Νέα επικίνδυνη διάσταση παίρνει η σύγκρουση στην Υεμένη, καθώς η αναζωπύρωση των μαχών έχει ήδη οδηγήσει στον εκτοπισμό περίπου 100.000 ανθρώπων, ενώ η προέλαση των Χούθι προς την περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας εντείνει την ανησυχία για τον στρατηγικό πορθμό Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Το Κατάρ προειδοποιεί ότι ενδεχόμενος αποκλεισμός του, την ώρα που τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά για την εμπορική ναυσιπλοΐα, θα είχε σοβαρές επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο και στις τιμές της ενέργειας.
Οι Χούθι απειλούν ξανά τη Σαουδική Αραβία
Η Σαουδική Αραβία βρέθηκε αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο μιας δεύτερης ημέρας επιθέσεων από τους Χούθι, μετά τη μεγάλη επίθεση που ανακοίνωσε η οργάνωση τη Δευτέρα με δεκάδες βαλλιστικούς πυραύλους και drones εναντίον της αεροπορικής βάσης King Khalid στο Χαμίς Μουσάιτ.
Την Τρίτη ενεργοποιήθηκαν σειρήνες αεροπορικής επιδρομής σε έξι επαρχίες, μεταξύ των οποίων και η Τζέντα. Οι προειδοποιήσεις ήρθησαν σχετικά γρήγορα, ωστόσο η εξέλιξη καταδεικνύει το νέο επίπεδο ανασφάλειας που αντιμετωπίζει η Σαουδική Αραβία.
Οι Χούθι, που υποστηρίζονται από το Ιράν, υποστηρίζουν ότι οι επιθέσεις τους στρέφονται κατά σαουδαραβικών στόχων και πλοίων και συνδέονται με την πολιτική του Ριάντ απέναντι στις περιοχές της Υεμένης που ελέγχουν.
100.000 άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους
Η αναζωπύρωση των συγκρούσεων έχει προκαλέσει ήδη μεγάλη ανθρωπιστική πίεση. Τα Ηνωμένα Έθνη προειδοποιούν για ανθρωπιστική κρίση, καθώς περίπου 100.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί εξαιτίας των νέων μαχών.
Η αδυναμία της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης περιπλέκει ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Διάφορες ένοπλες οργανώσεις και πολιτοφυλακές, με διαφορετικές πολιτικές, ιδεολογικές και περιφερειακές αναφορές, επιχειρούν παράλληλα με τις κυβερνητικές δυνάμεις.
Θεωρητικά, το σύνολο των δυνάμεων που αντιτίθενται στους Χούθι μπορεί να φτάνει έως και τους 500.000 άνδρες. Στην πράξη, όμως, η μεταξύ τους συνεργασία παραμένει περιορισμένη και πολλές μονάδες δεν είναι διατεθειμένες να επιχειρήσουν έξω από τις περιοχές επιρροής τους.
Το Μπαμπ ελ Μαντέμπ στο επίκεντρο
Η μεγαλύτερη διεθνής ανησυχία αφορά πλέον το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, τον στενό θαλάσσιο διάδρομο στη νότια είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας, από τον οποίο διέρχεται σημαντικό μέρος του εμπορίου μεταξύ Ευρώπης και Ασίας.
Το Κατάρ, που επιχειρεί να διαδραματίσει διαμεσολαβητικό ρόλο στον ευρύτερο πόλεμο με το Ιράν, προειδοποίησε ότι ένας αποκλεισμός του πορθμού θα είχε καταστροφικές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία. Η ανησυχία γίνεται μεγαλύτερη επειδή ταυτόχρονα η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ έχει περιοριστεί δραματικά.
Η προοπτική δύο κρίσιμων θαλάσσιων περασμάτων να βρίσκονται υπό τον μακροχρόνιο έλεγχο δυνάμεων που αντιτίθενται στις ΗΠΑ και την Ευρώπη αποτελεί σημαντική στρατηγική ανατροπή για τη Δύση.
Το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια
Η αγορά πετρελαίου έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνει τους κινδύνους. Η τιμή του Brent κινήθηκε κοντά στα 108 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο σχεδόν 3%, μετά τις πληροφορίες ότι αναστάλθηκαν φορτώσεις πετρελαίου από το σαουδαραβικό λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η Saudi Aramco έχει αυξήσει τη χρήση του Γιανμπού από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, καθώς ο αγωγός Ανατολής-Δύσης αποτελεί κρίσιμη εναλλακτική οδό για τις εξαγωγές σαουδαραβικού πετρελαίου.
