Με το βλέμμα στραμμένο στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, η κυβέρνηση ολοκληρώνει το πακέτο οικονομικών παρεμβάσεων που θα παρουσιάσει τον Σεπτέμβριο, δίνοντας σαφές βάρος στους συνταξιούχους. Οι εξαγγελίες αποκτούν ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς πρόκειται για την τελευταία ΔΕΘ της σημερινής κυβερνητικής θητείας, ενώ η χώρα έχει ήδη εισέλθει στο τελευταίο έτος πριν από τις επόμενες εθνικές εκλογές. Στο επίκεντρο βρίσκονται αυξήσεις στις συντάξεις, η οριστική κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, ενισχυμένα επιδόματα και διορθώσεις σε χρόνιες εκκρεμότητες του ασφαλιστικού συστήματος.
Η τελευταία ΔΕΘ πριν από τις εκλογές διαμορφώνει το πολιτικό πλαίσιο
Η φετινή ΔΕΘ αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς αποτελεί την τελευταία ευκαιρία της κυβέρνησης να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο οικονομικό και κοινωνικό σχέδιο πριν από την ολοκλήρωση της τετραετίας. Παρότι η κυβερνητική θέση παραμένει ότι οι εκλογές θα πραγματοποιηθούν στο τέλος της συνταγματικής θητείας, το πολιτικό ημερολόγιο επιτρέπει την προκήρυξή τους οποιαδήποτε στιγμή μέσα στο επόμενο έτος.
Σε αυτό το περιβάλλον, το οικονομικό πακέτο που διαμορφώνεται αποκτά έντονα κοινωνικά χαρακτηριστικά, με τους συνταξιούχους να αποτελούν τη βασική ομάδα δικαιούχων των παρεμβάσεων.
Αυξήσεις 2,6% στις συντάξεις από το 2027
Η σημαντικότερη ήδη αποφασισμένη παρέμβαση αφορά τη νέα ετήσια αύξηση των κύριων συντάξεων από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Το ποσοστό της αύξησης αναθεωρήθηκε προς τα πάνω και εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 2,6%, έναντι της αρχικής πρόβλεψης για 2,4%, καθώς ο υψηλότερος πληθωρισμός επηρεάζει τον μηχανισμό αναπροσαρμογής των συντάξεων.
Η αύξηση θα καταβληθεί με τη σύνταξη του Ιανουαρίου 2027, η οποία θα πληρωθεί τον Δεκέμβριο του 2026, και αναμένεται να αφορά περίπου 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους.
Σε ετήσια βάση, οι αποδοχές αυξάνονται ενδεικτικά κατά περίπου 150 ευρώ για σύνταξη 500 ευρώ, κατά περίπου 389 ευρώ για σύνταξη 1.250 ευρώ και έως περίπου 833 ευρώ για συντάξεις που προσεγγίζουν τα 2.700 ευρώ.
Οριστικό τέλος στην προσωπική διαφορά
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές του ασφαλιστικού πλαισίου αφορά την πλήρη κατάργηση της προσωπικής διαφοράς από το 2027.
Μετά τη φετινή μερική εξουδετέρωση του μηχανισμού, από το νέο έτος περίπου 670.000 συνταξιούχοι θα λαμβάνουν στο σύνολό της την ετήσια αύξηση της σύνταξής τους, χωρίς συμψηφισμό με το υπόλοιπο της προσωπικής διαφοράς.
Το ποσό της προσωπικής διαφοράς που έχει ήδη διαμορφωθεί θα εξακολουθήσει να καταβάλλεται ως ξεχωριστό τμήμα της σύνταξης, χωρίς όμως μελλοντικές αυξήσεις. Παράλληλα, προβλέπεται ότι στο συγκεκριμένο ποσό δεν θα επιβάλλονται οι κρατήσεις υπέρ ασθένειας και η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, αλλά μόνο ο φόρος εισοδήματος.
Αυξημένο μόνιμο επίδομα για περισσότερους δικαιούχους
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η καταβολή του διευρυμένου μόνιμου επιδόματος προς συνταξιούχους και δικαιούχους του ΟΠΕΚΑ τον προσεχή Νοέμβριο.
Το ποσό αυξάνεται στα 300 ευρώ από τα 250 ευρώ που χορηγήθηκαν πέρυσι, ενώ παράλληλα διευρύνονται τα εισοδηματικά όρια, επιτρέποντας την ένταξη περίπου 420.000 επιπλέον συνταξιούχων στο μέτρο.
Η κυβέρνηση επιδιώκει με αυτόν τον τρόπο να ενισχύσει τα χαμηλότερα και μεσαία εισοδήματα απέναντι στις πιέσεις που εξακολουθούν να ασκούν οι αυξημένες τιμές σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες.
Στο τραπέζι νέες αλλαγές στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων
Παράλληλα εξετάζονται πρόσθετες παρεμβάσεις στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), η οποία επιβαρύνει περίπου 400.000 συνταξιούχους με κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ.
Ήδη εφαρμόζεται η αναπροσαρμογή των εισοδηματικών κλιμακίων, ώστε οι ετήσιες αυξήσεις στις συντάξεις να μη μεταφέρουν αυτόματα τους δικαιούχους σε υψηλότερους συντελεστές εισφοράς.
Στο υπουργείο εξετάζονται πλέον πρόσθετες διορθώσεις στα κλιμάκια της ΕΑΣ, καθώς και το ενδεχόμενο κατάργησής της στις επικουρικές συντάξεις, με στόχο τη μείωση των επιβαρύνσεων για όσους λαμβάνουν υψηλότερες αποδοχές.
Ρύθμιση για τις συντάξεις χηρείας
Μέσα στο ίδιο πακέτο αναμένεται να ενταχθεί και η νομοθετική επίλυση του ζητήματος των συντάξεων χηρείας.
Η προωθούμενη ρύθμιση αφορά περίπου 130.000 συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα και αποσκοπεί στην άρση της εκκρεμότητας που δημιουργούσε ο κίνδυνος σημαντικών περικοπών στις συντάξεις τους.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, καταργούνται οι αναδρομικές περικοπές και αποκαθίσταται το ποσοστό της σύνταξης χηρείας στο 70% της σύνταξης του θανόντος, διορθώνοντας τις μειώσεις που είχαν οδηγήσει σε περιορισμό της παροχής στο 50%.
Πακέτο με κοινωνικό και πολιτικό αποτύπωμα
Το σύνολο των παρεμβάσεων διαμορφώνει ένα από τα μεγαλύτερα ασφαλιστικά πακέτα των τελευταίων ετών, με έμφαση στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των συνταξιούχων και στη διόρθωση εκκρεμοτήτων που παρέμεναν ανοιχτές για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Οι τελικές αποφάσεις θα παρουσιαστούν από τον πρωθυπουργό στη ΔΕΘ, όπου αναμένεται να αποτυπωθεί συνολικά η οικονομική στρατηγική της κυβέρνησης για το τελευταίο έτος της θητείας της, σε μια περίοδο κατά την οποία η πολιτική συζήτηση αρχίζει να αποκτά ολοένα και πιο έντονα προεκλογικά χαρακτηριστικά.
