21 Νοέ 2026

Δείτε επίσης

  • Home
  • Φάκελοι
  • Αφιέρωμα / Blackout: Οδηγός επιβίωσης 72 ωρών – Τι πρέπει να έχει κάθε σπίτι για να αντέξει χωρίς ρεύμα, νερό και διαδίκτυο

Αφιέρωμα / Blackout: Οδηγός επιβίωσης 72 ωρών – Τι πρέπει να έχει κάθε σπίτι για να αντέξει χωρίς ρεύμα, νερό και διαδίκτυο

Image

Επιβίωση 72 ωρών: Ο πλήρης οδηγός εξοπλισμού για blackout και κυβερνοεπίθεση

Ένα γενικευμένο blackout, μια μεγάλη κυβερνοεπίθεση ή η κατάρρευση κρίσιμων ψηφιακών υποδομών μπορούν να αλλάξουν μέσα σε λίγες ώρες την καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων. Τα ΑΤΜ ενδέχεται να σταματήσουν να λειτουργούν, οι ηλεκτρονικές πληρωμές να καταστούν αδύνατες, τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας να παρουσιάσουν προβλήματα, ενώ ακόμη και η υδροδότηση μιας πόλης μπορεί να επηρεαστεί εάν τεθούν εκτός λειτουργίας τα συστήματα ελέγχου και άντλησης.

Η προετοιμασία για μια τέτοια κρίση δεν αφορά πλέον μόνο όσους ζουν σε περιοχές με σεισμούς, πλημμύρες ή ακραία καιρικά φαινόμενα. Αφορά και τον κάτοικο μιας μεγάλης πόλης, ο οποίος εξαρτάται καθημερινά από την ηλεκτρική ενέργεια, το διαδίκτυο, τις τραπεζικές συναλλαγές και τις ψηφιακές υπηρεσίες.

Η βασική σύσταση των ευρωπαϊκών αρχών για την ετοιμότητα των πολιτών είναι να υπάρχουν προμήθειες που επιτρέπουν την αυτόνομη διαβίωση για τουλάχιστον 72 ώρες. Πρόκειται για το πρώτο κρίσιμο διάστημα μιας έκτακτης ανάγκης, κατά το οποίο οι υπηρεσίες διάσωσης και οι αρμόδιες αρχές μπορεί να δυσκολεύονται να ανταποκριθούν σε όλες τις ανάγκες.

Ωστόσο, οι τρεις ημέρες δεν αποτελούν απαραίτητα επαρκές περιθώριο σε περίπτωση μιας σύνθετης κυβερνοεπίθεσης. Μια βλάβη στο ηλεκτρικό δίκτυο μπορεί να αποκατασταθεί σχετικά γρήγορα. Μια συντονισμένη επίθεση σε ηλεκτροδότηση, τηλεπικοινωνίες, τράπεζες και συστήματα ύδρευσης μπορεί να απαιτήσει πολύ μεγαλύτερο χρόνο αποκατάστασης.

Γι’ αυτό και η προετοιμασία για 72 ώρες πρέπει να θεωρείται το ελάχιστο επίπεδο προστασίας, με στόχο σταδιακά να δημιουργηθεί ένα απόθεμα που θα καλύπτει τουλάχιστον μία εβδομάδα.

Από τις προειδοποιήσεις για τις κυβερνοεπιθέσεις έως την πρακτική προετοιμασία των νοικοκυριών, το ερώτημα είναι τι χρειάζεται πραγματικά για να παραμείνει μια οικογένεια λειτουργική όταν σταματήσουν οι βασικές υπηρεσίες.

Από τις κυβερνοεπιθέσεις στο ενδεχόμενο ενός γενικευμένου blackout

Οι προειδοποιήσεις πυκνώνουν. Ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, Μαρκγουέιν Μάλιν, δήλωσε σε κατάθεσή του στο Κογκρέσο στις 18 Νοεμβρίου ότι κυβερνοδράστες που συνδέονται με την ιρανική κυβέρνηση και φιλοϊρανικές ομάδες έχουν στοχοποιήσει αμερικανικές κρίσιμες υποδομές, μεταξύ των οποίων τα δίκτυα ενέργειας, ύδρευσης, μεταφορών, υγείας και χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.

