«Η Ελλάδα παραμένει σταθερός και σπουδαίος σύμμαχος». Με αυτή τη σαφή αναφορά ο Μάρκο Ρούμπιο αποτύπωσε το μήνυμα της Ουάσιγκτον για τη σχέση με την Αθήνα, μετά τη συνάντησή του με τον Γιώργο Γεραπετρίτη και την έναρξη του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν η ενεργειακή ασφάλεια, η άμυνα, οι περιφερειακές εξελίξεις και ο ρόλος της Ελλάδας ως παράγοντα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε την αμερικανική δέσμευση στην ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας-ΗΠΑ, συνδέοντάς την ευθέως με την παγκόσμια ασφάλεια. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης από την πλευρά του ανέδειξε τον Κάθετο Διάδρομο ως τη «ραχοκοκαλιά» για τη μεταφορά αμερικανικού LNG προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, αλλά και τη διεύρυνση της αμερικανικής ενεργειακής παρουσίας στην Ελλάδα.
Στο αμυντικό πεδίο, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στην αναβάθμιση των F-16 Viper και στην ένταξη των F-35 στην Πολεμική Αεροπορία, υπογραμμίζοντας ότι τα δύο προγράμματα δεν ενισχύουν μόνο την ελληνική άμυνα αλλά αποτυπώνουν και το βάθος της αμυντικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ.
Η πιο ενδιαφέρουσα ίσως αναφορά, ωστόσο, ήρθε όταν ο Γιώργος Γεραπετρίτης ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο ελληνικής συνδρομής σε μια αμερικανική προσπάθεια διασφάλισης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Ο υπουργός Εξωτερικών άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να υπάρξει ελληνική ναυτική συνδρομή, εφόσον προηγηθεί βιώσιμη ειρηνευτική διαδικασία και η αποστολή έχει ως στόχο την ασφαλή διέλευση στον Κόλπο.
Η τοποθέτηση αυτή συνδέεται με τη γενικότερη αντίληψη της κυβέρνησης ότι η Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε πάροχο ασφάλειας, από την Ανατολική Μεσόγειο και την Κύπρο έως την επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα. Παράλληλα, η Αθήνα επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει τον ρόλο της σε μια περίοδο κατά την οποία οι ενεργειακές και θαλάσσιες οδοί έχουν αποκτήσει άμεση γεωπολιτική σημασία.
Ρούμπιο: «Η Ελλάδα παραμένει σταθερός και σπουδαίος σύμμαχος»
Ο Μάρκο Ρούμπιο έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ιστορική διάσταση της ελληνοαμερικανικής σχέσης, σημειώνοντας ότι οι δύο χώρες συνδέονται από κοινή κληρονομιά και μακρά ιστορία συνεργασίας.
«Είμαστε ευγνώμονες που η Ελλάδα παραμένει σταθερός και σπουδαίος σύμμαχος», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι Αθήνα και Ουάσιγκτον έχουν κοινή κατανόηση για τις απειλές που αντιμετωπίζει ο κόσμος.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στις πολλαπλές εστίες αστάθειας, από τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας και τη Μέση Ανατολή έως τα Στενά του Ορμούζ και την κατάσταση στην Υεμένη, για να εξηγήσει την ανάγκη στενής συνεργασίας με χώρες που θεωρούνται αξιόπιστοι σύμμαχοι.
Η Ελλάδα, όπως είπε, αποτελεί απαραίτητο σύμμαχο του ΝΑΤΟ και πυλώνα σταθερότητας στην περιοχή. Παράλληλα, έκανε ειδική αναφορά στη συνεργασία για το μεταναστευτικό και την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, προαναγγέλλοντας νέο Μνημόνιο Συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας.
Η ενέργεια στο επίκεντρο – «Απόλυτη αφοσίωση» στον Κάθετο Διάδρομο
Ιδιαίτερο βάρος στις δηλώσεις του Ρούμπιο είχε η ενεργειακή συνεργασία. Απαντώντας σε ερώτηση για το εάν η Ελλάδα μπορεί να υπολογίζει στην αμερικανική στήριξη σε σημαντικά έργα ενεργειακής ασφάλειας, ο Αμερικανός υπουργός ήταν κατηγορηματικός.
Όπως τόνισε, η ενεργειακή ασφάλεια συνδέεται πλέον άμεσα με την εθνική ασφάλεια και οι εξελίξεις γύρω από το Ιράν έχουν αναδείξει την ανάγκη διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών.
«Έχουμε απόλυτη αφοσίωση στην ενεργειακή συνεργασία με την Ελλάδα γιατί είναι προς το συμφέρον της παγκόσμιας ασφάλειας», σημείωσε.
Ο Ρούμπιο αναγνώρισε ταυτόχρονα ότι ορισμένα ενεργειακά σχέδια αφορούν ευαίσθητες ισορροπίες και άλλες χώρες και γι’ αυτό, όπως είπε, ορισμένα ζητήματα είναι προτιμότερο να αντιμετωπίζονται μέσω ιδιωτικών πρωτοβουλιών και στα κατάλληλα φόρα.
Από την πλευρά του, ο Γιώργος Γεραπετρίτης παρουσίασε τον Κάθετο Διάδρομο ως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της νέας ενεργειακής σχέσης Ελλάδας και ΗΠΑ.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον υπουργό, έχει αποκτήσει κομβικό ρόλο στη μεταφορά αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, ενώ σημαντική είναι και η παρουσία αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών στη χώρα, ιδιαίτερα στην έρευνα και αξιοποίηση πιθανών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων.
