Σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα για τη συνέχιση του ελληνοτουρκικού διαλόγου, αλλά με απαρέγκλιτη αναφορά στο Διεθνές Δίκαιο και στις αρχές καλής γειτονίας, αναμένεται να στείλει απόψε από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ο πρωθυπουργός θα θέσει στο επίκεντρο την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, το Κυπριακό, τις περιφερειακές κρίσεις, την ελληνική οικονομία και τη ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η ελληνική θέση για τα ελληνοτουρκικά θα αποτελέσει ένα από τα βασικά σημεία της ομιλίας του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Νέα Υόρκη. Ο πρωθυπουργός αναμένεται να επαναλάβει ότι η Αθήνα επιδιώκει τη συνέχιση του διαλόγου με την Άγκυρα, υπό την προϋπόθεση ότι αυτός διεξάγεται στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και των αρχών καλής γειτονίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναμένεται να αναφερθεί στη μακρά ιστορία των ελληνοτουρκικών διαφορών στο Αιγαίο, επιμένοντας ότι η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) αποτελεί το θεσμικό πλαίσιο για την επίλυση της μοναδικής μακροχρόνιας διαφοράς που αναγνωρίζει η ελληνική πλευρά: την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ).
Η αναφορά αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τις διαφορετικές θέσεις Αθήνας και Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες. Η Ελλάδα έχει διατυπώσει επανειλημμένα τη θέση ότι ο διάλογος μπορεί να συνεχιστεί χωρίς να μεταβάλλονται οι πάγιες εθνικές θέσεις. Ελληνοτουρκικός διάλογος: Η Ελλάδα δεν υποχωρεί στις εθνικές θέσεις
Το μήνυμα για το casus belli
Ο πρωθυπουργός αναμένεται να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη ο διάλογος να συνοδεύεται από σεβασμό της διεθνούς νομιμότητας. Όπως αναμένεται να υπογραμμίσει, ουσιαστικός διάλογος δεν μπορεί να συνυπάρχει με μονομερείς ενέργειες που, κατά την ελληνική θέση, παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο ούτε με απειλές πολέμου για την άσκηση νόμιμων δικαιωμάτων.
Η αιχμή αφορά ευθέως το τουρκικό casus belli, το οποίο η Αθήνα εξακολουθεί να θεωρεί ένα από τα βασικά προβλήματα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι τουρκικές αντιδράσεις σε ελληνικές πρωτοβουλίες στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός και οι ενεργειακές διασυνδέσεις.
Ενδεικτική είναι και η αντιπαράθεση γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με την Αθήνα να επιμένει ότι δεν αποδέχεται τουρκικό δικαίωμα έγκρισης για δραστηριότητες σε περιοχές που θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δική της δικαιοδοσία. Καλώδιο Κύπρου-Ελλάδας: Η Τουρκία απαιτεί να… συντονιστούμε
Το Κυπριακό στο επίκεντρο
Ξεχωριστή θέση στην ομιλία του πρωθυπουργού θα έχει το Κυπριακό. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να αναφερθεί στα 52 χρόνια από την τουρκική εισβολή και στη συνεχιζόμενη κατοχή τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, συνδέοντας την εκκρεμότητα με την αξιοπιστία του ΟΗΕ και την εφαρμογή των αποφάσεων του Οργανισμού.
Παράλληλα, θα επαναβεβαιώσει τη στήριξη της Ελλάδας στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, με στόχο την επανένωση της Κύπρου.
Η Αθήνα επιχειρεί ταυτόχρονα να ενισχύσει τον ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο μέσα από περιφερειακές συνεργασίες και υποδομές. Οι επαφές με την Κύπρο και την Αίγυπτο, όπως και τα σχέδια για ενεργειακές διασυνδέσεις, αποτελούν μέρος αυτής της στρατηγικής. Μητσοτάκης στην Αίγυπτο: Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου και η τριμερής
Η Ελλάδα ως κόμβος σταθερότητας
Ο πρωθυπουργός θα επιχειρήσει παράλληλα να παρουσιάσει την Ελλάδα ως χώρα που μπορεί να λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ Ευρώπης, Ανατολικής Μεσογείου και Μέσης Ανατολής, σε μια περίοδο πολλαπλών γεωπολιτικών κρίσεων.
