20 Νοέ 2026

Δείτε επίσης

  • Home
  • Οικονομία
  • Κρατικός προϋπολογισμός 2027: Οι προβλέψεις για ανάπτυξη, πληθωρισμό, φόρους και εισοδήματα

Κρατικός προϋπολογισμός 2027: Οι προβλέψεις για ανάπτυξη, πληθωρισμό, φόρους και εισοδήματα

Image

Με πρόβλεψη για ανάπτυξη 2,3%, πληθωρισμό 2,8% και πρωτογενές πλεόνασμα 3,2% του ΑΕΠ κατατέθηκε στη Βουλή ο κρατικός προϋπολογισμός του 2027.

Το οικονομικό επιτελείο προβλέπει περαιτέρω αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, αύξηση των επενδύσεων και νέα μείωση της ανεργίας. Ωστόσο, η αναθεώρηση του πληθωρισμού για το 2026 στο 4% αποτυπώνει τη δυσκολία αντιμετώπισης της ακρίβειας, ενώ το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα και η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Στη Βουλή παρέδωσε την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου το τελικό σχέδιο του προϋπολογισμού ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, συνοδευόμενος από τον υφυπουργό Θάνο Πετραλιά. Παραλήπτης ήταν ο πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης. Για πρώτη φορά η κατάθεση πραγματοποιήθηκε αποκλειστικά σε ψηφιακή μορφή, μέσω κωδικού QR, καταργώντας την παράδοση του USB που χρησιμοποιούνταν τα προηγούμενα χρόνια.

Το ενδιαφέρον, πάντως, βρίσκεται κυρίως στους αριθμούς και στις παραδοχές πάνω στις οποίες στηρίζεται ο οικονομικός σχεδιασμός της επόμενης χρονιάς. Η κυβέρνηση ποντάρει στη διατήρηση υψηλότερων ρυθμών ανάπτυξης από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, στην ενίσχυση των επενδύσεων και στη συνέχιση της δημοσιονομικής προσαρμογής. Το ερώτημα είναι κατά πόσο αυτή η θετική μακροοικονομική εικόνα θα μεταφραστεί σε ουσιαστική βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών.

Ανάπτυξη 2,3% και επενδύσεις με ρυθμό 7,9%

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του προϋπολογισμού, το ελληνικό ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 2% το 2026 και κατά 2,3% το 2027. Η επίδοση αυτή είναι σχεδόν διπλάσια από την αντίστοιχη πρόβλεψη για την Ευρωζώνη, όπου η ανάπτυξη εκτιμάται σε 1,2% και για τα δύο έτη. Το ονομαστικό ΑΕΠ αναμένεται να φτάσει τα 275,9 δισ. ευρώ το 2027, από 263,4 δισ. ευρώ φέτος.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις επενδύσεις, οι οποίες προβλέπεται να αυξηθούν κατά 7,9% το 2027, μετά την άνοδο 7,7% που εκτιμάται για το 2026. Το ποσοστό των επενδύσεων ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να διαμορφωθεί στο 19,8%, από 18,9% φέτος. Πρόκειται για έναν από τους βασικούς μοχλούς στους οποίους στηρίζει η κυβέρνηση την αναπτυξιακή της στρατηγική, καθώς η ενίσχυση των παραγωγικών επενδύσεων θεωρείται απαραίτητη για τη διατήρηση υψηλών ρυθμών μεγέθυνσης και μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Στην αγορά εργασίας, η ανεργία προβλέπεται να υποχωρήσει στο 7,9% το 2027, από 8,4% το 2026, φτάνοντας στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2008. Οι αμοιβές ανά εργαζόμενο αναμένεται να αυξηθούν κατά 3,9%, έναντι 3,7% την προηγούμενη χρονιά.

Η εικόνα αυτή, ωστόσο, χρειάζεται να διαβαστεί σε συνδυασμό με την πορεία των τιμών. Ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 4% το 2026, υψηλότερα από την πρόβλεψη 3,8% του προσχεδίου, προτού υποχωρήσει στο 2,8% το 2027. Η αποκλιμάκωση δεν σημαίνει επιστροφή στις προηγούμενες τιμές, αλλά επιβράδυνση του ρυθμού με τον οποίο αυξάνονται. Έτσι, η πίεση στο οικογενειακό εισόδημα παραμένει κρίσιμο ζήτημα, όπως αναδεικνύεται και από την έρευνα για την ακρίβεια και το κόστος ζωής και τις επιπτώσεις της στην καθημερινότητα των νοικοκυριών.

Πλεόνασμα 3,2% και χρέος στο 128,5% του ΑΕΠ

Στο δημοσιονομικό πεδίο, το πρωτογενές αποτέλεσμα του κρατικού προϋπολογισμού προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 3,2% του ΑΕΠ το 2027, έναντι 3,6% το 2026. Το συνολικό αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης αναμένεται να παραμείνει πλεονασματικό, στο 0,1% του ΑΕΠ.

