Στην κατεύθυνση μιας ευρύτερης επαναπροσέγγισης κινούνται η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Τουρκία, όπως προκύπτει από την κοινή ανακοίνωση που εκδόθηκε μετά τη συνάντηση στην Άγκυρα του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν με την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική Κάγια Κάλας, καθώς και τους επιτρόπους Μάρτα Κος και Μάγκνους Μπρούνερ.
Η συνάντηση της 30ής Ιουνίου 2026 κατέληξε σε συμφωνία πολιτικής κατεύθυνσης για ενίσχυση της συνεργασίας σε ένα ευρύ φάσμα πεδίων, από την οικονομία και την ασφάλεια έως τη μετανάστευση, την εξωτερική πολιτική και την περιφερειακή σταθερότητα. Στο επίκεντρο βρέθηκε η ανάγκη αναβάθμισης των ευρωτουρκικών σχέσεων σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων.
Στρατηγική επαναπροσέγγιση και γεωπολιτικό πλαίσιο
Η κοινή ανακοίνωση περιγράφει μια σαφή πρόθεση επαναφοράς του διαλόγου σε σταθερή θεσμική βάση, με την αναγνώριση του ρόλου της Τουρκίας ως υποψήφιας προς ένταξη χώρας. Και οι δύο πλευρές αναφέρθηκαν στη στρατηγική σημασία της σχέσης, όχι μόνο για τις διμερείς ισορροπίες αλλά και για την ευρύτερη περιφερειακή σταθερότητα.
Συζητήθηκαν ζητήματα οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας, συνδεσιμότητας, ασφάλειας και πολιτικής προστασίας, με έμφαση στη δημιουργία μηχανισμών διαρκούς διαβούλευσης. Η κοινή ανάγνωση των διεθνών εξελίξεων λειτούργησε ως βάση για τη διαμόρφωση ενός πιο σταθερού πλαισίου συνεργασίας.
Κυπριακό και διαδικασία διεύρυνσης της ΕΕ
Στην ατζέντα των συνομιλιών εντάχθηκε και το Κυπριακό, με τις δύο πλευρές να εκφράζουν στήριξη στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για επανεκκίνηση της διαδικασίας. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση επανέλαβε τη σημασία της προόδου στο κράτος δικαίου, στην προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και στη συμμόρφωση με τα δημοκρατικά πρότυπα στο πλαίσιο της ενταξιακής πορείας.
Η προσέγγιση αυτή αποτυπώνει τη σταθερή ευρωπαϊκή θέση ότι η ενταξιακή διαδικασία παραμένει συνδεδεμένη με συγκεκριμένα πολιτικά και θεσμικά κριτήρια, τα οποία επηρεάζουν άμεσα την πορεία των σχέσεων.
Περιφερειακές κρίσεις και διεθνής συντονισμός
Σημαντικό μέρος των συνομιλιών αφιερώθηκε στις διεθνείς εξελίξεις, με αναφορές στην Ουκρανία, τη Ρωσία, τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και τον Νότιο Καύκασο. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν στην ανάγκη ενίσχυσης της διαβούλευσης και του συντονισμού απέναντι σε πολλαπλές κρίσεις που επηρεάζουν τη διεθνή ασφάλεια.
Ειδική αναφορά έγινε στην Ουκρανία, με κοινή δέσμευση για την υπεράσπιση της κυριαρχίας και της εδαφικής της ακεραιότητας, καθώς και για την προώθηση μιας ειρηνευτικής διαδικασίας που θα στηρίζεται στο διεθνές δίκαιο.
Στον Νότιο Καύκασο, οι δύο πλευρές συμφώνησαν στην ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας για την προώθηση της σταθερότητας και της οικονομικής ανάπτυξης, δίνοντας έμφαση στη συνδεσιμότητα και στους εμπορικούς διαδρόμους της περιοχής.
Οικονομία και τελωνειακή ένωση
Η οικονομική συνεργασία αποτέλεσε κεντρικό άξονα της συνάντησης. ΕΕ και Τουρκία επανεπιβεβαίωσαν τη βούλησή τους να βελτιώσουν την εφαρμογή της Τελωνειακής Ένωσης, ανοίγοντας τον δρόμο για μελλοντικό εκσυγχρονισμό της.
Συζητήθηκε επίσης η ανάγκη πιο συνεκτικής βιομηχανικής πολιτικής, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής ασφάλειας. Ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε στην πιθανή ένταξη της Τουρκίας στον Ενιαίο Χώρο Πληρωμών σε Ευρώ (SEPA), εξέλιξη που θα μπορούσε να διευκολύνει τις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές.
Παράλληλα, καταγράφηκε η σταδιακή επαναδραστηριοποίηση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στην Τουρκία, στοιχείο που θεωρείται ένδειξη επαναθέρμανσης των οικονομικών σχέσεων.
Μετανάστευση, θεωρήσεις και διαχείριση συνόρων
Η μεταναστευτική πολιτική και το καθεστώς θεωρήσεων αποτέλεσαν επίσης αντικείμενο εκτενούς συζήτησης. Εξετάστηκε η πορεία του διαλόγου για την απελευθέρωση των θεωρήσεων και η διαδικασία υποβολής αιτήσεων για Τούρκους πολίτες.
Οι δύο πλευρές αναγνώρισαν ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις επηρεάζουν τις μεταναστευτικές ροές και συμφώνησαν στην ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας στη διαχείριση των συνόρων και στην καταπολέμηση των δικτύων παράνομης διακίνησης μεταναστών.
Ασφάλεια, άμυνα και επόμενα βήματα
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, συμπληρωματικά προς το πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Η κοινή ανακοίνωση καταγράφει πρόθεση για συστηματικότερο συντονισμό σε ζητήματα στρατηγικής σταθερότητας και περιφερειακής ασφάλειας.
Συμφωνήθηκε επίσης η συνέχιση του θεσμικού διαλόγου και ο προγραμματισμός νέων υψηλού επιπέδου συναντήσεων έως το τέλος του 2026, με θεματολογία που θα καλύπτει την οικονομία, το εμπόριο, τη μετανάστευση, την ασφάλεια, την υγεία, την επιστήμη, την καινοτομία και τη γεωργία.
Η συνολική εικόνα που προκύπτει αποτυπώνει μια προσεκτική αλλά σαφή προσπάθεια επαναπροσδιορισμού των σχέσεων, με την ΕΕ και την Τουρκία να αναζητούν σημεία σύγκλισης σε ένα περιβάλλον αυξημένων διεθνών πιέσεων.