Παράλληλα, η ταχεία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί νέες δυνατότητες για κυβερνοεπιθέσεις. Εργαλεία AI μπορούν να εντοπίζουν ευπάθειες σε λογισμικό και δίκτυα, να αυτοματοποιούν επιθέσεις και να διευκολύνουν κακόβουλους χρήστες που δεν διαθέτουν υψηλό επίπεδο τεχνικής εξειδίκευσης. Στελέχη εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης έχουν προειδοποιήσει ότι οι δυνατότητες αυτές μπορούν να δημιουργήσουν πρωτοφανείς κινδύνους για την ασφάλεια των ψηφιακών υποδομών.

Ο Μάλιν, πάντως, δεν απέδωσε τις πρόσφατες τεχνικές διακοπές σε αμερικανικές τράπεζες, αεροπορικές εταιρείες και τεχνολογικές υπηρεσίες σε ιρανική κυβερνοεπίθεση. Η διάκριση έχει σημασία: η ύπαρξη πραγματικών απειλών δεν σημαίνει ότι κάθε τεχνική δυσλειτουργία αποτελεί εχθρική ενέργεια.

Το σενάριο που εξετάζουν πλέον οι ειδικοί είναι πολύ ευρύτερο από μια απλή διακοπή ρεύματος. Μια επίθεση ή μια αλληλουχία τεχνικών αστοχιών θα μπορούσε να προκαλέσει:

  • Διακοπή ηλεκτροδότησης σε μεγάλες περιοχές.
  • Αδυναμία λειτουργίας αντλιοστασίων και συστημάτων ύδρευσης.
  • Προβλήματα στην κινητή τηλεφωνία και στο διαδίκτυο.
  • Αδυναμία χρήσης πιστωτικών και χρεωστικών καρτών.
  • Διακοπή λειτουργίας ΑΤΜ και τραπεζικών υπηρεσιών.
  • Προβλήματα στην τροφοδοσία σούπερ μάρκετ και φαρμακείων.
  • Δυσλειτουργία στις μεταφορές και στα συστήματα προσανατολισμού.

Για παράδειγμα, μια οικογένεια μπορεί να βρεθεί χωρίς δυνατότητα να πληρώσει ηλεκτρονικά, να επικοινωνήσει με ένα παιδί που βρίσκεται στο σχολείο ή να χρησιμοποιήσει μια εφαρμογή πλοήγησης για να επιστρέψει στο σπίτι. Ακόμη και μια υπηρεσία που θεωρείται αυτονόητη, όπως η πρόσβαση σε ένα ψηφιακό ιατρικό αρχείο, μπορεί να γίνει προσωρινά απρόσιτη.

Δεν υπάρχει αξιόπιστος τρόπος να υπολογιστεί η πιθανότητα ενός τέτοιου συνδυασμένου περιστατικού. Υπάρχει, όμως, ένας πρακτικός τρόπος να περιοριστούν οι συνέπειές του: η δημιουργία ενός βασικού αποθέματος αυτονομίας στο σπίτι.

Γιατί οι 72 ώρες έγιναν το νέο όριο προετοιμασίας

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εντάξει την ετοιμότητα των πολιτών στον σχεδιασμό της για την αντιμετώπιση κρίσεων. Στις 3 Νοεμβρίου 2026, η επίτροπος αρμόδια για την Ετοιμότητα και τη Διαχείριση Κρίσεων, Χάτζα Λαχμπίμπ, παρουσίασε νέες κατευθυντήριες γραμμές, με κεντρικό στόχο τα νοικοκυριά να μπορούν να καλύπτουν τις βασικές ανάγκες τους για τουλάχιστον 72 ώρες.

Η σύσταση αφορά διαφορετικές καταστάσεις: φυσικές καταστροφές, ακραία καιρικά φαινόμενα, πολεμικές κρίσεις, υγειονομικές απειλές και κυβερνοεπιθέσεις. Δεν αποτελεί υποχρέωση αγοράς ενός συγκεκριμένου κιτ ούτε σημαίνει ότι οι αρχές αποσύρονται από την ευθύνη τους. Σκοπός είναι να έχουν οι πολίτες τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν το πρώτο διάστημα, όταν οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ενδέχεται να είναι υπερφορτωμένες.

