20 Νοέ 2026

Δείτε επίσης

  • Home
  • Κόσμος
  • Ευρώπη: Μαζικές διαδηλώσεις νέων σε 25 χώρες κατά της ακρίβειας, της στεγαστικής κρίσης και των εξοπλισμών

Ευρώπη: Μαζικές διαδηλώσεις νέων σε 25 χώρες κατά της ακρίβειας, της στεγαστικής κρίσης και των εξοπλισμών

Image

Η ακρίβεια, η αδυναμία πρόσβασης σε προσιτή κατοικία, η υποβάθμιση της εκπαίδευσης και η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών έβγαλαν την Παρασκευή χιλιάδες νέους στους δρόμους σε ολόκληρη την Ευρώπη. Από τη Γαλλία και τη Γερμανία μέχρι την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Βρετανία και την Ελλάδα, φοιτητές και νέοι εργαζόμενοι συμμετείχαν σε συντονισμένες κινητοποιήσεις με κοινό σύνθημα: «Αγωνιστείτε για το μέλλον μας, όχι για τους πολέμους τους».

Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες συντονισμένες κινητοποιήσεις της ευρωπαϊκής νεολαίας των τελευταίων ετών. Σύμφωνα με τη συμμαχία Youth Strike, περισσότερες από 50 οργανώσεις και συλλογικότητες είχαν προγραμματίσει δράσεις σε περίπου 400 πόλεις, σε περισσότερες από 25 χώρες. Το βασικό μήνυμα ήταν ότι οι νέες γενιές δεν αποδέχονται να επωμιστούν το κόστος των οικονομικών και γεωπολιτικών επιλογών των κυβερνήσεών τους.

Το κοινό μέτωπο και οι πέντε διεκδικήσεις

Η συμμαχία Youth Strike, στην οποία συμμετέχουν περισσότερες από 50 οργανώσεις νεολαίας και φοιτητών, διαμόρφωσε πέντε βασικούς άξονες διεκδικήσεων:

  • Τερματισμό της στρατιωτικοποίησης και της υποχρεωτικής στράτευσης.
  • Περισσότερες δημόσιες επενδύσεις στην εκπαίδευση και την κοινωνική πρόνοια.
  • Αλληλεγγύη προς την Παλαιστίνη.
  • Κλιματική και κοινωνική δικαιοσύνη.
  • Ριζική αλλαγή του σημερινού κοινωνικού και οικονομικού συστήματος.

Το σύνθημα «Fight for Our Future, Not Their Wars» συμπυκνώνει την πολιτική διάσταση της κινητοποίησης. Οι νέοι αμφισβητούν την κατανομή των δημόσιων πόρων, υποστηρίζοντας ότι οι κυβερνήσεις διαθέτουν ολοένα μεγαλύτερα ποσά για την άμυνα και τους εξοπλισμούς, ενώ οι ανάγκες της καθημερινής ζωής παραμένουν ακάλυπτες.

Ο Αλεσάντρο ντι Μικέλι, οργανωτής από την Ιταλία, περιέγραψε την κινητοποίηση ως διεκδίκηση του δικαιώματος σε ένα καλύτερο και αξιοπρεπές μέλλον. Η Λεονόρ Τσίκο, από την Πορτογαλία, έδωσε έμφαση στην ανάγκη αυτοοργάνωσης της νεολαίας, υποστηρίζοντας ότι οι κυβερνήσεις δεν αντιμετωπίζουν τις ανάγκες της γενιάς της ως προτεραιότητα.

Η κινητοποίηση συνδέεται με την ευρύτερη συζήτηση για την κοινωνική ανισότητα μεταξύ των γενεών και την κατανομή των δημόσιων πόρων. Στην Ευρώπη, η αίσθηση ότι οι νεότεροι έχουν λιγότερες δυνατότητες οικονομικής και κοινωνικής ανέλιξης από τους γονείς τους αποκτά όλο και μεγαλύτερη πολιτική σημασία.

Από τη Γαλλία στη Γερμανία: διαφορετικές αφορμές, κοινή δυσαρέσκεια

Η Γαλλία αποτέλεσε έναν από τους βασικούς πυρήνες της κινητοποίησης. Οι διαδηλώσεις των τελευταίων εβδομάδων, που ξεκίνησαν από τις σχολικές κινητοποιήσεις, έφεραν ξανά στο προσκήνιο το κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων (gilets jaunes), το οποίο είχε συγκλονίσει τη χώρα το 2018 και το 2019.

Στη Γερμανία, η ανησυχία επικεντρώθηκε στην πιθανότητα επαναφοράς της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας. Στο Βερολίνο περίπου 4.000 άνθρωποι συμμετείχαν στη διαδήλωση, ενώ κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν και στην Κολωνία, τη Φρανκφούρτη και άλλες πόλεις. Σύμφωνα με το Reuters, οργανώσεις μαθητών είχαν προγραμματίσει αποχές και διαδηλώσεις σε 73 γερμανικές πόλεις.

Στην Ιταλία, οι κινητοποιήσεις απέκτησαν ευρύτερο κοινωνικό και εργατικό χαρακτήρα. Στη Ρώμη, το Μιλάνο και περισσότερες από 100 πόλεις πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις στο πλαίσιο της 24ωρης γενικής απεργίας που προκήρυξε η μεγαλύτερη συνδικαλιστική οργάνωση της χώρας, CGIL.

Ο επικεφαλής της συνομοσπονδίας, Μαουρίτσιο Λαντίνι, υποστήριξε ότι περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις, σύμφωνα με την εκτίμηση του συνδικάτου. Η απεργία στράφηκε κατά της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης της Τζόρτζια Μελόνι, με αιτήματα για αυξήσεις μισθών, ενίσχυση της υγείας και της παιδείας και προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων.

