Πριν τις εκλογές του 2023, ο Αλέξης Τσίπρας έχασε πολύτιμο χρόνο και σπατάλησε πολιτικό κεφάλαιο επενδύοντας στο αφήγημα της συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ, αυτοπαγιδευμένος στην παλαιά εμμονή της ανανεωτικής αριστεράς περί απλής αναλογικής. Η συντριβή που ακολούθησε οφείλεται σε ένα βαθμό και σε αυτό το σοβαρό στρατηγικό σφάλμα.
Παρά το γεγονός ότι με την επικράτηση της Ν.Δ η απλή αναλογική μπήκε οριστικά στο χρονοντούλαπο και ο Αλέξης Τσίπρας παραιτήθηκε από την ηγεσία, ο ΣΥΡΙΖΑ –και στην πρώτη εκδοχή του Κασσελάκη, και στην επόμενη του Φάμελλου- συνέχισε να ανακυκλώνει το στερεότυπο του προοδευτικού μετώπου με συνεχείς προσκλήσεις συνεργασίας προς τον Νίκο Ανδρουλάκη. Κάποιοι εμπνεύσθηκαν από το γαλλικό Λαϊκό Μέτωπο μετά τη νίκη κατά του Μακρόν, δίχως να έχουν την υπομονή να δουν πώς θα εξελιχθεί η εύθραυστη σχέση μεταξύ Μελανσόν και Σοσιαλιστών.
Το αποτέλεσμα είναι γνωστό: σε δύο συνέδρια το ΠΑΣΟΚ επικύρωσε την στρατηγική της πολιτικής και εκλογικής αυτονομίας, κάτι που ενισχύθηκε από τις διασπάσεις του ΣΥΡΙΖΑ και την έμμεση ανάδειξή του σε αξιωματική αντιπολίτευση. Ο χώρος υποτάχθηκε ηττοπαθώς στην δική του εσωστρέφεια και την πολιτική εξάρτηση από την Χαριλάου Τρικούπη.
Είναι σαφές πώς ο Αλέξης Τσίπρας (που αναμένει τον “θεριστή” Ιούνιο για να ανακοινώσει την ίδρυση του νέου κόμματος) όχι μόνο δεν προτίθεται να διαπράξει το ίδιο λάθος αλλά έχει περάσει στην άλλη όχθη.
Αυτήν του πολιτικού ανταγωνισμού με το ΠΑΣΟΚ.
Η “αριστερή” στροφή του Νίκου Ανδρουλάκη (ενίοτε αντιγράφοντας και την πιό σκληρή ρητορική του παλαιότερου ΣΥΡΙΖΑ απέναντι στη Ν.Δ) και το γεγονός ότι κόμμα Τσίπρα και ΠΑΣΟΚ απευθύνονται σε ένα ευρύ κοινό εκλογικό ακροατήριο (κεντροαριστερά) καθιστά εύλογη και εν τέλει αναγκαία αυτή την συνθήκη ανταγωνισμού.
Ούτως ή άλλως ο χώρος του Κέντρου είναι κατειλημμένος κατά το σημαντικότερο τμήμα του από τον Κυριάκο Μητσοτάκη (παρά την συρρίκνωση της επιρροής του σε σύγκριση με το 2019 και το 2023), ενώ ένα άλλο τμήμα κεντρώων ψηφοφόρων έχουν μετακινηθεί στους αναποφάσιστους.
Τσίπρας και Ανδρουλάκης είναι αναγκασμένοι σε έναν διμέτωπο. Απέναντι στη Ν.Δ και μεταξύ τους. Προς το παρόν αυτό συμβαίνει με στόχο την κατοχύρωση της δεύτερης θέσης στις μετρήσεις τους επόμενους μήνες. Προοπτικά και ανάλογα με τις καταγραφές και τις πολιτικές συνθήκες θα ξεχωρίσει ποιός από τους δύο θα έχει ελπίδες να αμφισβητήσει την πολιτική ηγεμονία του Μητσοτάκη.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Αλέξης Τσίπρας έθεσε (Ρεματιά Χαλανδρίου) ως στόχο την εκλογική νίκη. Και το ΠΑΣΟΚ, από την άλλη, σε αυτό στοχεύει -έστω και με μία ψήφο. Ως πρώην πρωθυπουργός ο πρώτος διαθέτει στοιχεία κυβερνησιμότητας που ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν έχει, κι αυτό προκύπτει και από τις αυθόρμητες απαντήσεις στις δημοσκοπήσεις σχετικά με την “καταλληλότητα πρωθυπουργού”.
Ο ανταγωνισμός θα είναι σκληρός και υπό προϋποθέσεις ο πρώην πρωθυπουργός έχει ψυχολογικό προβάδισμα: εκπροσωπεί αυθεντικότερα την αντιδεξιά ρητορική έναντι του προέδρου του ΠΑΣΟΚ που εκπροσωπεί μία στελεχική και εκλογική βάση δισυπόστατη– τμήμα της ρίχνει κλεφτές ματιές προς μία συγκυβέρνηση με τη Ν.Δ και οι υπόλοιποι ενδέχεται να υποκύψουν στην άποψη ότι ο Τσίπρας μπορεί καλύτερα να αμφισβητήσει τον Μητσοτάκη απ΄ ότι ο Ανδρουλάκης.
Εάν, όπως λένε κάποιοι, η χώρα και το πολιτικό σύστημα πρέπει να επιστρέψει σε ένα μοντέλο δικομματισμού που λειτουργεί πιό ισορροπημένα από το σημερινό του “1 1/2 κόμματος”, αυτό μένει να κριθεί εάν υλοποιείται καλύτερα από τον έναν ή τον άλλον.
Εφόσον, ο Αλέξης Τσίπρας επικρατήσει -αρχικά στις μετρήσεις- έναντι το ΠΑΣΟΚ και ιδιαίτερα εάν η διαφορά από τη Ν.Δ είναι εκλογικά “μαχητή”, τότε μπορεί να δούμε το φαινόμενο του “tactical voting”. Ήτοι, ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ να μετακινηθούν την τελευταία στιγμή προς το κόμμα Τσίπρα για να ηττηθεί η Ν.Δ.
Ή μπορεί να το δούμε και προς τις δύο κατευθύνσεις πριν την πρώτη αναμέτρηση ή μεταξύ της πρώτης και της δεύτερης (εφόσον χρειαστεί). Η μία υπόσταση του ΠΑΣΟΚ στο εκλογικό ακροατήριο να κινηθεί προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη για να μην επιστρέψει ο Τσίπρας και η άλλη προς την αντίθεση κατεύθυνση. Σε μία τέτοια περίπτωση πολιτικά και εκλογικά πιό ευάλωτο θα είναι το ΠΑΣΟΚ.