Η ευρωπαϊκή στρατηγική δεν αντιμετωπίζει τις 72 ώρες ως ανώτατο όριο. Αντίθετα, προτρέπει τα νοικοκυριά να εξετάσουν μεγαλύτερη αυτονομία, ανάλογα με τους κινδύνους και τις συνθήκες κάθε περιοχής.

Η Γερμανία, για παράδειγμα, προτείνει αποθέματα που μπορούν να καλύψουν έως και δέκα ημέρες, ενώ ορισμένες χώρες της Βόρειας Ευρώπης έχουν αναπτύξει προγράμματα ατομικής και οικογενειακής ετοιμότητας εδώ και χρόνια.

Για ένα νοικοκυριό στην Αθήνα, η λογική είναι απλή: να μπορεί να παραμείνει στο σπίτι για τρεις ημέρες χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, να διαθέτει νερό και τρόφιμα, να έχει εναλλακτικό φωτισμό και τρόπο ενημέρωσης, καθώς και να μπορεί να επικοινωνήσει με τα μέλη της οικογένειας.

Το κιτ επιβίωσης 72 ωρών: Τι πρέπει να περιλαμβάνει

Το βασικό κιτ δεν χρειάζεται να είναι ακριβό ούτε να θυμίζει εξοπλισμό στρατιωτικής αποστολής. Μπορεί να οργανωθεί σε ένα ντουλάπι ή σε δύο-τρία πλαστικά κουτιά, αρκεί τα υλικά να είναι συγκεντρωμένα, προσβάσιμα και να ελέγχονται τακτικά.

Οι ποσότητες που ακολουθούν αφορούν δύο ενήλικες για τρεις ημέρες. Για περισσότερα μέλη της οικογένειας αυξάνονται αναλογικά, με πρόσθετες προβλέψεις για παιδιά, ηλικιωμένους και κατοικίδια.

1. Νερό: Η πρώτη και σημαντικότερη προτεραιότητα

Χωρίς νερό, η αυτονομία ενός νοικοκυριού περιορίζεται πολύ γρήγορα. Η διακοπή ηλεκτροδότησης μπορεί να επηρεάσει την άντληση, την επεξεργασία και τη διανομή του νερού, ιδιαίτερα σε πολυκατοικίες που εξαρτώνται από ηλεκτρικά πιεστικά συστήματα.

Οι οδηγίες του αμερικανικού CDC προβλέπουν τουλάχιστον 3,8 λίτρα ανά άτομο ημερησίως για έκτακτη ανάγκη, για πόση και βασικές χρήσεις. Για δύο άτομα επί τρεις ημέρες, αυτό σημαίνει περίπου 23 λίτρα.

Στο σπίτι πρέπει να υπάρχουν:

  • 24 λίτρα εμφιαλωμένου νερού ως αρχικό απόθεμα για δύο άτομα.
  • Δοχεία κατάλληλα για αποθήκευση πόσιμου νερού.
  • Επιπλέον ποσότητα για βασική υγιεινή, εφόσον υπάρχει χώρος.
  • Φίλτρο νερού κατάλληλο για μικροβιολογική επεξεργασία.
  • Ταμπλέτες απολύμανσης νερού, σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης.

Το φίλτρο δεν εξασφαλίζει ότι κάθε νερό είναι πόσιμο, καθώς δεν αφαιρούνται απαραίτητα χημικοί ρύποι. Σε περίπτωση επίσημης προειδοποίησης για μολυσμένο δίκτυο, ακολουθούνται οι οδηγίες των αρμόδιων αρχών.

2. Τρόφιμα που δεν χρειάζονται ψυγείο ή μαγείρεμα

Το δεύτερο βασικό απόθεμα είναι τα τρόφιμα μακράς διάρκειας. Σε ένα γενικευμένο blackout, το ψυγείο και η κατάψυξη δεν μπορούν να θεωρούνται μόνιμα διαθέσιμες λύσεις. Επιπλέον, τα σούπερ μάρκετ μπορεί να αντιμετωπίσουν προβλήματα ανεφοδιασμού ή ηλεκτρονικών πληρωμών.

