Η ενεργειακή κρίση που προκαλεί η παρατεταμένη εμπλοκή στα Στενά του Ορμούζ, η προσπάθεια ανακούφισης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, η ολοκλήρωση του «Ελλάδα 2.0» και ο σχεδιασμός της επόμενης ημέρας βρίσκονται στον πυρήνα της εβδομαδιαίας ανασκόπησης του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ο πρωθυπουργός επιχειρεί να συνδέσει τις άμεσες παρεμβάσεις απέναντι στην ακρίβεια με έναν ευρύτερο κυβερνητικό απολογισμό, παρουσιάζοντας παράλληλα το σχέδιο της κυβέρνησης έως το 2030.
Η ανάρτηση ξεκινά, ωστόσο, από την Κρήτη, όπου η σφοδρή κακοκαιρία προκάλεσε πλημμύρες, προβλήματα στις μετακινήσεις και ζημιές. Ο Μητσοτάκης υπογραμμίζει ότι πρώτη προτεραιότητα παραμένει η προστασία της ανθρώπινης ζωής και αμέσως μετά η καταγραφή και αποκατάσταση των ζημιών, προαναγγέλλοντας την παρουσία κυβερνητικού κλιμακίου στο νησί.
Στο μέτωπο της ενέργειας, η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει τις επιπτώσεις από τις διεθνείς ανατιμήσεις. Η επιδότηση στην αντλία για το ντίζελ κίνησης αυξάνεται προσωρινά από τα 10 στα 15 λεπτά, ώστε μαζί με την έκπτωση των διυλιστηρίων η συνολική παρέμβαση να φτάνει τα 20 λεπτά. Ντίζελ και μέτρα για τα καύσιμα
Παράλληλα, πριν από τις 15 Οκτωβρίου αναμένονται τα μέτρα για το πετρέλαιο θέρμανσης, με κυβερνητικό στόχο η τιμή να παραμείνει κάτω από 1,75 ευρώ το λίτρο και με οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Το οικονομικό επιτελείο θα επανεξετάζει την κατάσταση ανά δεκαπενθήμερο, καθώς η ενεργειακή αναταραχή μεταφέρεται από τις διεθνείς αγορές στο κόστος μετακίνησης, παραγωγής και διαβίωσης. Τα μέτρα για το πετρέλαιο θέρμανσης
Η Αθήνα ζητά ευρωπαϊκή δημοσιονομική ευελιξία
Ο πρωθυπουργός επιμένει ότι η ενεργειακή κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο. Με την κρίση στα Στενά του Ορμούζ να συνεχίζει να προκαλεί πιέσεις στις ενεργειακές αγορές, η Αθήνα ζητά από την Ευρωπαϊκή Ένωση μεγαλύτερο περιθώριο δημοσιονομικών παρεμβάσεων. Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ και οι ενεργειακές πιέσεις
Η ελληνική πρόταση προβλέπει να μπορούν τα κράτη-μέλη να αξιοποιούν τα πρόσθετα έσοδα από τον ΦΠΑ που δημιουργούνται λόγω των υψηλών τιμών ενέργειας, διοχετεύοντάς τα σε στοχευμένη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων χωρίς οι συγκεκριμένες προσωρινές παρεμβάσεις να προσμετρώνται στις αυστηρές οροφές δαπανών.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη απευθυνθεί με επιστολή στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στον πρόεδρο του Eurogroup, υποστηρίζοντας ότι οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες και οι ενεργειακές υποδομές σχεδιάστηκαν σε διαφορετικές συνθήκες και πλέον χρειάζονται προσαρμογή.
120 δόσεις και αυστηρότεροι κανόνες για τους servicers
Στο εσωτερικό μέτωπο, η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιμετωπίσει την πίεση του ιδιωτικού χρέους. Η ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία επεκτείνεται από τις 72 στις 120 δόσεις, με ελάχιστη μηνιαία καταβολή 30 ευρώ και επιτόκιο στο επίπεδο της πάγιας ρύθμισης των 24 δόσεων.