Στην Κροατία, φοιτητές προχώρησαν σε αποχή από τα μαθήματα και διαδηλώσεις σε περίπου δώδεκα πόλεις, ζητώντας περισσότερες επενδύσεις στην εκπαίδευση, τη στέγαση και τις δημόσιες υπηρεσίες. Στην Αυστρία, κινητοποίηση έξω από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης διαλύθηκε από την αστυνομία, η οποία έκανε χρήση σπρέι πιπεριού και προχώρησε σε συλλήψεις.

Στη Βρετανία, οι διαδηλωτές στο Λονδίνο συνδύασαν την αντίθεση στον πόλεμο με την καταγγελία του ρατσισμού, της κλιματικής κρίσης και του καπιταλισμού. Στην Πορτογαλία, τη Γαλλία, το Βέλγιο και την Ισπανία πραγματοποιήθηκαν επίσης συγκεντρώσεις.

Η στέγαση γίνεται πολιτικό ζήτημα για τη Gen Z

Ένα από τα πιο ισχυρά κοινά σημεία των κινητοποιήσεων είναι η στεγαστική κρίση. Για εκατομμύρια νέους Ευρωπαίους, η εξασφάλιση μιας ανεξάρτητης κατοικίας απομακρύνεται, ακόμη και όταν έχουν εργασία ή ολοκληρώνουν πανεπιστημιακές σπουδές.

Η δυσκολία αυτή καταγράφεται και στην Ελλάδα. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε πρόσφατες έρευνες, τα υψηλά ενοίκια αποτελούν σοβαρό εμπόδιο για την οικονομική αυτονόμηση των νέων. Χαρακτηριστικό είναι ότι, σύμφωνα με δημοσίευμα του Libre, το 83% των νέων ηλικίας 18-26 ετών αντιμετωπίζει δυσκολίες με το κόστος ενοικίασης.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις τιμές των ακινήτων. Συνδέεται με τους χαμηλούς μισθούς, την εργασιακή επισφάλεια, το κόστος των σπουδών και την περιορισμένη διαθεσιμότητα προσιτών κατοικιών. Η στεγαστική πίεση μετατρέπεται έτσι σε παράγοντα που επηρεάζει τις επαγγελματικές επιλογές, τη δημιουργία οικογένειας και την ίδια τη δυνατότητα των νέων να παραμείνουν στις μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις.

Στην Ελλάδα, η συζήτηση για τη στεγαστική κρίση και την οικονομική αυτονόμηση των νέων αποκτά αντίστοιχα χαρακτηριστικά με εκείνα που τροφοδοτούν τις κινητοποιήσεις στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η αδυναμία εξασφάλισης προσιτής κατοικίας έχει μετατραπεί σε ζήτημα κοινωνικής πολιτικής, με άμεσες συνέπειες για την επόμενη γενιά.

Η σύγκρουση για τις προτεραιότητες της Ευρώπης

Πίσω από τα επιμέρους αιτήματα βρίσκεται μια ευρύτερη πολιτική αντιπαράθεση: πόσους πόρους πρέπει να διαθέτει η Ευρώπη για την άμυνα και πόσους για την κοινωνική συνοχή;

Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν επιταχύνει τα προγράμματα επανεξοπλισμού. Το σχέδιο Readiness 2030 προβλέπει τη δυνατότητα κινητοποίησης έως 800 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας, ενώ το χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE διαθέτει 150 δισ. ευρώ σε δάνεια για αμυντικές επενδύσεις.

Η αύξηση των αμυντικών δαπανών αποτελεί πλέον κεντρική ευρωπαϊκή προτεραιότητα. Για τους διοργανωτές των κινητοποιήσεων, όμως, η μετατόπιση αυτή δημιουργεί ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιος θα πληρώσει το κόστος και ποιες κοινωνικές ανάγκες θα μείνουν πίσω;

Η αντιπαράθεση αυτή έχει ήδη καταγραφεί και στις προηγούμενες ευρωπαϊκές κινητοποιήσεις για την ακρίβεια, τη στέγαση και την υποβάθμιση της εκπαίδευσης. Οι νέοι αμφισβητούν την προτεραιότητα που δίνεται στους εξοπλισμούς, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι πραγματικές προκλήσεις ασφάλειας της Ευρώπης μπορούν να αγνοηθούν.

Το εάν η κινητοποίηση της 20ής Νοεμβρίου θα αποκτήσει διάρκεια παραμένει ανοιχτό. Οι διοργανωτές έχουν ήδη προαναγγείλει συνέχεια των δράσεων στις 21 και 22 Νοεμβρίου, επιδιώκοντας να συνδέσουν τα φοιτητικά κινήματα με τα εργατικά συνδικάτα και τις οργανώσεις που δραστηριοποιούνται για τη στέγαση και το περιβάλλον.

Ο Σαμπίρ Λάκα, από τη βρετανική οργάνωση Stop the War, χαρακτήρισε τη συντονισμένη κινητοποίηση σημαντικό βήμα για τη δημιουργία ενός σταθερού διεθνούς κινήματος που θα συνδέει νέους, φοιτητές και εργαζομένους.

Το πολιτικό στοίχημα για τις κυβερνήσεις είναι πλέον σαφές: η νέα γενιά ζητά να έχει λόγο στις αποφάσεις που καθορίζουν το μέλλον της. Και η δυσαρέσκεια δεν αφορά μόνο το εισόδημα ή τις συνθήκες εκπαίδευσης, αλλά συνολικά το μοντέλο ανάπτυξης και τις προτεραιότητες της Ευρώπης.

Δείτε επίσης