Για δύο άτομα και τρεις ημέρες προτείνεται να υπάρχουν:

  • 4–6 κονσέρβες τόνου, σαρδέλας ή κοτόπουλου.
  • 4 κονσέρβες οσπρίων ή έτοιμα μαγειρεμένα όσπρια.
  • 1–2 συσκευασίες κράκερ, φρυγανιές ή παξιμάδια.
  • 500 γραμμάρια ξηροί καρποί.
  • 4–6 μπάρες δημητριακών ή ενέργειας.
  • Αποξηραμένα φρούτα.
  • Μέλι ή ταχίνι.
  • Γάλα μακράς διάρκειας.
  • Σοκολάτα και άλλα τρόφιμα υψηλής ενεργειακής αξίας.
  • Χειροκίνητο ανοιχτήρι κονσερβών.

Ένα χρήσιμο κριτήριο είναι η ενεργειακή αξία. Οι περίπου 2.100 θερμίδες ημερησίως ανά ενήλικο μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ενδεικτικός στόχος σχεδιασμού, όχι ως εξατομικευμένη διατροφική απαίτηση.

Προτεραιότητα έχουν τα τρόφιμα που καταναλώνονται απευθείας, χωρίς νερό, ψυγείο ή μαγείρεμα.

3. Γκαζάκι και εναλλακτικός τρόπος μαγειρέματος

Ένα φορητό γκαζάκι μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμο όταν η διακοπή ρεύματος παρατείνεται και χρειάζεται να ζεσταθεί νερό ή να ετοιμαστεί ένα γεύμα.

Ο βασικός εξοπλισμός περιλαμβάνει:

  • Ένα φορητό καμινέτο μονής εστίας.
  • 3–4 συμβατά φυσίγγια αερίου.
  • Μικρή κατσαρόλα.
  • Μεταλλικό κύπελλο ή μπρίκι.
  • Αναπτήρα, εφόσον απαιτείται.
  • Χειροκίνητο ανοιχτήρι.

Υπάρχουν διαφορετικά συστήματα φυσιγγίων: τα τρυπητά των 190 γραμμαρίων, τα φυσίγγια βαλβίδας τύπου cassette των περίπου 220 γραμμαρίων και τα βιδωτά EN417, συνήθως των 230 γραμμαρίων. Δεν είναι εναλλάξιμα μεταξύ τους.

Για ένα διαμέρισμα, η αποθήκευση πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις προδιαγραφές του κατασκευαστή, σε κατάλληλο χώρο, μακριά από θερμότητα και πηγές ανάφλεξης.

Προσοχή: Τα φορητά γκαζάκια, οι ψησταριές και οι συσκευές καύσης δεν χρησιμοποιούνται μέσα στο διαμέρισμα, ούτε σε κλειστό ή υαλοκλεισμένο μπαλκόνι. Ο κίνδυνος δηλητηρίασης από μονοξείδιο του άνθρακα και πυρκαγιάς είναι σοβαρός. Η χρήση τους επιτρέπεται μόνο σε κατάλληλο εξωτερικό χώρο, με τήρηση των οδηγιών του κατασκευαστή.

4. Φωτισμός: Τι κάνουμε όταν πέσει το σκοτάδι

Η διακοπή ρεύματος σημαίνει ότι δεν λειτουργούν τα συνηθισμένα φωτιστικά, ενώ σε μια πολυκατοικία μπορεί να σταματήσει και ο φωτισμός των κοινόχρηστων χώρων.

Ο απαραίτητος εξοπλισμός περιλαμβάνει:

  • Δύο φακούς LED.
  • Ένα επαναφορτιζόμενο φωτιστικό χώρου.
  • Έναν φακό κεφαλής για εργασίες χωρίς χρήση των χεριών.
  • Εφεδρικές μπαταρίες.
  • Επαναφορτιζόμενες μπαταρίες και φορτιστή, όπου χρειάζονται.

Οι φακοί LED καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια και προσφέρουν μεγαλύτερη διάρκεια λειτουργίας. Τα κεριά δεν αποτελούν καλή εναλλακτική, λόγω του κινδύνου πυρκαγιάς.

