Η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση ότι έχει περιέλθει σε καθεστώς πολιτικής ομηρίας λόγω των αποκαλύψεων περί το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, με είκοσι βουλευτές της να ερευνώνται από την ευρωπαϊκή εισαγγελία (ορισμένοι για βαριά πλημελλήματα και κακουργήματα), να αίρεται η βουλευτική τους ασυλία και την κυβερνητική πλειοψηφία να διατηρεί μεν κοινοβουλευτικά την δεδηλωμένη, αυτή, όμως, να γίνεται ευάλωτη και πολιτικά αμφισβητήσιμη. Ο πρωθυπουργός θα προβεί σε τηλεοπτικό μήνυμα και ήδη πληθαίνουν οι πιέσεις ή προτροπές για προσφυγή σε πρόωρες εκλογές- ακόμα και από τον φιλοκυβερνητικό Τύπο.
Θα ήταν, όμως, κάτι τέτοιο μία απόφαση πολιτικού πανικού, συνταγματικά επισφαλής και εν τέλει επικίνδυνη. Εν μέσω πολέμου στη Μέση Ανατολή και με την παγκόσμια οικονομία να περιέρχεται στη δίνη μιας απρόβλεπτης ενεργειακής και οικονομικής κρίσης, η Ελλάδα θα βρεθεί για μεγάλο και κρίσιμο διάστημα σε εκλογική περιδίνηση.
Ας δούμε τα πραγματικά πολιτικά και Συνταγματικά δεδομένα:
Πρώτον, εάν ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεγε την εκλογική διέξοδο και προσέφευγε σε εκλογές, για παράδειγμα τον Μάϊο ή τον Ιούνιο, μέχρι τότε η χώρα θα έμπαινε σε έναν προεκλογικό κύκλο με παραλυσία των κυβερνητικών και κρατικών δομών. Κανείς υπουργός δεν θα ησχολείτο με τα του χαρτοφυλακίου του, όλοι θα έσπευδαν να διασφαλίσουν την επανεκλογή τους και την όσο το δυνατόν υψηλότερη κατάταξη στην μετεκλογική κομματική ιεραρχία.
Δεύτερον, ακόμα και σε μία τέτοια περίπτωση θεωρείται βέβαιο ότι η Ν.Δ δεν θα μπορούσε να επιτύχει ποσοστό αυτοδυναμίας, όσα διλήμματα και εάν ετίθεντο από τον πρωθυπουργό. Στην καλύτερη περίπτωση, ακόμα κι αν επιβεβαιώνονταν τα ποσοστά της Ν.Δ (Εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος) στις πρόσφατες θετικές γι αυτήν δημοσκοπήσεις, θα εξέλεγε περίπου 120 βουλευτές.
Στην περίπτωση αυτή θα ενεργοποιηθούν τα προβλεπόμενα από το Σύνταγμα:
Σύμφωνα, λοιπόν, με το Σύνταγμα της Ελλάδας, εάν ο Πρωθυπουργός αποφασίσει την άμεση προσφυγή στις κάλπες και δεν προκύψει αυτοδυναμία (δηλαδή κανένα κόμμα δεν συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία των 151 εδρών), ενεργοποιούνται οι διαδικασίες που περιγράφονται στο Άρθρο 37.
1. Η Διαδικασία των Διερευνητικών Εντολών
Αμέσως μετά την έκδοση των επίσημων αποτελεσμάτων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ξεκινά τον κύκλο των διερευνητικών εντολών για να διαπιστωθεί αν μπορεί να σχηματιστεί κυβέρνηση συνεργασίας:
- Πρώτη Εντολή: Δίνεται στον αρχηγό του πρώτου κόμματος (π.χ. ΝΔ). Έχει προθεσμία τριών ημερών για να διερευνήσει τη δυνατότητα συνεργασίας με άλλα κόμματα.
- Δεύτερη Εντολή: Εάν η πρώτη αποτύχει, η εντολή δίνεται στον αρχηγό του δεύτερου κόμματος για ακόμα τρεις ημέρες.
- Τρίτη Εντολή: Εάν και αυτή αποτύχει, η εντολή περνά στον αρχηγό του τρίτου κόμματος για το ίδιο χρονικό διάστημα
2. Σύσκεψη Πολιτικών Αρχηγών
Εάν και οι τρεις εντολές αποβούν άκαρπες, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας καλεί όλους τους αρχηγούς των κομμάτων σε μια τελευταία προσπάθεια σχηματισμού κυβέρνησης που να απολαμβάνει την εμπιστοσύνη της Βουλής.
Το καλύτερο που θεωρητικά θα μπορούσε να προκύψει από τα παραπάνω είναι μία κυβέρνηση εθνικής ενότητας με κορμό το πρώτο κόμμα (Ν.Δ) αλλά όχι με πρωθυπουργό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, καθώς κανένα από τα κόμματα της αντιπολίτευσης (πχ το ΠΑΣΟΚ) δεν θα συμφωνούσε σε κάτι τέτοιο υπό την επίδραση των ευθυνών που του αποδίδουν για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, τις υποκλοπές κ.ά.
Είναι αυτονόητο ότι ο πρωθυπουργός δεν θα επέλεγε μία τέτοια διαδικασία που θα τον καθιστούσε προσωπικά ευάλωτο σε μετεκλογικές συμφωνίες της όποιας διάδοχης κατάστασης στη Ν.Δ με όποιο/α κόμμα/ατα συμμετείχαν σε μία κυβέρνηση συνεργασίας υπό το φάσμα της εσωτερικής και διεθνούς κρίσης.
Αν επιβεβαιωθεί η οριστική αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης, η χώρα οδηγείται ξανά σε εκλογές. Στην περίπτωση αυτή:
- Σχηματισμός Υπηρεσιακής Κυβέρνησης: Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναθέτει τον σχηματισμό κυβέρνησης σε έναν από τους προέδρους των τριών ανώτατων δικαστηρίων της χώρας (Συμβούλιο της Επικρατείας, Άρειος Πάγος, Ελεγκτικό Συνέδριο).
- Αποστολή: Η υπηρεσιακή αυτή κυβέρνηση έχει ως αποκλειστικό σκοπό τη διενέργεια των εκλογών σε ουδέτερο κλίμα.
- Διάλυση της Βουλής: Εκδίδεται διάταγμα για τη διάλυση της νέας Βουλής (η οποία συγκαλείται μόνο για την ορκωμοσία της) και τον ορισμό της ημερομηνίας των επόμενων εκλογών, συνήθως εντός 30 ημερών.
Δηλαδή, η χώρα θα εισέλθει σε νέα προεκλογική περίοδο ενός μήνα αλλά αυτή τη φορά με υπηρεσιακή κυβέρνηση. Αυτή θα πρέπει να διαχειριστεί τις συνέπειες της πολεμικής κρίσης εν μέσω ενός ακραία πολωτικού εσωτερικού κλίματος.
Γενικά, τυχόν πρόωρη προσφυγή στις κάλπες θα προκαλέσει τεράστια πολιτική, οικονομική και κοινωνική αναταραχή για διάστημα αρκετών μηνών: προεκλογική περίοδος πριν τις πρώτες κάλπες, ένα μήνα μεταξύ πρώτης και δεύτερης με υπηρεσιακή κυβέρνηση και άγνωστο πόσο μετά την δεύτερη αναμέτρηση εφόσον -στο καλό σενάριο- επιτευχθεί και μετά από αυτήν κάποια συμφωνία για κυβέρνηση συνεργασίας.
