Νέα δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση της ακρίβειας στα καύσιμα, αλλά και για την ελάφρυνση νοικοκυριών και επιχειρήσεων από συσσωρευμένες οφειλές, ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο Υπουργικό Συμβούλιο. Στο επίκεντρο βρίσκονται η επέκταση της ρύθμισης από 72 σε 120 δόσεις, αυστηρότεροι κανόνες για τους servicers και νέα επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης.
Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα δύο πιέσεις που επιβαρύνουν τον οικογενειακό προϋπολογισμό και τη λειτουργία των επιχειρήσεων: το αυξημένο κόστος της ενέργειας και τις συσσωρευμένες υποχρεώσεις. Η νέα παρέμβαση στις ρυθμίσεις οφειλών έρχεται ενώ το ζήτημα του ιδιωτικού χρέους βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.
Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι οι παρεμβάσεις για την ενεργειακή κρίση θα επανεξετάζονται ανά 15 ημέρες, καθώς οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου παραμένουν ιδιαίτερα ευμετάβλητες. Παράλληλα, η Αθήνα ζητά από την Ευρωπαϊκή Ένωση μεγαλύτερη ευελιξία για τα κράτη-μέλη απέναντι στην ενεργειακή αναταραχή.
«Η γεωπολιτική αβεβαιότητα από τις διεθνείς συγκρούσεις εξακολουθεί και διαρκεί. Μεταφράζεται σε οικονομική αναταραχή και εκτινάσσονται κάθε τρεις και λίγο οι τιμές του πετρελαίου», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα έχει ήδη καταθέσει σχετική πρόταση στις Βρυξέλλες.
Στο σκέλος του ιδιωτικού χρέους, η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την αύξηση των διαθέσιμων δόσεων από 72 σε 120. Η ρύθμιση αφορά οφειλές προς τη φορολογική αρχή και τα ασφαλιστικά ταμεία και προβλέπει ελάχιστη μηνιαία καταβολή 30 ευρώ.
120 δόσεις για παλιές οφειλές
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, στις 120 δόσεις μπορούν να ενταχθούν οφειλές που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Προϋπόθεση είναι να μην τελούν ήδη σε καθεστώς ρύθμισης στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Η προθεσμία υποβολής αίτησης παρατείνεται έως τις 30 Ιουνίου 2027, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη ότι όσοι έχουν ήδη υπαχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων θα μπορούν, με νέα αίτησή τους, να μεταφερθούν στο νέο καθεστώς των 120 δόσεων.
Το επιτόκιο της ρύθμισης διαμορφώνεται στο 5,84%, δηλαδή στο ίδιο επίπεδο με την πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων. Οι τρέχουσες οφειλές, μετά την 1η Ιανουαρίου 2025, παραμένουν εκτός του νέου σχήματος και εξακολουθούν να ρυθμίζονται μέσω της πάγιας διαδικασίας.
Η κυβέρνηση επισημαίνει παράλληλα ότι μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού υπάρχει δυνατότητα ρύθμισης έως και 240 δόσεων, τόσο για οφειλές προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία όσο και για χρέη προς τράπεζες και servicers.
Αυστηρότερο πλαίσιο για τους servicers
Σημαντική αλλαγή αφορά και το καθεστώς λειτουργίας των servicers. Εάν ένας servicer παραβιάζει συμφωνημένη ρύθμιση, η σχετική πράξη θα ακυρώνεται και θα μπορεί να επιβάλλεται πρόστιμο έως 500.000 ευρώ.
Παράλληλα, ο οφειλέτης θα πιστώνεται αυτόματα με πέντε δόσεις της αρχικής συμφωνίας. Με τον τρόπο αυτό η κυβέρνηση επιχειρεί να δημιουργήσει ισχυρότερες δικλίδες για όσους τηρούν τις συμφωνίες τους και να περιορίσει τον κίνδυνο να βρεθούν αντιμέτωποι με πλειστηριασμούς ή κατασχέσεις παρά την τήρηση της ρύθμισης.
Αλλάζει επίσης η διαδικασία απευθείας διαπραγμάτευσης. Από μη δεσμευτική διαδικασία μετατρέπεται σε συγκεκριμένο πλαίσιο με κανόνες, προθεσμίες και υποχρέωση τεκμηριωμένης πρότασης από τον servicer.