5. Ηλεκτρική ενέργεια: Power banks και φορητή μπαταρία

Το κινητό τηλέφωνο είναι πλέον μέσο επικοινωνίας, ενημέρωσης, πλοήγησης και πρόσβασης σε σημαντικές πληροφορίες. Χωρίς ρεύμα, η διατήρηση της φόρτισής του γίνεται κρίσιμη.

Για τις πρώτες 72 ώρες χρειάζονται:

  • Δύο power banks χωρητικότητας 20.000 mAh.
  • Καλώδια φόρτισης για όλες τις συσκευές.
  • Ένας φορτιστής αυτοκινήτου.
  • Ένα πολύπριζο με προστασία υπέρτασης.

Για μεγαλύτερη αυτονομία, μια φορητή μονάδα ηλεκτρικής ενέργειας (power station) χωρητικότητας 500–1.000 Wh αποτελεί σημαντική αναβάθμιση. Μπορεί να τροφοδοτήσει κινητά, φορητούς υπολογιστές, φωτισμό και μικρές συσκευές.

Ένα συμβατό φωτοβολταϊκό πάνελ 100–200 W μπορεί να βοηθήσει στην επαναφόρτιση, εφόσον υπάρχει κατάλληλη έκθεση στον ήλιο. Δεν πρέπει, όμως, να θεωρείται εγγυημένη η καθημερινή παραγωγή ενέργειας, ιδιαίτερα τον χειμώνα ή σε πυκνοδομημένες περιοχές.

6. Ραδιόφωνο: Η ενημέρωση χωρίς διαδίκτυο

Σε ένα εκτεταμένο blackout, τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας μπορεί να λειτουργούν αρχικά με εφεδρική ενέργεια, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι θα παραμείνουν διαθέσιμα για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ένα φορητό ραδιόφωνο AM/FM με μπαταρίες ή χειροκίνητη φόρτιση είναι από τα πιο χρήσιμα αντικείμενα του κιτ.

Χρειάζονται επίσης:

  • Κατάλογος τηλεφώνων σε χαρτί.
  • Χάρτης της Αθήνας και της Αττικής.
  • Σημειωματάριο και στυλό.
  • Αποθηκευμένες offline πληροφορίες στο κινητό.
  • Έντυπες οδηγίες για τις βασικές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.

Η ενημέρωση από επίσημες ανακοινώσεις και δημόσιους ραδιοφωνικούς σταθμούς μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.

7. Φαρμακείο και προσωπικά φάρμακα

Η πρόσβαση σε φαρμακεία μπορεί να δυσκολέψει, ειδικά αν δεν λειτουργούν τα συστήματα πληρωμών ή η ηλεκτρονική συνταγογράφηση.

Το βασικό φαρμακείο πρέπει να περιλαμβάνει:

  • Ατομικά συνταγογραφούμενα φάρμακα για τουλάχιστον τρεις ημέρες, ιδανικά για μία εβδομάδα.
  • Παυσίπονα και αντιπυρετικά.
  • Αντισηπτικό.
  • Αποστειρωμένες γάζες και επιδέσμους.
  • Αυτοκόλλητα επιθέματα.
  • Γάντια μιας χρήσης.
  • Θερμόμετρο.
  • Φυσιολογικό ορό.
  • Ψαλίδι πρώτων βοηθειών.

Όσοι χρειάζονται φάρμακα που απαιτούν ψύξη ή ειδικές συνθήκες αποθήκευσης πρέπει να έχουν ξεχωριστό σχέδιο για τη διατήρηση της κατάλληλης θερμοκρασίας.

8. Υγιεινή και καθαριότητα

Η υγιεινή είναι μία από τις ανάγκες που συχνά υποτιμώνται. Αν διακοπεί η ύδρευση ή υπάρξουν προβλήματα στην αποχέτευση, η καθημερινότητα μπορεί να γίνει δύσκολη μέσα σε λίγες ώρες.

Το απόθεμα πρέπει να περιλαμβάνει:

  • Χαρτί υγείας.
  • Υγρά μαντηλάκια.
  • Σαπούνι.
  • Αντισηπτικό χεριών.
  • Οδοντόκρεμα και οδοντόβουρτσες.
  • Σακούλες απορριμμάτων.
  • Γάντια καθαρισμού.
  • Απολυμαντικό επιφανειών.

