Στο στόχαστρο Τραμπ, Πούτιν και Νετανιάχου
Σκληρή γλώσσα χρησιμοποιεί η Διεθνής Αμνηστία στην ετήσια έκθεσή της για το 2025, περιγράφοντας ένα διεθνές περιβάλλον όπου κυριαρχούν η βία, η καταστολή και η περιφρόνηση του διεθνούς δικαίου. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκονται ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, τους οποίους η οργάνωση χαρακτηρίζει ως ηγέτες-«αρπακτικά».
Σύμφωνα με την έκθεση, οι τρεις ηγέτες «περιφρόνησαν» τους θεσμούς και τους κανόνες που συγκροτήθηκαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός κόσμου όπου «ο πόλεμος αντικαθιστά τη διπλωματία».
Καλαμάρ: «Κατακτήσεις μέσω καταστροφής και βίας»
Η γενική γραμματέας της οργάνωσης, Ανιές Καλαμάρ, προχωρά ακόμη πιο πέρα, σημειώνοντας ότι το 2025 οι συγκεκριμένοι ηγέτες «επιχείρησαν κατακτήσεις με στόχο την οικονομική και πολιτική κυριαρχία, μέσω της καταστροφής, της καταστολής και της βίας σε μαζική κλίμακα».
Η ίδια καταγγέλλει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν σε «εξωδικαστικές δολοφονίες» εκτός συνόρων, εξαπέλυσαν «παράνομες επιθέσεις» στη Βενεζουέλα και στο Ιράν, ενώ έφτασαν στο σημείο να απειλήσουν με προσάρτηση τη Γροιλανδία.
Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ κατηγορείται ότι υπονόμευσε συστηματικά τα δικαιώματα των γυναικών, προωθώντας –κατά την Καλαμάρ– ένα «βαθιά ρατσιστικό και πατριαρχικό» όραμα για τον κόσμο, κοινό με εκείνο της ρωσικής ηγεσίας.
Γάζα και Μέση Ανατολή: «Περιφρόνηση του διεθνούς δικαίου»
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η αναφορά στην πολιτική του Ισραήλ, με την έκθεση να καταγγέλλει ότι η κυβέρνηση Νετανιάχου «συνέχισε τη γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού» στη Γάζα, παρά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός του Οκτωβρίου.
Η οργάνωση σημειώνει ότι η διεθνής κοινότητα δεν έλαβε ουσιαστικά μέτρα για να ανακόψει την κατάσταση, ενώ ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή παρουσιάζεται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα «κούρσας προς την περιφρόνηση του διεθνούς δικαίου».
Στην ίδια κατεύθυνση, οι «πρώτες παράνομες επιθέσεις» των ΗΠΑ και του Ισραήλ φέρεται να πυροδότησαν «τυφλά αντίποινα» από το Ιράν, κλιμακώνοντας περαιτέρω την ένταση.
Κατηγορίες για «δειλία» και κατευνασμό στην Ευρώπη
Πέρα από την κριτική προς τις μεγάλες δυνάμεις, η Διεθνής Αμνηστία στρέφει τα πυρά της και προς τους υπόλοιπους διεθνείς ηγέτες, τους οποίους κατηγορεί για «δειλία» και επιλογή πολιτικής κατευνασμού.
Η στάση αυτή, σύμφωνα με την Καλαμάρ, υπήρξε ιδιαίτερα εμφανής στην Ευρώπη, όπου κυβερνήσεις απέφυγαν τη σύγκρουση με τις μεγάλες δυνάμεις, ακόμη και όταν διακυβεύονταν θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου.
Η οργάνωση καλεί κράτη, διεθνείς οργανισμούς και κοινωνία των πολιτών να εγκαταλείψουν τον κατευνασμό και να προχωρήσουν σε «συλλογική αντίσταση» απέναντι στις επιθέσεις κατά των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Στο στόχαστρο και οι διεθνείς θεσμοί
Η έκθεση καταγράφει «τις χειρότερες επιθέσεις» κατά διεθνών οργανισμών από το 1948, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τις αμερικανικές κυρώσεις σε δικαστές και εισαγγελείς του Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, αλλά και την αποχώρηση των ΗΠΑ από διεθνείς συμβάσεις και θεσμούς όπως η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή.
Από το Ιράν στη Μιανμάρ και το Σουδάν: ένα παγκόσμιο μοτίβο βίας
Η Διεθνής Αμνηστία επισημαίνει ότι η κρίση δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες εστίες. Στο Ιράν, κάνει λόγο για «σφαγή διαδηλωτών» τον Ιανουάριο του 2026, μία από τις πιο αιματηρές καταστολές των τελευταίων δεκαετιών.
Αντίστοιχα, στη Μιανμάρ ο εμφύλιος συνεχίζεται με αεροπορικούς βομβαρδισμούς σε χωριά και δεκάδες θύματα αμάχους, ενώ στο Σουδάν καταγράφονται σφαγές και μαζική σεξουαλική βία από παραστρατιωτικές δυνάμεις κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της Ελ Φάσερ.
Αχτίδες ελπίδας και κοινωνικές αντιστάσεις
Μέσα σε αυτό το ζοφερό τοπίο, η οργάνωση εντοπίζει ορισμένες θετικές εξελίξεις, όπως τη δημιουργία ειδικού δικαστηρίου για τον πόλεμο στην Ουκρανία και την παράδοση του πρώην προέδρου των Φιλιππίνων, Ροντρίγκο Ντουτέρτε, στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
Παράλληλα, εξάρει τη δράση κοινωνικών κινημάτων, όπως οι λιμενεργάτες σε ευρωπαϊκές και μεσογειακές χώρες που επιχείρησαν να μπλοκάρουν αποστολές όπλων προς το Ισραήλ, αλλά και οι κινητοποιήσεις πολιτών στις ΗΠΑ κατά των επιχειρήσεων της μεταναστευτικής αστυνομίας.
«Σημείο καμπής» για τη διεθνή τάξη
Η Ανιές Καλαμάρ εκφράζει συγκρατημένη αισιοδοξία ότι η άρνηση ορισμένων ευρωπαϊκών χωρών να συμμετάσχουν σε επιθέσεις κατά του Ιράν ίσως σηματοδοτεί μια αρχή αντίστασης.
Την ίδια στιγμή, προειδοποιεί με δραματικούς όρους: «Βρισκόμαστε στη στιγμή που μπορεί να ανατραπούν τα πάντα», τονίζοντας ότι το σύστημα διεθνούς ασφάλειας και δικαίου των τελευταίων 80 ετών βρίσκεται αντιμέτωπο με υπαρξιακή απειλή.
