραβάσεις του θεσμικού πλαισίου, τόσο στη διαδικασία υποβολής όσο και στην ουσία των εγκρίσεων.
Σύμφωνα με τα ευρήματα:
– Σε 178 εγκριτικές αποφάσεις το ύψος των αχρεωστήτως καταβληθέντων ανήλθε σε 723.480 ευρώ.
– Σε 91 εγκριτικές αποφάσεις εντοπίστηκαν αχρεώστητες καταβολές 216.543 ευρώ.
– Από τον επανέλεγχο 76 εγκρίσεων, που είχαν εξεταστεί και από το κλιμάκιο εσωτερικού ελέγχου του ΟΠΕΚΑ, προέκυψε ποσό 895.554 ευρώ.
– Σε 27 φακέλους όπου η ΗΔΙΚΑ Α.Ε. είχε εντοπίσει ασυμφωνία μεταξύ ημερομηνιών γέννησης και ΑΜΚΑ, διαπιστώθηκαν αχρεώστητες καταβολές 60.650 ευρώ.
Οι παραβάσεις αφορούσαν μη τήρηση της χρονολογικής σειράς εξέτασης αιτήσεων, έγκριση φακέλων με ελλιπή δικαιολογητικά ή χωρίς πλήρωση βασικών προϋποθέσεων – όπως το όριο ηλικίας – καθώς και πρόωρη έναρξη καταβολής επιδόματος, με αποτέλεσμα τη διεύρυνση του χρόνου καταβολής πέραν του δικαιούμενου.
Ο ρόλος προϊσταμένων και οι «εκτός διαδικασίας» εγκρίσεις
Η υπόθεση έλαβε νέα διάσταση μετά από έκτακτο εσωτερικό έλεγχο του ΟΠΕΚΑ, ο οποίος αποκάλυψε απόπειρα παράτυπης έγκρισης αιτήσεων από πρώην προϊστάμενο/η. Σύμφωνα με τα στοιχεία, ο/η συγκεκριμένος/η υπάλληλος παρακρατούσε φακέλους αιτήσεων και επιχειρούσε να τους εισαγάγει προς έγκριση εκτός της προβλεπόμενης διαδικασίας.
Ακόμη και μετά την απόσπασή του/της σε άλλη υπηρεσία εκτός ΟΠΕΚΑ, φέρεται να επιχείρησε εκ νέου την παράτυπη έγκριση αιτήσεων.
Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της θητείας δύο προϊσταμένων του αρμόδιου Τμήματος, επιτρεπόταν η προσέλευση στην Κεντρική Υπηρεσία προσώπων που δεν ήταν αιτούντες, οι οποίοι προσκόμιζαν αιτήσεις εκτός της θεσμοθετημένης διαδικασίας. Το εύρημα αυτό ενισχύει την εικόνα χαλαρής εσωτερικής εποπτείας και πιθανής δημιουργίας άτυπων διαύλων εξυπηρέτησης.
Οι συστάσεις και η εμπλοκή της Δικαιοσύνης
Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας εισηγείται:
– Άσκηση πειθαρχικού ελέγχου από τη Διοίκηση του ΟΠΕΚΑ κατά των αρμόδιων υπαλλήλων.
– Άμεση αναζήτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
– Ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου και αυστηρότερη τήρηση των προϋποθέσεων χορήγησης επιδομάτων.
Η έκθεση ελέγχου διαβιβάστηκε στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών για τη διερεύνηση τυχόν ποινικών ευθυνών.
Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο το κρίσιμο ζήτημα της διαχείρισης κοινωνικών πόρων σε μια περίοδο αυξημένων κοινωνικών αναγκών. Η αξιοπιστία του συστήματος πρόνοιας και η εμπιστοσύνη των πολιτών συνδέονται άμεσα με τη διαφάνεια, την τήρηση των διαδικασιών και την ταχεία απόδοση ευθυνών όπου αυτές διαπιστώνονται.