Σε περίπτωση διακοπής ύδρευσης, περιορίζεται η κατανάλωση νερού για μη απαραίτητες χρήσεις. Η προτεραιότητα είναι η πόση, η προετοιμασία τροφίμων και η βασική υγιεινή.

9. Μετρητά και έγγραφα: Όταν οι τράπεζες βγαίνουν εκτός λειτουργίας

Μια κυβερνοεπίθεση μπορεί να πλήξει τις τραπεζικές συναλλαγές χωρίς να υπάρχει διακοπή ρεύματος. Αυτό σημαίνει ότι οι κάρτες, τα ψηφιακά πορτοφόλια και τα ΑΤΜ μπορεί να μη λειτουργούν.

Στο σπίτι είναι χρήσιμο να υπάρχουν:

  • 200–300 ευρώ σε μετρητά ως αρχικό απόθεμα, με μικρά χαρτονομίσματα.
  • Φωτοτυπίες ταυτότητας και διαβατηρίου.
  • Αντίγραφα ασφαλιστικών και ιατρικών εγγράφων.
  • Τηλέφωνα τραπεζών και ασφαλιστικών εταιρειών.
  • Βασικά στοιχεία λογαριασμών και συμβολαίων σε ασφαλή έντυπη μορφή.
  • Αδιάβροχη θήκη για έγγραφα.

Η ψηφιακή αποθήκευση πρέπει να συνοδεύεται από ασφαλή αντίγραφα εκτός σύνδεσης. Κανείς δεν πρέπει να εξαρτάται αποκλειστικά από ένα cloud ή μία ηλεκτρονική υπηρεσία για την πρόσβαση στα σημαντικά προσωπικά του στοιχεία.

10. Πυρασφάλεια και ασφάλεια του σπιτιού

Ένα blackout μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετους κινδύνους, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούνται εναλλακτικές πηγές φωτισμού και ενέργειας.

Ο βασικός εξοπλισμός περιλαμβάνει:

  • Έναν πυροσβεστήρα κατάλληλο για οικιακή χρήση.
  • Μια κουβέρτα πυρόσβεσης.
  • Ανιχνευτή καπνού.
  • Ανιχνευτή μονοξειδίου του άνθρακα, όπου υπάρχει συσκευή καύσης.
  • Πολυεργαλείο.
  • Μονωτική ταινία και ισχυρή κολλητική ταινία.
  • Γάντια εργασίας.
  • Σφυρίχτρα.

Είναι επίσης σημαντικό κάθε μέλος της οικογένειας να γνωρίζει πού βρίσκεται ο γενικός διακόπτης ηλεκτρικού ρεύματος και η κεντρική παροχή νερού.

11. Το σακίδιο έκτακτης ανάγκης

Εκτός από τα αποθέματα που παραμένουν στο σπίτι, πρέπει να υπάρχει ένα έτοιμο σακίδιο κοντά στην έξοδο. Σε περίπτωση πυρκαγιάς, σεισμού ή εντολής εκκένωσης, μπορεί να χρειαστεί να εγκαταλείψουμε το διαμέρισμα χωρίς χρόνο για προετοιμασία.

Το σακίδιο πρέπει να περιλαμβάνει:

  • Μπουκάλια νερού.
  • Τρόφιμα για μία ημέρα.
  • Φακό και εφεδρικές μπαταρίες.
  • Power bank.
  • Ραδιόφωνο τσέπης, εφόσον υπάρχει.
  • Φάρμακα και μικρό φαρμακείο.
  • Αντίγραφα εγγράφων.
  • Μετρητά.
  • Αλλαξιά ρούχων.
  • Αδιάβροχο.
  • Μάσκες προστασίας.
  • Σφυρίχτρα.
  • Κλειδιά σπιτιού και αυτοκινήτου.

Το σακίδιο δεν αντικαθιστά τις προμήθειες του σπιτιού. Είναι μια δεύτερη γραμμή προστασίας σε περίπτωση που χρειαστεί μετακίνηση.