Στην ομιλία του αναμένεται να αναφερθεί στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, στην ενέργεια και στις νέες υποδομές διασυνδεσιμότητας. Παράλληλα, θα αναφερθεί στις εξελίξεις στη Γάζα, στον Λίβανο, στη Συρία, στη Λιβύη, στην Ουκρανία και στο Σουδάν.
Η ελληνική διπλωματία επιχειρεί έτσι να συνδέσει τις εθνικές προτεραιότητες με τον ευρύτερο ρόλο της χώρας στην περιοχή, σε μια συγκυρία κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει πεδίο παράλληλων ενεργειακών, οικονομικών και στρατηγικών σχεδιασμών.
Η οικονομία ως στοιχείο διεθνούς ισχύος
Σημαντικό τμήμα της ομιλίας θα αφορά και την ελληνική οικονομία. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να παρουσιάσει την πορεία της ανάπτυξης, την προσέλκυση επενδύσεων, τις δημοσιονομικές επιδόσεις, τη μείωση του δημόσιου χρέους και τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους.
Το επιχείρημα που θα αναπτύξει είναι ότι η οικονομική ανθεκτικότητα συνδέεται πλέον άμεσα με τη διεθνή θέση μιας χώρας, αλλά και με τις δυνατότητές της στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας. Η παρουσίαση αυτή εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια της κυβέρνησης να αναδείξει την αλλαγή του οικονομικού προφίλ της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια. Μητσοτάκης στις ΗΠΑ: Silicon Valley, επενδύσεις και ΟΗΕ
Η Τεχνητή Νοημοσύνη και η ανάγκη διεθνών κανόνων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται να έχει το κεφάλαιο της Τεχνητής Νοημοσύνης, στο οποίο ο πρωθυπουργός πρόκειται να αφιερώσει σημαντικό μέρος της παρέμβασής του.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να υποστηρίξει ότι η ταχύτητα ανάπτυξης των συστημάτων AI δημιουργεί κινδύνους που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποκλειστικά μέσω εθελοντικής αυτορρύθμισης των ίδιων των εταιρειών. Για τον λόγο αυτό θα θέσει την ανάγκη ενός ισχυρού και διεθνώς συντονισμένου ρυθμιστικού πλαισίου.
Ιδιαίτερη αναφορά αναμένεται να κάνει στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου αναπτύσσονται ορισμένα από τα κορυφαία μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης, καλώντας την αμερικανική πλευρά να αναλάβει την ευθύνη που συνοδεύει την τεχνολογική πρωτοπορία της.
Παράλληλα, θα επιμείνει στην ανάγκη διεθνούς συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, καθώς οι επιπτώσεις της AI δεν περιορίζονται στα σύνορα μιας χώρας. Οι πρόσφατες επαφές του πρωθυπουργού με τη Nvidia και τη Sequoia Capital είχαν ήδη αναδείξει την τεχνητή νοημοσύνη και τις ψηφιακές υποδομές ως σημαντικό τμήμα της ελληνικής ατζέντας. Μητσοτάκης σε Nvidia και Sequoia: Επενδύσεις και AI στο επίκεντρο
Η ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στον ΟΗΕ θα κινηθεί, επομένως, σε δύο παράλληλους άξονες: την υπεράσπιση των ελληνικών θέσεων στα ελληνοτουρκικά και στο Κυπριακό και την προσπάθεια να παρουσιαστεί η Ελλάδα ως ενεργός παράγοντας στις ευρύτερες συζητήσεις για την ασφάλεια, την οικονομία, την ενέργεια και την τεχνολογική διακυβέρνηση.
