Η συζήτηση που εντέχνως ανοίγουν κάποιοι για την ανάγκη ειδικής απαγόρευσης των παρεμβάσεων βουλευτών στις δημόσιες υπηρεσίες υπερ, υποτίθεται, των πολιτών είναι παρελκυστικό και εκ του πονηρού.
Η θέση ότι απαιτείται πρόσθετη πρόβλεψη στον Κανονισμό της Βουλής για να αποτραπούν πελατειακές πρακτικές παραβλέπει ότι το ίδιο το συνταγματικό πλαίσιο καθορίζει ήδη με σαφήνεια τα όρια της βουλευτικής ιδιότητας.
Η αρχή της νομιμότητας οριοθετεί τον ρόλο των βουλευτών
Οι βουλευτές δεν λειτουργούν με βάση προσωπικά ή πολιτικά «δικαιώματα» ανεξέλεγκτης παρέμβασης, αλλά αποκλειστικά στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων που τους αποδίδει το Σύνταγμα. Η θεσμική τους αποστολή αφορά δύο βασικούς άξονες: την άσκηση της νομοθετικής εξουσίας και τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης.
Εάν διαπιστώνονται προβλήματα στη λειτουργία του κράτους ή της διοίκησης, οι βουλευτές διαθέτουν συγκεκριμένα κοινοβουλευτικά εργαλεία: ερωτήσεις, επερωτήσεις, προτάσεις νόμων και νομοθετικές παρεμβάσεις. Αυτό είναι το προβλεπόμενο πεδίο δράσης τους.
Καμία συνταγματική πρόβλεψη για προσωπικές εξυπηρετήσεις
Πουθενά στο ισχύον συνταγματικό σύστημα δεν προβλέπεται δυνατότητα άμεσης παρέμβασης βουλευτή σε δημόσια υπηρεσία υπέρ συγκεκριμένου πολίτη. Μια τέτοια πρακτική αλλοιώνει την αρχή της ισότητας απέναντι στο κράτος, καθώς ευνοεί όσους διαθέτουν πολιτική πρόσβαση εις βάρος όσων δεν έχουν.
Η προσωπική διαμεσολάβηση σε διοικητικές διαδικασίες συνιστά ουσιαστικά υποκατάσταση της θεσμικής λειτουργίας υπουργών, διοικητικών στελεχών και δημοσίων υπαλλήλων. Πρόκειται για πρακτική εκτός συνταγματικής αποστολής.
Το πρόβλημα είναι πολιτικό, όχι κανονιστικό
Η ανάγκη νέων απαγορεύσεων συχνά υποδηλώνει όχι θεσμικό κενό, αλλά πολιτική αδυναμία εφαρμογής των ήδη υπαρχόντων κανόνων. Το ελληνικό Σύνταγμα δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας ως προς τον ρόλο του βουλευτή.
Το ζήτημα επομένως δεν είναι η επινόηση νέων περιορισμών, αλλά η εμπέδωση της συνταγματικής νομιμότητας και η απομάκρυνση από πελατειακές αντιλήψεις που ιστορικά τραυμάτισαν τη λειτουργία του πολιτικού συστήματος.
Η θεσμική καθαρότητα ως προϋπόθεση δημοκρατίας
Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς προϋποθέτει σαφή διάκριση ρόλων. Οι βουλευτές νομοθετούν και ελέγχουν. Οι δημόσιες υπηρεσίες διοικούν με βάση κανόνες ισονομίας. Όταν αυτά τα όρια συγχέονται, ενισχύονται τα δίκτυα εξυπηρετήσεων και υπονομεύεται η δημοκρατική ισότητα.
Το Σύνταγμα παραμένει σαφές. Η εφαρμογή του είναι το πραγματικό ζητούμενο.