Πόσο κοστίζει ένα βασικό κιτ επιβίωσης 72 ωρών;

Η προετοιμασία δεν προϋποθέτει μεγάλες δαπάνες. Ένα νοικοκυριό μπορεί να ξεκινήσει με έναν σχετικά περιορισμένο προϋπολογισμό και να συμπληρώνει σταδιακά τον εξοπλισμό του.

Για δύο ενήλικες, οι ενδεικτικές τιμές της ελληνικής αγοράς διαμορφώνονται ως εξής:

Εξοπλισμός Ενδεικτικό κόστος
Νερό και δοχεία αποθήκευσης 5–12 €
Τρόφιμα μακράς διάρκειας 30–45 €
Γκαζάκι και φυσίγγια 27–41 €
Μικρό μαγειρικό σκεύος 10–15 €
Φακοί και φωτιστικό LED 24–40 €
Εφεδρικές μπαταρίες 6–10 €
Δύο power banks 40–52 €
Καλώδια και φορτιστές 5–10 €
Ραδιόφωνο έκτακτης ανάγκης 25–35 €
Φαρμακείο 15–25 €
Είδη υγιεινής 15–22 €
Θήκη εγγράφων 4–7 €
Σφυρίχτρα και ισοθερμικές κουβέρτες 5–10 €
Πολυεργαλείο και αναπτήρας 10–18 €

Προϋπολογισμός βασικού εξοπλισμού

220–340 €

Ενδεικτική εκτίμηση για δύο άτομα. Δεν περιλαμβάνονται προσωπικά φάρμακα, μετρητά και εξοπλισμός που υπάρχει ήδη στο σπίτι.

Για όσους θέλουν να προχωρήσουν σε μεγαλύτερη αυτονομία, η επόμενη επένδυση είναι μια φορητή μονάδα ηλεκτρικής ενέργειας 500–1.000 Wh και ένα φωτοβολταϊκό πάνελ. Το πρόσθετο κόστος μπορεί να κυμανθεί από μερικές εκατοντάδες ευρώ έως και πάνω από 1.000 ευρώ, ανάλογα με τη χωρητικότητα και τον κατασκευαστή.

Το σχέδιο της οικογένειας: Πού συναντιόμαστε αν δεν λειτουργούν τα τηλέφωνα;

Ο εξοπλισμός είναι μόνο ένα μέρος της προετοιμασίας. Εξίσου σημαντικό είναι να υπάρχει ένα οικογενειακό σχέδιο για την περίπτωση που τα μέλη του νοικοκυριού βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία όταν ξεσπάσει η κρίση.

Οι ειδικοί στην πολιτική προστασία προτείνουν να έχουν συμφωνηθεί από πριν:

  • Ένα βασικό σημείο συνάντησης κοντά στο σπίτι.
  • Ένα δεύτερο σημείο συνάντησης εκτός γειτονιάς.
  • Ένα πρόσωπο επικοινωνίας που ζει σε άλλη περιοχή.
  • Συγκεκριμένες οδηγίες για την παραλαβή παιδιών από σχολεία.
  • Διαδρομές επιστροφής στο σπίτι χωρίς χρήση GPS.
  • Εναλλακτικό σχέδιο για ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρία και κατοικίδια.

Οι έντυποι χάρτες αποκτούν ξανά αξία. Μια διαδρομή που σήμερα θεωρείται αυτονόητη μέσω Google Maps ή Waze μπορεί να μην είναι προσβάσιμη όταν τα δίκτυα δεν λειτουργούν.

Η ίδια λογική ισχύει για τις ψηφιακές υπηρεσίες. Χρειάζεται να υπάρχουν αποθηκευμένα offline τα σημαντικά τηλέφωνα, οι διευθύνσεις, τα έγγραφα και οι πληροφορίες που ενδέχεται να χρειαστούν.

Οι γείτονες ως μέρος της επιβίωσης

Ένα από τα ενδιαφέροντα συμπεράσματα της αμερικανικής εμπειρίας είναι ότι η ατομική προετοιμασία δεν αρκεί. Σε μια μεγάλη πόλη, η συνεργασία μεταξύ των κατοίκων μιας πολυκατοικίας ή μιας γειτονιάς μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.