Το δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει στο 128,5% του ΑΕΠ, από 135,8% το 2026. Η κυβέρνηση παρουσιάζει την εξέλιξη αυτή ως σημαντικό βήμα για την αποκατάσταση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας της χώρας, έπειτα από μια μακρά περίοδο υπερχρέωσης.

Το τελικό σχέδιο, πάντως, εμφανίζει ορισμένες διαφοροποιήσεις σε σχέση με το προσχέδιο. Τα προβλεπόμενα έσοδα είναι μειωμένα κατά 167 εκατ. ευρώ, ενώ οι δαπάνες αυξάνονται κατά 738 εκατ. ευρώ. Ως αποτέλεσμα, το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης περιορίζεται στα 8,713 δισ. ευρώ, από 9,152 δισ. ευρώ που προέβλεπε το προσχέδιο.

Τα φορολογικά έσοδα υπολογίζονται σε 77,95 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 1,82 δισ. ευρώ σε σύγκριση με το 2026. Από αυτά, τα 28,97 δισ. ευρώ αναμένεται να προέλθουν από τη φορολογία εισοδήματος και τα 42,91 δισ. ευρώ από φόρους επί αγαθών και υπηρεσιών. Ο ΦΠΑ εξακολουθεί να αποτελεί τη μεγαλύτερη πηγή εσόδων, με προβλεπόμενες εισπράξεις περίπου 31,05 δισ. ευρώ.

Η αύξηση των φορολογικών εσόδων, παρά τις εξαγγελίες για ελαφρύνσεις, θα αποτελέσει ένα από τα βασικά πεδία αντιπαράθεσης. Η συζήτηση για τη φορολογική πολιτική και την κατανομή των βαρών συνδέεται άμεσα με το ερώτημα ποιοι επωμίζονται το κόστος της δημοσιονομικής προσαρμογής και ποιοι τελικά ωφελούνται από την ανάπτυξη.

Τι αλλάζει σε φόρους, μισθούς και συντάξεις

Οι νέες δημοσιονομικές παρεμβάσεις για το 2027 ανέρχονται συνολικά σε 2,28 δισ. ευρώ και περιλαμβάνουν μέτρα για εργαζομένους, συνταξιούχους, οικογένειες, επιχειρήσεις και νέους.

Στο φορολογικό πεδίο, μηδενίζεται ο συντελεστής για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών και των τριτέκνων. Παράλληλα, προβλέπονται μειώσεις φόρων για συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις, επιταχυνόμενες αποσβέσεις για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό, καθώς και σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου.

Σημαντικές είναι και οι παρεμβάσεις στις αποδοχές και στις κοινωνικές ενισχύσεις:

  • Συνταξιούχοι: Η ετήσια ενίσχυση αυξάνεται στα 400 ευρώ καθαρά και επεκτείνεται στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών.
  • Άτομα με αναπηρία: Τα αναπηρικά επιδόματα τιμαριθμοποιούνται.
  • Δημόσιοι υπάλληλοι: Από τον Δεκέμβριο του 2027 προβλέπεται επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ.
  • Κατώτατος μισθός: Στόχος είναι να φτάσει τα 1.000 ευρώ, με δύο διαδοχικές αυξήσεις, τον Απρίλιο του 2027 και τον Ιανουάριο του 2028.
  • Ασφαλιστικές εισφορές: Προβλέπεται πρόσθετη μείωση κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες στον ιδιωτικό τομέα.

Οι παρεμβάσεις αυτές εντάσσονται στον ευρύτερο κυβερνητικό σχεδιασμό για την ενίσχυση των εισοδημάτων, με τις αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις να αποτελούν βασικό στοιχείο της οικονομικής πολιτικής ενόψει και του εκλογικού κύκλου του 2027. Το κατά πόσο θα αντισταθμίσουν τις απώλειες αγοραστικής δύναμης των προηγούμενων ετών παραμένει ανοιχτό ζήτημα.

Σπίτι μου ΙΙΙ και ειδικός λογαριασμός για τα παιδιά

Στο μέτωπο της κατοικίας, ο προϋπολογισμός προβλέπει τη δημιουργία του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙΙ», με χρηματοδότηση 2 δισ. ευρώ. Στόχος είναι να διευρυνθεί η δυνατότητα απόκτησης πρώτης κατοικίας μέσω χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων. Παράλληλα, παρατείνονται φορολογικά κίνητρα που έχουν ήδη θεσπιστεί για την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών.