F-35, Σούδα και Αλεξανδρούπολη στον αμυντικό άξονα
Στο πεδίο της άμυνας, ο Γεραπετρίτης παρουσίασε τη Σούδα και την Αλεξανδρούπολη ως δύο χαρακτηριστικά σημεία της στρατηγικής παρουσίας των ΗΠΑ στην περιοχή.
Η Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας αποτελεί το βασικό πλαίσιο των διμερών σχέσεων στον αμυντικό τομέα, ενώ η αναβάθμιση των F-16 και η απόκτηση των F-35 δημιουργούν νέα δεδομένα για τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι η αμυντική συνεργασία δεν περιορίζεται στην προμήθεια οπλικών συστημάτων, αλλά συνδέεται με τη συνολική αρχιτεκτονική ασφάλειας της περιοχής.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η συμφωνία συνεργασίας μεταξύ των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριντα, η οποία θα αποτυπωθεί σε Επιστολή Προθέσεων.
Γεραπετρίτης: «Η Ελλάδα έχει γίνει πάροχος ασφάλειας»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά του Γιώργου Γεραπετρίτη στον ρόλο της Ελλάδας στις περιφερειακές επιχειρήσεις ασφαλείας.
Ο υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε ότι η ελληνική θέση βασίζεται στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και στη στήριξη του αμυνόμενου έναντι του επιτιθέμενου.
Στο πλαίσιο αυτό ανέφερε ότι η Ελλάδα έχει λειτουργήσει ως πάροχος ασφάλειας για χώρες όπως η Κύπρος και η Βουλγαρία, ενώ χαρακτήρισε την ελληνική παρουσία στην επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα ως ιδιαίτερα σημαντική.
Το ενδεχόμενο ελληνικής ναυτικής συνδρομής στα Στενά του Ορμούζ, εφόσον υπάρξει βιώσιμη ειρηνευτική διαδικασία, προσθέτει μια νέα διάσταση στη συζήτηση. Η Αθήνα συνδέει τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας όχι μόνο με την ασφάλεια αλλά και με την προστασία των ενεργειακών και εφοδιαστικών αλυσίδων.
Ρούμπιο για Ιράν: «Δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα»
Ο Μάρκο Ρούμπιο αναφέρθηκε και στο Ιράν, δηλώνοντας ότι η αμερικανική θέση παραμένει πως η Τεχεράνη δεν μπορεί να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Ο Αμερικανός υπουργός υποστήριξε ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει καταστρέψει σημαντικές ικανότητες του Ιράν, αναφέροντας μεταξύ άλλων τα drones και το πολεμικό ναυτικό της χώρας.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοικτά και ότι η ροή πετρελαίου έχει επανέλθει σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα πριν από τη σύγκρουση.
Οι αναφορές αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία στην Αθήνα, καθώς η Ελλάδα διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς στόλους στον κόσμο και η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών αποτελεί άμεσο οικονομικό και στρατηγικό συμφέρον.
Κυπριακό και Ανατολική Μεσόγειος
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναφέρθηκε παράλληλα στην ανάγκη επίλυσης του Κυπριακού στη βάση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Η Αθήνα επιχειρεί να συνδέσει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο με τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και την ενίσχυση των περιφερειακών συνεργασιών.
Η ενεργειακή διάσταση προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο, καθώς ο Κάθετος Διάδρομος, οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις και η ανάπτυξη υποδομών LNG μετατρέπουν την Ελλάδα σε σημαντικό κρίκο ενός ευρύτερου δικτύου που συνδέει τη Μεσόγειο με τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.
Τρεις συμφωνίες με πρακτικό αποτύπωμα
Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος δεν περιορίζεται στις πολιτικές δηλώσεις. Στο πλαίσιό του υπογράφονται τρεις συμφωνίες που αποτυπώνουν σε πρακτικό επίπεδο την επέκταση της διμερούς συνεργασίας.
Η πρώτη αφορά τη συνεργασία των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα.
Η δεύτερη αφορά την αμοιβαία αναγνώριση των Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών, βάσει της Διεθνούς Σύμβασης STCW του 1978, με στόχο τη διευκόλυνση της απασχόλησης και την ενίσχυση της συνεργασίας στη ναυτική εκπαίδευση.
Η τρίτη αφορά την ανανέωση του Μνημονίου Συνεργασίας για την επιβολή εισαγωγικών περιορισμών σε κατηγορίες αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού έως τον 15ο αιώνα μ.Χ.
«Η Ελλάδα είναι άγκυρα σταθερότητας»
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης χαρακτήρισε την Ελλάδα «άγκυρα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο» και υπογράμμισε ότι η συνεργασία με τις ΗΠΑ δεν ήταν ποτέ ισχυρότερη.
Από την άλλη πλευρά, ο Ρούμπιο έδωσε το δικό του στίγμα, παρουσιάζοντας την Ελλάδα ως έναν από τους συμμάχους στους οποίους η Ουάσιγκτον μπορεί να βασιστεί σε μια περίοδο διεθνούς αβεβαιότητας.
Η ουσία του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου βρίσκεται επομένως πέρα από τις εθιμοτυπικές διαβεβαιώσεις. Ενέργεια, άμυνα, ναυτιλία, τεχνολογία, επενδύσεις και ασφάλεια συνδέονται πλέον σε ένα ενιαίο στρατηγικό πλαίσιο, στο οποίο η Ελλάδα επιχειρεί να ενισχύσει τον ρόλο της ως ενεργειακός κόμβος και πάροχος ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.
Και η αναφορά του Γεραπετρίτη στο Ορμούζ δείχνει ότι η Αθήνα είναι πλέον έτοιμη να συζητήσει όχι μόνο για τη δική της ασφάλεια, αλλά και για τη συμβολή της στη διασφάλιση κρίσιμων διεθνών θαλάσσιων και ενεργειακών διαδρομών.