Στην πρόταση ρύθμισης θα προβλέπεται πλαφόν 15% στην προκαταβολή, αντί της ελεύθερης κρίσης του πιστωτή. Επιπλέον, εάν ο πολίτης δεν λάβει πλήρη εικόνα της οφειλής του μέσα σε 45 ημέρες, θα παγώνουν οι τόκοι.
Έως 20 λεπτά η ελάφρυνση στο diesel
Στο μέτωπο των καυσίμων, η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης αυξάνεται από 10 σε 15 λεπτά το λίτρο για το διάστημα από 1 έως 15 Οκτωβρίου. Η επιδότηση αντιστοιχεί σε 12 λεπτά χωρίς ΦΠΑ, ενώ το δημοσιονομικό κόστος του μέτρου υπολογίζεται σε 20 εκατ. ευρώ για το συγκεκριμένο δεκαπενθήμερο.
Η παρέμβαση ενισχύεται από τις προσφορές των διυλιστηρίων, με αποτέλεσμα η συνολική ελάφρυνση στην αντλία να μπορεί να φτάσει τα 20 λεπτά το λίτρο.
Η κυβέρνηση επιλέγει να ανακοινώνει την επιδότηση ανά δεκαπενθήμερο λόγω της μεγάλης μεταβλητότητας των διεθνών τιμών. Νέες ανακοινώσεις για τα καύσιμα κίνησης αναμένονται έως τις 14 Οκτωβρίου.
Κάτω από 1,75 ευρώ το πετρέλαιο θέρμανσης
Παρέμβαση προετοιμάζεται και για το πετρέλαιο θέρμανσης, η διάθεση του οποίου ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου. Η κυβερνητική δέσμευση είναι η τιμή να διατηρηθεί κάτω από το 1,75 ευρώ το λίτρο, με τις σχετικές λεπτομέρειες να ανακοινώνονται πριν από την έναρξη της περιόδου διάθεσης.
Η εξέλιξη στις τιμές των καυσίμων αποτελεί πλέον έναν από τους βασικούς παράγοντες που παρακολουθεί το οικονομικό επιτελείο, καθώς οι αυξήσεις δεν περιορίζονται στη μετακίνηση αλλά μεταφέρονται στο κόστος μεταφοράς προϊόντων και, τελικά, σε ολόκληρη την αλυσίδα της αγοράς.
Ήδη μέσα στο 2026 έχουν προηγηθεί παρεμβάσεις στο diesel, fuel pass για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο, ενίσχυση για οικογένειες με παιδιά, επιδότηση λιπασμάτων και μέτρα για το κόστος των ακτοπλοϊκών μετακινήσεων.
Το συνολικό πακέτο των παρεμβάσεων
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η κυβέρνηση, το συνολικό κόστος των μέτρων που έχουν ληφθεί ανέρχεται σε 1,21 δισ. ευρώ. Από αυτά, 669 εκατ. ευρώ αφορούν έκτακτα μέτρα αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους και 541 εκατ. ευρώ μόνιμες παρεμβάσεις, όπως η ενίσχυση των συνταξιούχων και η διεύρυνση της επιστροφής ενοικίου.
Στο Υπουργικό Συμβούλιο συζητήθηκαν παράλληλα το νομοσχέδιο για την ενίσχυση του εισοδήματος και την προώθηση της αποταμίευσης, η ολοκλήρωση των οροσήμων του Ταμείου Ανάκαμψης, το νέο πλαίσιο για την πρόσβαση ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και νομοσχέδια για τον Κώδικα Δικηγόρων και το σωφρονιστικό σύστημα.
Στην ατζέντα βρέθηκαν επίσης ο προγραμματισμός των αναπτυξιακών προγραμμάτων και ο ετήσιος προγραμματισμός προσλήψεων στον δημόσιο τομέα για το 2027.
Η κυβερνητική παρέμβαση, πάντως, θα παραμένει σε διαρκή επανεξέταση, με το Μέγαρο Μαξίμου να συνδέει το επόμενο κύμα μέτρων με την πορεία των διεθνών τιμών του πετρελαίου και τις αποφάσεις που θα ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