Το στεγαστικό παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τα νοικοκυριά, ιδιαίτερα για τους νέους και τις οικογένειες. Το νέο πρόγραμμα επιχειρεί να διευκολύνει την πρόσβαση στην ιδιοκατοίκηση, αν και η αποτελεσματικότητά του θα εξαρτηθεί και από τη διαθεσιμότητα κατοικιών σε προσιτές τιμές. Σχετικό είναι το προηγούμενο ρεπορτάζ του Libre για τα κριτήρια και τους δικαιούχους του «Σπίτι μου ΙΙΙ».

Μια νέα παρέμβαση αφορά τη δημιουργία ειδικού επενδυτικού λογαριασμού για τα παιδιά. Το κράτος θα καταβάλλει ποσό ίσο με εκείνο που αποταμιεύει κάθε χρόνο ο γονέας, με ανώτατη κρατική συνεισφορά 1.200 ευρώ ετησίως. Πρόκειται για ένα μέτρο μακροπρόθεσμης αποταμίευσης, με στόχο τη δημιουργία οικονομικού αποθέματος για τη νέα γενιά.

Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις προβλέπεται, επίσης, νέο πρόγραμμα δανείων και εγγυήσεων ύψους 1,5 δισ. ευρώ, ενώ οι δημόσιες επενδύσεις εκτός Ταμείου Ανάκαμψης αυξάνονται στα 11 δισ. ευρώ, από 9,8 δισ. ευρώ το 2026.

Η ενεργειακή διάσταση και οι διεθνείς αβεβαιότητες

Ξεχωριστή θέση στον σχεδιασμό καταλαμβάνει η ενεργειακή ασφάλεια. Προβλέπεται επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής, ώστε να καλυφθούν πρόσθετες επενδύσεις στην αποθήκευση ενέργειας, στην εξοικονόμηση και στις ενεργειακές υποδομές. Οι σχετικές παρεμβάσεις εκτιμάται ότι θα προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028.

Στην επιστολή τους προς τους βουλευτές, ο Κυριάκος Πιερρακάκης και ο Θάνος Πετραλιάς επισημαίνουν ότι το διεθνές μακροοικονομικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από αυξημένη αβεβαιότητα. Αναφέρονται στις γεωπολιτικές εξελίξεις, στις αναταράξεις του διεθνούς εμπορίου, στις διακυμάνσεις των τιμών ενέργειας και στις διαφορετικές οικονομικές προοπτικές μεταξύ των χωρών.

Ειδική αναφορά γίνεται επίσης στις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης, στην κλιματική αλλαγή και στις δημοσιονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.

Το οικονομικό επιτελείο υποστηρίζει ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον ισχυρότερες αντοχές και μεγαλύτερη αξιοπιστία, ύστερα από την πρόοδο που έχει καταγράψει στη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών. Το κρίσιμο ζητούμενο, όπως αναγνωρίζεται και στην επιστολή, είναι η μακροοικονομική πρόοδος να μετατραπεί σε διαρκή βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.

Στις 15 Δεκεμβρίου η ψηφοφορία στη Βουλή

Η κοινοβουλευτική διαδικασία ξεκινά στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων, με την επεξεργασία του προϋπολογισμού να προγραμματίζεται για τις 26 και 27 Νοεμβρίου.

Στη συνέχεια, το ενδιαφέρον μεταφέρεται στην Ολομέλεια, όπου η συζήτηση θα αρχίσει στις 11 Δεκεμβρίου και θα ολοκληρωθεί στις 15 Δεκεμβρίου. Στην πενθήμερη διαδικασία αναμένεται να τοποθετηθούν οι πολιτικοί αρχηγοί και οι αρμόδιοι υπουργοί, ενώ η τελική ονομαστική ψηφοφορία θα πραγματοποιηθεί τα μεσάνυχτα της τελευταίας ημέρας.

Η συζήτηση αναμένεται να επικεντρωθεί στην ακρίβεια, στη φορολογική επιβάρυνση, στους μισθούς και στις συντάξεις, αλλά και στο κατά πόσο η αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας έχει αντίκρισμα στην καθημερινότητα των πολιτών.

Για την κυβέρνηση, ο προϋπολογισμός αποτελεί την αποτύπωση της δημοσιονομικής σταθερότητας και της αναπτυξιακής πορείας της χώρας. Για την αντιπολίτευση, αποτελεί ευκαιρία να αμφισβητήσει την κατανομή των οικονομικών βαρών και να αναδείξει την απόσταση ανάμεσα στους θετικούς δείκτες και στην πραγματική οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών.

Η ψηφοφορία της 15ης Δεκεμβρίου θα έχει, όπως κάθε χρόνο, χαρακτήρα ψήφου εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση, δίνοντας και το πολιτικό στίγμα για την οικονομική στρατηγική της επόμενης χρονιάς.

Δείτε επίσης