Την ίδια στιγμή, αυστηροποιείται το πλαίσιο λειτουργίας των servicers. Σε περίπτωση παραβίασης συμφωνημένης ρύθμισης, η πράξη θα ακυρώνεται, θα μπορεί να επιβάλλεται πρόστιμο έως 500.000 ευρώ και ο συνεπής οφειλέτης θα πιστώνεται με πέντε δόσεις της αρχικής συμφωνίας. Προβλέπεται επίσης πλαφόν 15% στην προκαταβολή και πάγωμα των τόκων εφόσον ο πολίτης δεν λάβει πλήρη εικόνα της οφειλής του μέσα σε 45 ημέρες. Το νέο πλαίσιο για τις 120 δόσεις και τους servicers
Το «Ελλάδα 2.0» κλείνει τον κύκλο του
Το δεύτερο μεγάλο σκέλος της ανασκόπησης αφορά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης. Η Ελλάδα υπέβαλε τα δύο τελευταία αιτήματα εκταμίευσης, συνολικού ύψους 6,75 δισ. ευρώ, ολοκληρώνοντας τη διαδικασία για το «Ελλάδα 2.0». Συνολικά, η κυβέρνηση υπολογίζει ότι θα απορροφηθούν πόροι ύψους περίπου 36 δισ. ευρώ. Ταμείο Ανάκαμψης και «Ελλάδα 2.0»
Ο πρωθυπουργός παρουσιάζει την εξέλιξη ως ένα από τα βασικά οικονομικά επιτεύγματα της κυβερνητικής περιόδου. Σύμφωνα με την αποτίμησή του, το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 11 μονάδες, δημιουργήθηκαν περισσότερες από 550.000 νέες θέσεις εργασίας και οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 60%.
Το κυβερνητικό επιχείρημα δεν περιορίζεται, πάντως, στο ύψος των κονδυλίων. Ο Μητσοτάκης επιχειρεί να δώσει στο Ταμείο Ανάκαμψης χαρακτήρα απόδειξης ότι το ελληνικό κράτος μπορεί να σχεδιάσει και να ολοκληρώσει μεγάλης κλίμακας μεταρρυθμίσεις και έργα.
Στον απολογισμό περιλαμβάνονται 9 εκατομμύρια χρήστες του gov.gr, 7 εκατομμύρια πολίτες που έκαναν δωρεάν προληπτικές εξετάσεις, 5,2 εκατομμύρια εγγεγραμμένοι στον προσωπικό γιατρό, 2,5 εκατομμύρια εργαζόμενοι που καλύπτονται από την ψηφιακή κάρτα εργασίας, 1,2 εκατομμύρια ασφαλισμένοι με ψηφιακό φάκελο υγείας και περισσότερα από 23.000 νοικοκυριά που απέκτησαν πρώτη κατοικία μέσω των προγραμμάτων «Σπίτι μου».
Το μεγάλο ερώτημα: τι έρχεται μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
Εκεί βρίσκεται και το πολιτικό βάρος της συγκεκριμένης ανασκόπησης. Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι η ολοκλήρωση του «Ελλάδα 2.0» δημιουργεί την ανάγκη να αποδειχθεί πως η ανάπτυξη δεν θα εξαρτηθεί από έναν έκτακτο ευρωπαϊκό μηχανισμό.
Ο πρωθυπουργός παραπέμπει στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, ύψους 23 δισ. ευρώ, σε περισσότερα από 8 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το Ταμείο Απανθρακοποίησης, καθώς και στα 19 δισ. ευρώ που απομένουν από το ΕΣΠΑ 2021-2027.
Παράλληλα, μπροστά βρίσκεται η διαπραγμάτευση για περισσότερους από 49 δισ. ευρώ στο επόμενο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο. Η ελληνική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027 αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία, καθώς ενδέχεται να συμπέσει με μια κρίσιμη φάση των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων.
Το κυβερνητικό σχέδιο έως το 2030 συμπυκνώνεται σε επτά βασικούς άξονες: υψηλότερα εισοδήματα και διατηρήσιμη ανάπτυξη, ισχυρότερη άμυνα, αποτελεσματικότερο κράτος και ταχύτερη δικαιοσύνη, καλύτερη παιδεία και υγεία, ασφαλέστερες μεταφορές, προσιτή ενέργεια και προστασία του περιβάλλοντος.
Ανεργία: στο 7,4%, αλλά με ανοιχτά μέτωπα
Η υποχώρηση της ανεργίας στο 7,4% τον Αύγουστο αποτελεί για την κυβέρνηση ένα ακόμη στοιχείο της οικονομικής της επιχειρηματολογίας. Πρόκειται για το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί στη χώρα, ενώ ο Αύγουστος ήταν ο τρίτος μήνας του 2026 με ανεργία κάτω από το 8%.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανεργία των νέων, η οποία υποχώρησε στο 15,6% από 21,8% έναν χρόνο νωρίτερα, αλλά και στη γυναικεία ανεργία, που διαμορφώθηκε στο 10,3% από 11,1%.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να παρέμβει στα δύο αυτά πεδία με στοχευμένα προγράμματα. Για τις γυναίκες προβλέπεται επέκταση της επιχορήγησης για την πρόσληψη 10.000 ανέργων, με έμφαση στις μητέρες ανήλικων παιδιών, καθώς και 5.000 επιπλέον θέσεις πλήρους απασχόλησης.
