Η σοβαρή ανεπάρκεια βιταμίνης D φαίνεται να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο νοσηλείας λόγω λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος, όπως η πνευμονία και η βρογχίτιδα, σύμφωνα με νέα μελέτη με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Surrey.
Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό The American Journal of Clinical Nutrition και βασίζονται στην ανάλυση δεδομένων από τη βρετανική βάση UK Biobank.
Οι λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού αποτελούν διαχρονικά σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας, καθώς συγκαταλέγονται στις 20 κύριες αιτίες θνησιμότητας παγκοσμίως για τις ηλικίες 50 έως 74 ετών και στις δέκα πρώτες για άτομα άνω των 75. Η αναζήτηση παραγόντων που μπορούν να μειώσουν τη βαρύτητά τους παραμένει κρίσιμη.
Τα δεδομένα της UK Biobank και τα βασικά ευρήματα
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 36.258 συμμετέχοντες, εξετάζοντας τη σχέση μεταξύ των επιπέδων βιταμίνης D στο αίμα και των ποσοστών νοσηλείας λόγω λοιμώξεων του αναπνευστικού. Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα άτομα με σοβαρή ανεπάρκεια βιταμίνης D, δηλαδή επίπεδα κάτω από 15 nmol/L, είχαν 33% μεγαλύτερη πιθανότητα να νοσηλευτούν σε σχέση με όσους διέθεταν επαρκή επίπεδα, άνω των 75 nmol/L.
Παράλληλα, καταγράφηκε μια σταδιακή προστατευτική συσχέτιση: για κάθε αύξηση της βιταμίνης D κατά 10 nmol/L, το ποσοστό νοσηλείας μειωνόταν κατά περίπου 4%. Το εύρημα αυτό ενισχύει την άποψη ότι η βιταμίνη D μπορεί να παίζει ρόλο στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και στην άμυνα απέναντι σε λοιμώξεις.
Πιθανές εξηγήσεις και όρια της μελέτης
Η βιταμίνη D είναι γνωστό ότι συμμετέχει στη ρύθμιση της ανοσολογικής απόκρισης, επηρεάζοντας τόσο τη φυσική όσο και την επίκτητη ανοσία. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η επάρκειά της ενδέχεται να συμβάλλει στη μείωση της σοβαρότητας των λοιμώξεων, όχι απαραίτητα στην αποτροπή της μόλυνσης.
Ωστόσο, όπως τονίζεται και στη μελέτη, τα ευρήματα δείχνουν συσχέτιση και όχι αιτιώδη σχέση. Παράγοντες όπως η γενικότερη κατάσταση υγείας, η ηλικία, ο τρόπος ζωής ή η ύπαρξη χρόνιων νοσημάτων μπορεί να επηρεάζουν τόσο τα επίπεδα βιταμίνης D όσο και τον κίνδυνο νοσηλείας. Μέρος της επιστημονικής κοινότητας παραμένει επιφυλακτικό ως προς το κατά πόσο τα συμπληρώματα βιταμίνης D από μόνα τους μπορούν να μειώσουν ουσιαστικά τα σοβαρά αναπνευστικά επεισόδια στον γενικό πληθυσμό.
Διατροφή, συμπληρώματα και δημόσια υγεία
Παρά τις επιφυλάξεις, οι ερευνητές υπογραμμίζουν τη σημασία της επαρκούς πρόσληψης βιταμίνης D, είτε μέσω τροφών πλούσιων σε αυτήν, όπως τα λιπαρά ψάρια και τα εμπλουτισμένα προϊόντα, είτε μέσω συμπληρωμάτων, ιδιαίτερα σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Σε χώρες με περιορισμένη ηλιοφάνεια ή σε ηλικιωμένους, η ανεπάρκεια παραμένει συχνό φαινόμενο.
Η μελέτη προστίθεται σε ένα διευρυνόμενο σώμα ερευνών που εξετάζουν τον ρόλο μικροθρεπτικών συστατικών στη δημόσια υγεία, χωρίς ωστόσο να κλείνει τη συζήτηση. Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι πιο σύνθετο: η βιταμίνη D δεν αποτελεί πανάκεια, αλλά η σοβαρή έλλειψή της ενδέχεται να αυξάνει την ευαλωτότητα απέναντι σε σοβαρές λοιμώξεις του αναπνευστικού, καθιστώντας την πρόληψη και την έγκαιρη αντιμετώπιση της ανεπάρκειας ένα ζήτημα με σαφή κοινωνική και υγειονομική διάσταση.