Έντονη πολιτική και διπλωματική αντιπαράθεση προκαλούν οι δηλώσεις του Βολοντίμιρ Ζελένσκι σχετικά με τις αναφορές ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν τον προσκάλεσε στη Μόσχα, στον απόηχο των συζητήσεων για προσωρινή παύση επιθέσεων στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας.
Ο Ουκρανός πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι είναι έτοιμος για «οποιαδήποτε μορφή» συνόδου κορυφής, απορρίπτοντας όμως κατηγορηματικά το ενδεχόμενο συνάντησης στη ρωσική πρωτεύουσα, το οποίο χαρακτήρισε «απολύτως αδύνατο».
Με αιχμηρό τόνο, ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι μια τέτοια συνάντηση θα ισοδυναμούσε πολιτικά με το να δεχθεί τον Πούτιν στο Κίεβο, αντιστρέφοντας το κάλεσμα και προσκαλώντας δημόσια τον Ρώσο πρόεδρο να επισκεφθεί την ουκρανική πρωτεύουσα «αν τολμά». Παράλληλα, απέκλεισε συνάντηση και στη Λευκορωσία, χώρα που θεωρείται στενά συνδεδεμένη με το Κρεμλίνο.
Καμία επίσημη συμφωνία για τις ενεργειακές υποδομές
Ο Ζελένσκι αμφισβήτησε ευθέως ότι υπάρχει συμφωνία εκεχειρίας με τη Ρωσία σε ό,τι αφορά τις επιθέσεις σε ενεργειακούς στόχους. Τόνισε ότι δεν έχει υπάρξει άμεσος διάλογος ή διμερής συμφωνία με τη Μόσχα και ότι η σχετική απόφαση συνιστά πρωτοβουλία των ΗΠΑ και προσωπικά του Ντόναλντ Τραμπ, την οποία το Κίεβο αντιμετωπίζει ως «ευκαιρία» και όχι ως δεσμευτική συμφωνία.
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι η Ουκρανία προτίθεται να τηρήσει μια άτυπη αρχή αμοιβαιότητας, δηλώνοντας ότι εφόσον η Ρωσία δεν πλήξει ουκρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, το Κίεβο δεν θα στοχεύσει αντίστοιχες ρωσικές υποδομές. Οι δηλώσεις αυτές εντάσσονται σε ένα πλαίσιο έντονης δυσπιστίας, καθώς ουκρανικές αρχές επισημαίνουν ότι οι ρωσικές επιθέσεις συνεχίζονται.
Νέες επιθέσεις και ανησυχία στο διπλωματικό πεδίο
Λίγες ώρες μετά την αιφνίδια ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ, ο κυβερνήτης της περιφέρειας Ζαπορίζια ανέφερε ρωσική επίθεση στην περιφερειακή πρωτεύουσα, με ζημιές σε κτίριο, γεγονός που ενίσχυσε τις αμφιβολίες για την αξιοπιστία οποιασδήποτε άτυπης εκεχειρίας.
Σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ζελένσκι, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς χαιρέτισε τις αμερικανικές προσπάθειες «υπέρ μιας κατάπαυσης του πυρός», υπογραμμίζοντας όμως ότι η «συστηματική και βάναυση καταστροφή» μη στρατιωτικών ενεργειακών υποδομών από τη Ρωσία συνεχίζεται. Την ίδια στιγμή, συγκαλείται το συμβούλιο κυβερνητών της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, μετά από αιτήματα κρατών-μελών που εκφράζουν ανησυχία για την ασφάλεια των πυρηνικών σταθμών στην Ουκρανία, στον απόηχο ρωσικών επιθέσεων.
Κατάρρευση του ενεργειακού δικτύου και φόβοι ανθρωπιστικής κρίσης
Το ουκρανικό ενεργειακό σύστημα έχει υποστεί σοβαρά πλήγματα τους τελευταίους μήνες, με μαζικές ρωσικές επιθέσεις σε ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς, μετασχηματιστές και εγκαταστάσεις φυσικού αερίου. Οι ζημιές έχουν οδηγήσει σε εκτεταμένες διακοπές ρεύματος και θέρμανσης, την ώρα που οι θερμοκρασίες παραμένουν εξαιρετικά χαμηλές, ιδιαίτερα στο Κίεβο, στο Χάρκοβο, στην Οδησσό και στο Ντνίπρο.
Οι ουκρανικές αρχές δηλώνουν ότι πραγματοποιούν επείγουσες εργασίες αποκατάστασης και έχουν ανοίξει ειδικούς θερμαινόμενους χώρους για τους πολίτες. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τον δήμο του Κιέβου, εκατοντάδες κτίρια εξακολουθούν να στερούνται θέρμανσης.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας προειδοποίησε ότι «προμηνύεται ανθρωπιστική καταστροφή», ανακοινώνοντας την παροχή επείγουσας βοήθειας ύψους 145 εκατομμυρίων ευρώ από την ΕΕ για την αντιμετώπιση των συνεπειών του παγερού χειμώνα. Οι εξελίξεις αυτές εντείνουν την πίεση στη διεθνή κοινότητα, καθώς το ενεργειακό και ανθρωπιστικό μέτωπο αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα της σύγκρουσης, πέρα από το καθαρά στρατιωτικό πεδίο.