Για τους νέους, το βάρος πέφτει στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, στη σύνδεση της ΔΥΠΑ με τις επιχειρήσεις και στην ενίσχυση της επιχειρηματικότητας για ηλικίες 18-29 ετών.
Νέο κέντρο για την άνοια
Στην υγεία, ξεχωρίζει η δημιουργία του Εθνικού Πρότυπου Κέντρου για την Άνοια, με στόχο την παροχή δωρεάν ολιστικής φροντίδας σε ανθρώπους με άνοια αρχικού σταδίου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο πρωθυπουργός, περίπου 214.000 άνθρωποι στη χώρα ζουν με διαγνωσμένη άνοια. Το νέο Κέντρο θα παρέχει αξιολόγηση μνήμης, ημερήσια φροντίδα, κατ’ οίκον φροντίδα και τηλεϊατρική, ενώ θα στηρίζει και τους φροντιστές.
Η δημιουργία του χρηματοδοτείται με δωρεά 4,49 εκατ. ευρώ από την Εθνική Τράπεζα και τα κοινωφελή ιδρύματα της «Πρωτοβουλίας ’21», σε συνεργασία με το υπουργείο Υγείας.
Από τα Ιόνια έως την Πελοπόννησο
Η εβδομαδιαία ανασκόπηση περιλαμβάνει και έναν εκτενή κατάλογο περιφερειακών έργων. Στα Ιόνια Νησιά τέθηκαν σε λειτουργία οι αναβαθμισμένες διασυνδέσεις υψηλής τάσης Ζακύνθου-Κεφαλονιάς και Κεφαλονιάς-Λευκάδας, ενώ η ηλεκτρική διασύνδεση της Κέρκυρας με το ηπειρωτικό σύστημα μέσω Ηγουμενίτσας προγραμματίζεται για το 2027.
Στην Κατερίνη δημιουργείται νέο προπτυχιακό πρόγραμμα του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος για τη διοίκηση ναυτιλιακών και συνδυασμένων μεταφορών. Στη Βοιωτία ολοκληρώθηκαν παρεμβάσεις στο Νοσοκομείο Θήβας και στα Κέντρα Υγείας Διστόμου και Αλιάρτου, ενώ στην Πελοπόννησο διατίθενται 3,5 εκατ. ευρώ για δράσεις κοινωνικής ένταξης.
Στην Κω και τη Σύρο δημιουργούνται Κέντρα Ημέρας Ολικής Φροντίδας Ψυχικής Υγείας, στη Μεγαλόπολη προχωρά έργο βιοκλιματικής αναβάθμισης και στην Κέρκυρα εξασφαλίστηκε χρηματοδότηση 21,1 εκατ. ευρώ για το έργο ύδρευσης της πόλης.
Πολιτιστική διπλωματία και Νέα Δημοκρατία
Στο τέλος της ανασκόπησης, ο πρωθυπουργός αναφέρεται στην επιστροφή στην Ελλάδα 48 θρησκευτικών κειμηλίων που είχαν μεταφερθεί στη Σόφια το 1917, καθώς και στην παράδοση στη Βουλγαρία των λειψάνων του Τσάρου Σαμουήλ.
Τα ελληνικά κειμήλια θα εκτεθούν έως τις 5 Νοεμβρίου στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού και στη συνέχεια θα επιστρέψουν στις μονές και τη Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτας. Ο Μητσοτάκης χαρακτηρίζει την εξέλιξη πρώτο βήμα μιας ευρύτερης προσπάθειας για την επιστροφή ελληνικών πολιτιστικών θησαυρών.
Η ανασκόπηση κλείνει με μια σαφώς πολιτική αναφορά: την επέτειο ίδρυσης της Νέας Δημοκρατίας στις 4 Οκτωβρίου 1974. Ο πρωθυπουργός καλεί τα στελέχη και τους υποστηρικτές του κόμματος στην εκδήλωση για τα 52 χρόνια από την ίδρυσή του, επαναφέροντας στο προσκήνιο την πολιτική ταυτότητα και τη διαδρομή της κυβερνητικής παράταξης.
Έτσι, πίσω από την παράθεση μέτρων, αριθμών και έργων, η εβδομαδιαία ανασκόπηση επιχειρεί να διαμορφώσει ένα συνολικό αφήγημα: η κυβέρνηση θέλει να παρουσιάσει την ενεργειακή κρίση ως μια νέα δοκιμασία που αντιμετωπίζεται με προσωρινές παρεμβάσεις, αλλά ταυτόχρονα να υποστηρίξει ότι η χώρα έχει πλέον περάσει σε μια διαφορετική φάση, όπου το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα γίνει μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και αν η αναπτυξιακή δυναμική μπορεί να διατηρηθεί έως το 2030.