Ωστόσο, η επίθεση των Χούθι που αποδόθηκε σε drones οδήγησε τη Σαουδική Αραβία στην απόφαση να κλείσει τον αγωγό, περιορίζοντας τις δυνατότητες μεταφοράς αργού προς τις εγκαταστάσεις της Ερυθράς Θάλασσας.
Ο Ορμούζ παραμένει το κλειδί των διαπραγματεύσεων
Την ίδια ώρα, το μέτωπο των Στενών του Ορμούζ παραμένει ο βασικός παράγοντας που καθορίζει τις διπλωματικές εξελίξεις. Σε περίοδο ειρήνης από τον πορθμό περνούσε περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Τη Δευτέρα καταγράφηκαν μόλις τέσσερα πλοία να περνούν από τα Στενά, έναντι περίπου 130 κατά μέσο όρο πριν από τον πόλεμο. Ένα πλοίο του Κατάρ έχει επίσης ακινητοποιηθεί από το Ιράν.
Το Κατάρ προσπαθεί να επαναφέρει τις συνομιλίες μεταξύ του Ιράν και των περισσότερων κρατών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, οι οποίες επρόκειτο να πραγματοποιηθούν στο Ομάν αλλά αναβλήθηκαν έπειτα από την αντίδραση της Σαουδικής Αραβίας στις επιθέσεις των Χούθι.
Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί ταξίδεψε στο Πεκίνο, αναζητώντας κινεζικό ρόλο στην προσπάθεια επίλυσης της κρίσης γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.
Η Ουάσιγκτον δεν θέλει νέα στρατιωτική εμπλοκή
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει μέχρι στιγμής απορρίψει τις σαουδαραβικές εκκλήσεις για αμερικανική στρατιωτική συμμετοχή σε επιχείρηση που θα απωθούσε τους Χούθι προς τον βορρά κατά μήκος της ακτής της Ερυθράς Θάλασσας.
Οι ηγέτες των Χούθι έχουν επίσης συνομιλήσει με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, διαβεβαιώνοντας την Ουάσιγκτον ότι στόχος τους είναι να παρεμποδίσουν σαουδαραβικά πλοία και να τερματιστεί αυτό που οι ίδιοι χαρακτηρίζουν ως σαουδαραδικό αποκλεισμό των περιοχών που ελέγχουν.
Οι Χούθι έχουν συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός με τις ΗΠΑ, παραμένουν όμως υπό αμερικανικές κυρώσεις.
Η Βρετανία, από την πλευρά της, δεν αναμένεται να προσφέρει άμεση στρατιωτική υποστήριξη στη Σαουδική Αραβία χωρίς σαφή εντολή από την Ουάσιγκτον. Οι δυτικές κυβερνήσεις παρέχουν κυρίως πληροφορίες, συμβουλές για στοχοποίηση και στρατηγική υποστήριξη στις προσπάθειες συντονισμού των αντι-Χούθι δυνάμεων.
Το επόμενο μέτωπο στη Μαρίμπ
Στο εσωτερικό της Υεμένης, η επόμενη σημαντική στρατιωτική αναμέτρηση αναμένεται να επικεντρωθεί στη Μαρίμπ, όπου η σαουδαραβική αεροπορία επιχειρεί να αποδυναμώσει τις δυνάμεις των Χούθι.
Η προοπτική μιας νέας μεγάλης στρατιωτικής εκστρατείας, ωστόσο, προκαλεί προβληματισμό ακόμη και μεταξύ των αντι-Χούθι δυνάμεων. Αναλυτές επισημαίνουν ότι μια στρατιωτική επιχείρηση χωρίς αναδιοργάνωση της κυβέρνησης της Υεμένης, καλύτερο συντονισμό των αντι-Χούθι δυνάμεων και σαφέστερες σχέσεις μεταξύ των τοπικών παραγόντων και των περιφερειακών συμμάχων τους κινδυνεύει να επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος.
Η Σαουδική Αραβία στηρίζει τις Homeland Shield Forces της Υεμένης, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είχαν υποστηρίξει την Ταξιαρχία Giants του Νότιου Μεταβατικού Συμβουλίου, δύναμη περίπου 80.000 ανδρών, καθώς και δύναμη περίπου 20.000 μαχητών υπό τον Ταρέκ Σάλεχ. Τα ΗΑΕ, ωστόσο, έχουν πλέον αποχωρήσει από την Υεμένη.
Η κρίση στη χώρα συνδέεται πλέον άμεσα με την ευρύτερη σύγκρουση στον Κόλπο. Με τον Ορμούζ να παραμένει σχεδόν κλειστό και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ να απειλείται από την προέλαση των Χούθι, η Υεμένη μετατρέπεται ξανά σε κρίσιμο παράγοντα για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, τις ενεργειακές αγορές και το παγκόσμιο εμπόριο.
