Ανησυχητικά δεδομένα για την πορεία του παγκόσμιου κλίματος καταγράφει το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο Copernicus, με τη θερμοκρασία των ωκεανών να αγγίζει σχεδόν επίπεδα ρεκόρ τον περασμένο μήνα. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τα σενάρια επιστροφής του φαινομένου Ελ Νίνιο μέσα στο 2026, σε μια περίοδο όπου η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή ήδη ωθεί το θερμόμετρο σε ακραίες τιμές.
Η μέση θερμοκρασία της επιφάνειας των ωκεανών έφθασε τους 20,97 βαθμούς Κελσίου τον Μάρτιο, μόλις ένα δέκατο κάτω από το ιστορικό ρεκόρ του 2024. Τα πρώτα στοιχεία του Απριλίου δείχνουν ότι η ανοδική τάση όχι μόνο συνεχίζεται, αλλά ενδέχεται να ενισχυθεί περαιτέρω.
Ένα φαινόμενο που επηρεάζει ολόκληρο τον πλανήτη
Το Ελ Νίνιο αποτελεί μια περιοδική, μεγάλης κλίμακας θέρμανση των υδάτων στον Ειρηνικό Ωκεανό, η οποία επηρεάζει το παγκόσμιο κλιματικό σύστημα μέσω αλυσιδωτών αντιδράσεων. Η τελευταία του εκδήλωση, την περίοδο 2023-2024, συνέβαλε καθοριστικά ώστε τα δύο αυτά έτη να καταγραφούν ως τα θερμότερα στην ιστορία των μετρήσεων.
Σήμερα, οι ενδείξεις επανεμφάνισής του πληθαίνουν. Σύμφωνα με το Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός, η πιθανότητα εκδήλωσης του φαινομένου έως τον Ιούλιο εκτιμάται στο 40%, την ώρα που εξασθενεί το αντίθετο ψυχρό φαινόμενο Λα Νίνια.
Η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ευρώπη παραμένει η ήπειρος που θερμαίνεται με τον ταχύτερο ρυθμό. Σχεδόν το σύνολο της ηπείρου κατέγραψε θερμοκρασίες υψηλότερες από τον εποχικό μέσο όρο, με τη Βόρεια Ευρώπη, τη Βαλτική και τη βορειοδυτική Ρωσία να καταγράφουν τις μεγαλύτερες αποκλίσεις.
Ο φετινός Μάρτιος ήταν ο δεύτερος θερμότερος που έχει καταγραφεί στην Ευρώπη, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή επιδείνωση των κλιματικών συνθηκών.
Ακραία φαινόμενα σε ΗΠΑ και παγκόσμιο επίπεδο
Η εικόνα δεν περιορίζεται στην Ευρώπη. Στις δυτικές Ηνωμένες Πολιτείες καταγράφηκε ένα «πρωτοφανές» πρώιμο κύμα ζέστης, με θερμοκρασίες που ξεπέρασαν τους 40 βαθμούς Κελσίου και έφθασαν τοπικά έως και τους 44.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο Μάρτιος του 2026 ήταν ο τέταρτος θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ, με μέση θερμοκρασία 13,94 βαθμούς Κελσίου. Η τιμή αυτή βρίσκεται 1,48 βαθμούς πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα (1850-1900) και 0,53 βαθμούς υψηλότερα από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020.
«Ολοένα πιο ισχυρές πιέσεις» στο κλιματικό σύστημα
Τα ευρήματα προκαλούν έντονη ανησυχία στην επιστημονική κοινότητα. Ο επικεφαλής της υπηρεσίας για την κλιματική αλλαγή του Copernicus, Κάρλο Μπουοντέμπο, σημείωσε ότι τα δεδομένα «δίνουν τροφή για σκέψη», καθώς κάθε επιμέρους ένδειξη είναι από μόνη της εντυπωσιακή.
Συνολικά, όπως υπογράμμισε, σχηματίζεται μια σαφής εικόνα ενός κλιματικού συστήματος που βρίσκεται υπό διαρκείς και εντεινόμενες πιέσεις. Η πιθανή επιστροφή του Ελ Νίνιο αναμένεται να λειτουργήσει ως επιταχυντής, ενισχύοντας περαιτέρω μια ήδη επικίνδυνη τάση υπερθέρμανσης του πλανήτη.