Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προέβαλε στο Μόναχο μια έντονα πολιτική ατζέντα, καλώντας την Ευρώπη να αναλάβει κοινή ευθύνη για την ασφάλεια, την κυριαρχία και την οικονομική αναζωογόνηση. Από τη Διάσκεψη για την Ασφάλεια, ο Ρούμπιο συνδύασε τον τόνο της συμφιλίωσης με σαφείς απαιτήσεις αλλαγής, υπενθυμίζοντας τα «λάθη» της Δύσης και το κοινό δυτικό πεπρωμένο που συνδέει ΗΠΑ και Ευρώπη.
Η κληρονομιά και η αυταπάτη της παγκοσμιοποίησης
Στην ομιλία του, ο Ρούμπιο αναφέρθηκε στον Ψυχρό Πόλεμο και την πυραυλική κρίση στην Κούβα, υπογραμμίζοντας ότι η νίκη της Δύσης οδήγησε σε μια επικίνδυνη αυταπάτη: την πίστη ότι η παγκοσμιοποίηση και η τάξη βασισμένη σε κανόνες θα δημιουργούσαν έναν κόσμο χωρίς σύνορα. «Οι χώρες μας αποβιομηχανίστηκαν, εξωτερικεύσαμε τη δική μας κυριαρχία και ανοίξαμε τις πόρτες για μαζική μετανάστευση», δήλωσε, τονίζοντας ότι αυτά τα λάθη έγιναν από κοινού και ότι τώρα απαιτείται κοινή διόρθωση.
Ο Ρούμπιο κατηγόρησε τις πολιτικές για την κλιματική αλλαγή και το ελεύθερο εμπόριο ως παράγοντες που αποδυνάμωσαν τη Δύση, ενώ οι αντίπαλοι εκμεταλλεύτηκαν τους φυσικούς πόρους τους, όπως πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Το μήνυμα ήταν σαφές: η ανασύνταξη της δυτικής κυριαρχίας απαιτεί ισχυρούς και υπερήφανους συμμάχους.
Η αμερικανική στρατηγική: ισχυρή Ευρώπη, ισχυρές ΗΠΑ
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών παρουσίασε το όραμα των ΗΠΑ για μια Ευρώπη που δεν θα βασίζεται στο status quo, αλλά στην ενεργητική υπεράσπιση της ασφάλειας και της κληρονομιάς της. «Θέλουμε μια συμμαχία που να προχωρά με θάρρος στο μέλλον», τόνισε, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση Τραμπ είναι έτοιμη να δράσει και μόνη της, αν χρειαστεί, αλλά προτιμά συνεργασία με ισχυρούς Ευρωπαίους συμμάχους.
Η αναφορά στο κοινό δυτικό πολιτισμικό υπόβαθρο – χριστιανική πίστη, γλώσσα, κοινή ιστορία – στήριξε το επιχείρημα ότι η μοίρα ΗΠΑ και Ευρώπης παραμένει αλληλένδετη. Ο Ρούμπιο τόνισε ότι η παρακμή είναι επιλογή και ότι οι ΗΠΑ δεν προτίθενται να είναι «ευγενικοί τοποτηρητές» μίας Δύσης σε αποσύνθεση.
Η αμφισβήτηση των διεθνών θεσμών και η ανάγκη μεταρρύθμισης
Παράλληλα, ο Ρούμπιο αμφισβήτησε την αποτελεσματικότητα των Ηνωμένων Εθνών για τα πιο επείγοντα προβλήματα: Ιράν, Γάζα, Βενεζουέλα, Ουκρανία. Τόνισε όμως ότι ο ΟΗΕ μπορεί να μεταρρυθμιστεί και να συμβάλει θετικά, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ενεργό δράση των κυρίαρχων κρατών. Η αμερικανική προσέγγιση προκρίνει την ηγεσία των ΗΠΑ με ισχυρούς, ενεργούς Ευρωπαίους συμμάχους για την υπεράσπιση των δυτικών αξιών.
Από την ιστορική κληρονομιά στο σύγχρονο γεωπολιτικό πλαίσιο
Ο Ρούμπιο αναφέρθηκε επίσης στις εκκρεμότητες της Ουκρανίας και στη σημασία της επικοινωνίας ΗΠΑ-Κίνας για την αποφυγή συγκρούσεων, τονίζοντας ότι τα εθνικά συμφέροντα δεν μπορούν να θυσιάζονται. Επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται για την επιβίωση και την ισχύ της Ευρώπης, καθώς η μοίρα της είναι αναπόσπαστη από την ασφάλεια και την κυριαρχία των ΗΠΑ.
Η ομιλία του συνδύασε μια αυστηρή καταγραφή των στρατηγικών κινδύνων με κάλεσμα συνεργασίας. Ο Μάρκο Ρούμπιο παρουσίασε μια Ευρώπη που πρέπει να ξαναβρεί τη βιομηχανική, οικονομική και στρατιωτική της ισχύ, με τις ΗΠΑ να προσφέρουν καθοδήγηση αλλά και την έτοιμη λύση σε περίπτωση που οι Ευρωπαίοι δεν ανταποκριθούν.
Συμπέρασμα: Κοινό πεπρωμένο, κοινή ευθύνη
Η παρέμβαση του Ρούμπιο στο Μόναχο ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν ισχυρούς, υπερήφανους και κυρίαρχους Ευρωπαίους συμμάχους, ικανούς να αντιμετωπίσουν τις γεωπολιτικές προκλήσεις. Η αμερικανική κυβέρνηση προτάσσει την ανάγκη ανασύνταξης της Δύσης, την ανανέωση της βιομηχανίας, την προστασία των συνόρων και τη διατήρηση της κυριαρχίας έναντι της «παγκόσμιας τάξης» που θέτει τα κράτη σε δεύτερη μοίρα. Το μήνυμα είναι σαφές: η Ευρώπη δεν μπορεί να παραμείνει παθητική, καθώς το μέλλον της και η ασφάλεια των ΗΠΑ συνδέονται άρρηκτα.
