Από σήμερα, Δευτέρα 27 Ιουλίου, τίθεται σε εφαρμογή το πρώτο στάδιο της Εθνικής Πρωτοβουλίας για την αποκλιμάκωση των τιμών στα βασικά καταναλωτικά αγαθά, με τις επιχειρήσεις να ξεκινούν την υποβολή δεσμευτικών προτάσεων για προϊόντα που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα μειώσεων. Η πρωτοβουλία προβλέπει πραγματικές μειώσεις στις τιμές ραφιού από 5% έως 20%, οι οποίες θα τεθούν σε ισχύ στις 31 Αυγούστου και θα διατηρηθούν έως το τέλος του 2026.
Το χρονοδιάγραμμα της διαδικασίας
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που έχει καταρτίσει η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ), οι επιχειρήσεις καλούνται να καταθέσουν τις προτάσεις τους ανά κωδικό προϊόντος (barcode).
Στις 28 Ιουλίου θα πραγματοποιηθεί η αξιολόγηση των προτάσεων, ενώ μία ημέρα αργότερα, στις 29 Ιουλίου, οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ θα ενημερωθούν για τους κωδικούς των προϊόντων που θα συμμετάσχουν στην πρωτοβουλία. Η διαδικασία θα ολοκληρωθεί στις 3 Αυγούστου με την υποβολή των τελικών δεσμευτικών προτάσεων.
Πραγματικές μειώσεις και όχι προσφορές
Κεντρικός άξονας της πρωτοβουλίας είναι ότι οι μειώσεις θα αφορούν αποκλειστικά τις κανονικές τιμές ραφιού και όχι προσωρινές προσφορές ή άλλες προωθητικές ενέργειες.
Ως τιμή αναφοράς θα ληφθεί η κανονική τιμή κάθε προϊόντος στις 27 Αυγούστου. Κάθε μεταγενέστερη έκπτωση ή προσφορά θα υπολογίζεται επί της νέας, ήδη μειωμένης τιμής, ώστε να διασφαλίζεται το πραγματικό όφελος για τον καταναλωτή.
Το πρόγραμμα θα τεθεί σε εφαρμογή στις 31 Αυγούστου και θα παραμείνει σε ισχύ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Ποια προϊόντα βρίσκονται σε προτεραιότητα
Η ΑΑΕΑ&ΠΚ έχει ορίσει ως κατηγορίες υψηλής προτεραιότητας προϊόντα πρώτης ανάγκης που επιβαρύνουν σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- νωπό κρέας,
- γαλακτοκομικά προϊόντα,
- αυγά,
- ζυμαρικά,
- όσπρια,
- άλευρα,
- ελαιόλαδα και λοιπά έλαια,
- βρεφικό γάλα και πάνες,
- είδη πρωινού,
- αναψυκτικά,
- απορρυπαντικά,
- προϊόντα προσωπικής υγιεινής,
- σχολικά είδη.
Η Αρχή επισημαίνει ότι οι επιχειρήσεις θα πρέπει να εντάξουν προϊόντα υψηλής εμπορικής σημασίας και ευρείας κατανάλωσης, αποφεύγοντας προϊόντα περιορισμένης διακίνησης.
Τι θα δηλώσουν οι επιχειρήσεις
Οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις θα καταθέσουν αναλυτικά στοιχεία για κάθε προϊόν ανά barcode, δηλώνοντας:
- την υφιστάμενη τιμή,
- τη νέα μειωμένη τιμή,
- το ποσοστό της μείωσης,
- τη διάρκεια εφαρμογής της.
Κάθε προϊόν που θα ενταχθεί στην πρωτοβουλία θα πρέπει να παραμείνει στο πρόγραμμα για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δύο μηνών.
Ενημέρωση των καταναλωτών
Οι καταναλωτές θα έχουν τη δυνατότητα να ενημερώνονται για όλα τα προϊόντα που συμμετέχουν μέσω ειδικής ενότητας στην πλατφόρμα PosoKanei, ενώ στα καταστήματα θα υπάρχει ενιαία σήμανση στα ράφια, ώστε να είναι άμεσα αναγνωρίσιμα τα προϊόντα με τις μειωμένες τιμές.
Στόχος είναι η εύκολη σύγκριση τιμών και η ενίσχυση της διαφάνειας στην αγορά.
Οι δικλίδες προστασίας του ανταγωνισμού
Η ΑΑΕΑ&ΠΚ έχει ενσωματώσει 16 δικλίδες προστασίας του υγιούς ανταγωνισμού, απαγορεύοντας οποιαδήποτε ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστικών επιχειρήσεων σχετικά με τιμές, ποσοστά μειώσεων, κόστος παραγωγής ή εμπορικές στρατηγικές.
Η συμμετοχή των επιχειρήσεων παραμένει ανεξάρτητη, ενώ η Αρχή υπογραμμίζει ότι το μέτρο θα αξιολογηθεί με βάση το πραγματικό όφελος που θα προκύψει για τα ελληνικά νοικοκυριά μέσω ουσιαστικών και διατηρήσιμων μειώσεων στις τιμές βασικών αγαθών.
Η πρωτοβουλία της κυβέρνησης
Η Εθνική Πρωτοβουλία για την αποκλιμάκωση των τιμών αποφασίστηκε σε σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου στα τέλη Ιουνίου και εξειδικεύτηκε σε μεταγενέστερη συνάντηση υπό τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της βιομηχανίας, των προμηθευτών και του οργανωμένου λιανεμπορίου.
Με την έναρξη της διαδικασίας υποβολής των προτάσεων, η πρωτοβουλία εισέρχεται πλέον στη φάση της εφαρμογής, με στόχο τη συγκράτηση του κόστους βασικών αγαθών και τη στήριξη της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών.