Ένας γείτονας μπορεί να διαθέτει ιατρικές γνώσεις, άλλος να έχει εξοπλισμό επικοινωνίας, κάποιος τρίτος να μπορεί να βοηθήσει έναν ηλικιωμένο που μένει μόνος.

Η δημιουργία ενός μικρού δικτύου αλληλοβοήθειας μπορεί να καλύψει ανάγκες που κανένα μεμονωμένο νοικοκυριό δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσει πλήρως.

Η προετοιμασία δεν σημαίνει απομόνωση, καχυποψία ή δημιουργία μιας λογικής αντιπαράθεσης μεταξύ των κατοίκων. Σημαίνει να γνωρίζουμε ποιοι άνθρωποι χρειάζονται βοήθεια και πώς μπορούμε να συνεργαστούμε εάν διακοπούν οι βασικές υπηρεσίες.

Το σημαντικότερο: Να δοκιμάσουμε τον εξοπλισμό πριν τον χρειαστούμε

Η αγορά ενός ραδιοφώνου, ενός γκαζιού ή μιας φορητής μπαταρίας δεν εξασφαλίζει από μόνη της ετοιμότητα. Πρέπει να γνωρίζουμε πώς λειτουργεί κάθε συσκευή και να έχουμε δοκιμάσει τις δυνατότητές της.

Μια πρακτική άσκηση μπορεί να περιλαμβάνει:

  1. Φόρτιση όλων των power banks και των επαναφορτιζόμενων συσκευών.
  2. Δοκιμή του ραδιοφώνου χωρίς σύνδεση στο ρεύμα.
  3. Έλεγχο των φακών και των εφεδρικών μπαταριών.
  4. Έλεγχο των ημερομηνιών λήξης των τροφίμων και των φαρμάκων.
  5. Δοκιμή του οικογενειακού σχεδίου επικοινωνίας.
  6. Έλεγχο της λειτουργίας του πυροσβεστήρα και των ανιχνευτών καπνού.
  7. Αναθεώρηση του αποθέματος κάθε έξι μήνες.

Μπορεί ακόμη να γίνει μια μικρή άσκηση στο σπίτι: για μερικές ώρες να μην χρησιμοποιηθεί ηλεκτρικό ρεύμα, διαδίκτυο ή ηλεκτρονικές πληρωμές, ώστε να διαπιστωθεί τι πραγματικά λείπει.

Η προετοιμασία δεν είναι κινδυνολογία

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καταστήσει σαφές ότι η ετοιμότητα των πολιτών αποτελεί μέρος της συνολικής ανθεκτικότητας της κοινωνίας. Η σύσταση των 72 ωρών δεν προαναγγέλλει κάποια επικείμενη καταστροφή. Αντανακλά την αναγνώριση ότι οι σύγχρονες κοινωνίες εξαρτώνται από ένα πλέγμα υποδομών, των οποίων η ταυτόχρονη ή διαδοχική διακοπή μπορεί να προκαλέσει σοβαρές δυσλειτουργίες.

Η εμπειρία από μεγάλες φυσικές καταστροφές, εκτεταμένα blackout και τεχνικές διακοπές υπηρεσιών δείχνει ότι η αποκατάσταση δεν είναι πάντα άμεση. Σε μια σύνθετη κυβερνοεπίθεση, η αβεβαιότητα μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς οι αρχές πρέπει πρώτα να εντοπίσουν την έκταση της επίθεσης και να διασφαλίσουν ότι τα συστήματα μπορούν να επαναλειτουργήσουν με ασφάλεια.

Η δημιουργία ενός αποθέματος νερού και τροφίμων, η διατήρηση μετρητών, η ύπαρξη ενός ραδιοφώνου και η δυνατότητα φόρτισης ενός κινητού δεν απαιτούν ιδιαίτερες τεχνικές γνώσεις. Απαιτούν κυρίως οργάνωση και λίγη προνοητικότητα.

Οι 72 ώρες είναι το πρώτο όριο αυτονομίας. Η μία εβδομάδα είναι ένας πιο ασφαλής στόχος. Και η καλύτερη στιγμή για να προετοιμαστεί κανείς είναι όσο όλα εξακολουθούν να λειτουργούν κανονικά.

Δείτε επίσης